Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Okuma Motivasyonu Ölçeği

Özet

Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Okuma Motivasyonu Ölçeği (YDTÖOMÖ), Semih Alper Dündar ve Hakan Emre Çocuk tarafından 2019 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Yabancı Dil Olarak Türkçe öğrenen bireylerin okuma becerilerine yönelik motivasyon düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlik ve güvenirlik değerlerini ortaya koymayı hedeflemiştir. Çalışma, yabancı dil öğrenimi bağlamında okuma motivasyonunun değerlendirilmesi ihtiyacına yanıt vermektedir.

Anahtar Kelimeler

Okuma Motivasyonu, Yabancı Dil Olarak Türkçe, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, Dil Öğretimi, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Semih Alper Dündar, Hakan Emre Çocuk.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, yabancı dil öğrenen öğrencilerin Türkçe metinleri okumaya yönelik içsel ve dışsal motivasyonlarını sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Elde edilen veriler, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi programlarının ve materyallerinin öğrencilerin motivasyonel ihtiyaçlarına göre düzenlenmesine olanak tanır. Ölçek, özellikle okuma becerisinin geliştirilmesine yönelik pedagojik müdahalelerin etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki okuma motivasyonu yapısını yabancı dil öğrenimi bağlamında ölçmektedir. Okuma motivasyonu genellikle iki ana boyutta incelenir:

• İçsel Motivasyon: Öğrencinin okuma eylemini merak, zevk alma veya kişisel tatmin gibi içsel nedenlerle gerçekleştirmesi.
• Dışsal Motivasyon: Okuma eyleminin not alma, ödül kazanma veya zorunluluk gibi dışsal faktörler tarafından yönlendirilmesi.

Ölçek, bu boyutların yabancı dilde okuma performansı üzerindeki etkilerini ayrı ayrı belirlemeyi amaçlar. Geliştirme çalışmasında, bu motivasyonel alt boyutların Türkçe öğrenenler arasında nasıl yapılandığı Faktör Analizi yöntemleriyle incelenmiştir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları, aracın gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü kanıtlamak için gerçekleştirilmiştir. Dündar ve Çocuk (2019) tarafından yürütülen çalışmada, öncelikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır. Yapı geçerliği için ise, ölçeğin teorik yapısını destekleyen faktör yapısını ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin ilgili motivasyon boyutları altında gruplandığını göstermelidir.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin ölçümlerinin tutarlı ve kararlı olup olmadığını belirlemiştir. Geliştirme çalışmasında iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir uyum sergilediğini gösterir. Ayrıca, ölçeğin farklı zamanlarda benzer sonuçlar verip vermediğini kontrol etmek için test-tekrar test güvenilirliği de incelenmiş olabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analizler, Okuma Motivasyonu yapısının yabancı dil öğrenimi bağlamında kaç boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Tipik olarak, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile madde havuzu azaltılmış ve temel faktör yapısı belirlenmiş; ardından doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile bu yapının farklı örneklemlerde teyit edilip edilmediği kontrol edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü doğrulamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Büyük olasılıkla 5’li veya 6’lı Likert Ölçeği formatında derecelendirme kullanılmıştır (Örn: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Language Available: Türkçe.

Population Group: Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenciler.

Age Group: Üniversite düzeyinde veya ileri düzey dil öğrenimi gören yetişkin öğrenciler.

Population Details: Ölçek, genellikle Türkiye’deki üniversitelerin TÖMER (Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi) gibi birimlerinde Türkçe öğrenen uluslararası öğrenciler üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılardan, Türkçe okuma materyallerine yönelik duygu ve düşüncelerini yansıtan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Motivasyon, İkinci Dil Edinimi, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Türkçe Öğretimi, Okuma Becerisi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle sorumlu yazardan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ücretlendirmeye tabi olabilir, ancak standart akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta ORCID bilgisi bulunmamaktadır.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar için sağlanan e-posta adresi: [email protected]

Correspondence Address: Sağlanan kaynakta detaylı yazışma adresi bilgisi bulunmamaktadır.

Kaynaklar

1. Dündar, S. A. ve Çocuk, H. E. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Okuma Motivasyonu Ölçeğinin geliştirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. International Journal of Languages’ Education and Teaching. 7(4), 401-411.

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
yabanci-dil-olarak-turkcenin-ogretiminde-okuma-motivasyonu-olceginin-gelistirilmesi-guvenirlik-ve.pdf

Ayrıca makaleye erişim için kullanılan bir diğer harici bağlantı:
s3.amazonaws.com

Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Okuma Motivasyonu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.