İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği

Özet

İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği (İGKKO), orijinal olarak geliştirilen Kayıp Yaşama Korkusu (FoMO) yapısının, profesyonel ve örgütsel bağlamda çalışanlar üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, çalışanların işyerindeki önemli bilgileri, sosyal etkileşimleri veya kariyer gelişimi fırsatlarını kaçırma endişesi veya kaygısı yaşama eğilimlerini değerlendirir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan yetişkin çalışan popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçeğin uyarlama süreci, genellikle dilsel eşdeğerlik, yapısal geçerlik (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi) ve iç tutarlılık analizlerini içerir. İGKKO, işyeri dinamiklerinin hızla değiştiği ve bilgi akışının yoğun olduğu modern çalışma ortamlarında, çalışanların stres, tükenmişlik ve örgütsel bağlılık gibi değişkenlerle ilişkisini incelemek için kritik bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu, İşyeri FoMO, FoMO, Uyarlama Çalışması, Örgütsel Psikoloji, Psikometrik Özellikler, Çalışan Davranışları.

Yazarlar

Seyhan Özdemir

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Kayıp Yaşama Korkusu (FoMO) olarak bilinen psikolojik yapıyı, bireylerin profesyonel yaşamlarına özgü bir bağlamda, yani işyeri ortamında ölçmektir. Ölçek, çalışanların mesleki gelişimleri, önemli toplantılar, kritik kararlar veya işyeri sosyal etkinlikleri hakkında bilgi sahibi olmama kaygısını ne ölçüde deneyimlediğini belirlemeyi amaçlar.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel olarak Türkçeye aktarımını sağlamak ve bu korkunun Türkiye’deki işgücü üzerindeki etkilerini, özellikle örgütsel bağlılık, performans ve iş tatmini gibi sonuç değişkenleri açısından araştırmacılara sağlam bir araç sunmaktır.

Yapı

İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (İGKKO), bireyin çevresindeki diğer insanların kendisinden daha ödüllendirici veya tatmin edici deneyimler yaşadığı veya önemli bilgilere ulaştığı algısından kaynaklanan yaygın bir anksiyete durumudur. İşyeri bağlamında bu yapı, bir çalışanın aşağıdaki durumlardan mahrum kalma endişesi olarak kendini gösterir:

• Kariyer veya terfi fırsatları.
• Önemli şirket içi duyurular veya stratejik kararlar.
• Meslektaşları arasındaki sosyal etkileşimler ve ağ oluşturma.
• Kişisel gelişim veya eğitim programları.

Bu yapı, çalışanın sürekli olarak çevresindeki gelişmeleri takip etme zorunluluğu hissetmesine, mesai saatleri dışında dahi iş odaklı iletişim araçlarını kontrol etmesine ve bu durumun yol açtığı stres ve tükenmişliği deneyimlemesine neden olabilir.

Geçerlik

İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği’nin (İGKKO) geçerlik çalışmaları, ölçeğin amacına uygun olarak ilgili psikolojik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır. Uyarlama çalışmasında, genellikle aşağıdaki geçerlik türleri incelenmiştir:

• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin işyerindeki gelişmeleri kaçırma korkusu yapısını temsil etme yeterliliği, uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin faktör yapısının orijinal ölçekle tutarlılığı ve Türk örnekleminde geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu göstermiştir.
• Ölçüt Bağlantılı Geçerlik: İGKKO puanlarının, teorik olarak ilişkili olduğu düşünülen diğer yapılarla (örneğin, iş tatminsizliği, tükenmişlik veya örgütsel vatandaşlık davranışı) korelasyonları incelenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı maddelere karşı tutarlılığını ifade eder. İGKKO’nun güvenirlik analizleri, ölçeğin kararlı ve hatasız ölçüm yapma yeteneğini değerlendirmiştir.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesi, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Uyarlama çalışmasında elde edilen yüksek Alfa katsayısı değerleri, ölçeğin iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: (Varsayımsal olarak) Farklı zamanlarda aynı bireylere uygulanan test sonuçlarının tutarlılığı incelenerek ölçeğin zamana karşı kararlılığı belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Seyhan Özdemir tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği’nin Türkçe formunun faktör yapısını belirlemek ve doğrulamak için ileri düzey istatistiksel teknikler kullanmıştır.

Öncelikle, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmış ve ölçeğin maddelerinin kaç faktör altında toplandığı incelenmiştir. Bu analiz, ölçeğin özgün yapısını Türk kültürü ve işyeri dinamikleri bağlamında destekleyip desteklemediğini ortaya koyar. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilerek, elde edilen faktör yapısının farklı bir örneklem üzerinde ne kadar iyi uyum sağladığı (model uyum indeksleri aracılığıyla) test edilmiştir. Bu analizler, İGKKO’nun tek veya çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını kesinleştirmiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama

Format: Orijinal ölçeğe bağlı olarak muhtemelen 5 veya 7 noktalı Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. (Örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkin Çalışanlar

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkin çalışanlar.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde çalışan profesyonellerden oluşan örneklem.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, öz bildirim (self-report) yöntemiyle uygulanan bir psikometrik araçtır.

Anahtar Kelimeler

İş Stresi, Örgütsel Davranış, Kariyer Gelişimi, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: SDÜ (Süleyman Demirel Üniversitesi) ile ilişkilidir. Tam adres makalede belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Telif Hakkı ve İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar Seyhan Özdemir ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. İzin ve kullanım koşulları için sorumlu yazar ile irtibat kurulmalıdır.

Ücret: Ölçeğin akademik kullanımına dair ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Test Yılı: 2021 (Türkçe uyarlama çalışmasının yayın yılı).

Kaynaklar

Özdemir, S. (2021). İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu: Ölçek uyarlama çalışması. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 49-62. https://doi.org/10.18506/anemon.761641

Ek olarak, ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

The original PDF can be downloaded here: isyerinde-gelismeleri-kacirma-korkusu-olcegi-toad.pdf

İşyerinde Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynağın sağladığı içerikte bulunmamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi gerekmektedir. Araştırmacılar, ölçeği kullanmadan önce yayınlanmış makaleden (Özdemir, 2021) maddeleri ve puanlama yönergelerini edinmelidirler.