Wexner Dışkı Kaçırma Ölçeği

Özet

Dışkı Kaçırma (Fekal İnkontinans) şiddetini ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan orijinal Wexner Ölçeği‘nin Türkçe popülasyonda geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda uyarlanmış formudur. Bu ölçek, özellikle Türk popülasyonundaki kadınlarda fekal inkontinansın derecesini sistematik olarak değerlendirmek için tasarlanmıştır. Ölçeğin uyarlama çalışması, 2011 yılında yayımlanmış olup, klinik değerlendirmeler için güvenilir bir araç sunduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Wexner Dışkı Kaçırma Ölçeği, Fekal İnkontinans, Uyarlama, Güvenirlik, Geçerlik, Ürojinekoloji, Kadın Sağlığı.

Yazarlar

Cam, C., Selçuk, S., Aşoğlu, M.R., Tuğ, N., Akdemir, Y., Ay, P., Karateke, A.

Amaç

Wexner Dışkı Kaçırma Ölçeği, bireylerin yaşadığı fekal inkontinansın şiddetini ve sıklığını standardize edilmiş bir yöntemle nicelendirmeyi amaçlamaktadır. Bu ölçek, gaz, sıvı ve katı dışkı kaçırma olaylarının sıklığını değerlendirerek, inkontinansın hastanın yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ölçmeye yardımcı olur.

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Türk klinisyenlere ve araştırmacılara, uluslararası alanda kabul görmüş bir aracı kullanarak fekal inkontinans tanısı konmuş veya bu durumdan şüphelenilen kadın hastaların durumunu objektif olarak takip etme imkanı sağlamaktadır. Bu, tedavi planlarının etkinliğini değerlendirmek ve klinik sonuçları karşılaştırmak açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Wexner Dışkı Kaçırma Ölçeği, fekal inkontinansın farklı yönlerini kapsayan toplam 5 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, hastanın yaşadığı semptomların türüne ve günlük yaşamda yarattığı zorluklara odaklanan 3 temel alt boyutu içermektedir. Bu yapı, inkontinansın yalnızca fizyolojik yönünü değil, aynı zamanda hastanın hijyen ve sosyal adaptasyon düzeyini de yansıtmaktadır.

Ölçek, hastaların semptomlarının şiddetini ve sıklığını değerlendirirken, farklı dışkı kıvamlarına (gaz, sıvı ve katı) göre ayrı ayrı skorlama yaparak durumun tam bir profilini çıkarmayı hedefler. Elde edilen toplam skor, inkontinansın genel şiddetini gösterir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe popülasyonunda geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan uyarlama çalışmasında istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerde, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek için Spearman korelasyon testi kullanılmıştır.

Spearman korelasyon testi, ölçek maddeleri arasındaki sıralı ilişkinin gücünü belirlemede kullanılmış olup, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren önemli bir geçerlik kanıtı sunmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının zaman içinde tutarlılığını ve kararlılığını kanıtlamaya odaklanmıştır. Türkçe versiyonun güvenilirliğini ölçmek için bir iki haftalık test-tekrar test analizi yöntemi uygulanmıştır.

Bu analizde, fekal inkontinans tanısı konmuş otuz bir (31) kadından oluşan bir örneklem kullanılmıştır. Katılımcılardan anket formunu ilk klinik ziyaretlerinde doldurmaları ve ardından iki hafta sonra aynı klinik ortamında prosedürü tekrarlamaları istenmiştir. İki farklı zamanda tamamlanan anket cevapları arasındaki tutarlılık incelenmiş ve bu analiz sonucunda ölçeğin önemli düzeyde korelasyon gösterdiği, dolayısıyla zaman içinde güvenilir ölçümler sağladığı tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Wexner Dışkı Kaçırma Ölçeği, uyarlama çalışmasında belirtildiği üzere, toplam 5 maddeden ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, fekal inkontinansın temel klinik belirtilerini kapsamaktadır:

• Gaz, Sıvı ve Katı Kaçırma (3 Madde): Bu boyut, inkontinansın türünü ve sıklığını, dışkının kıvamına göre (gaz, sıvı veya katı) ayırarak ölçer. Bu, tedavinin hedeflenmesi açısından önemli bir farklılaştırmadır.
• Ped Aşınması/Kullanımı (1 Madde): Bu boyut, hastanın hijyen sağlamak amacıyla günlük olarak koruyucu ped kullanma ihtiyacını ve sıklığını değerlendirir. Bu, durumun yaşam kalitesi üzerindeki etkisini gösteren dolaylı bir ölçüttür.
• Değişiklik/Yaşam Tarzı Kısıtlaması (1 Madde): Bu madde, inkontinans nedeniyle hastanın günlük yaşamında yapmak zorunda kaldığı değişiklikleri veya kısıtlamaları ölçer.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme, 1’den (Hiçbir zaman) 5’e (Her zaman) kadar uzanmaktadır. Yüksek skorlar, daha şiddetli inkontinansı işaret etmektedir.

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinali İngilizce)

Popülasyon Grubu: Klinik hastalar

Yaş Grubu: Yetişkin (Fekal inkontinans semptomları gösteren kadınlar)

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, fekal inkontinans şikayeti olan kadınlar üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirim anketi. Hastalar, anket maddelerini kendi klinik değerlendirmeleri doğrultusunda 5’li Likert formatında derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Fekal İnkontinans Şiddeti, Wexner Skoru, Test-Tekrar Test, Spearman Korelasyon, Likert Derecelendirme, Urogynecology.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Reşit Aşoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: [email protected]

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2011

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımına ilişkin ticari izinler ve ücret bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: wexner-diski-kacirma-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Cam, C., Selçuk, S., Aşoğlu, M.R., Tuğ, N., Akdemir, Y., Ay, P. ve Karateke, A. (2011). Validation of the Wexner scale in women with fecal incontinence in a Turkish population. International Urogynecology Journal, 22, 1375-1379. DOI 10.1007/s00192-011-1464-6.

Wexner Dışkı Kaçırma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

3 alt boyut 5 madde
Gaz sıvı ve katı ( 3 m ) :
Ped Aşınması ( 1 m ) :
Değişiklik (1 m ) :