Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı

Özet

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı (WOMET), menisküs yaralanmalarına bağlı semptomları, fonksiyonel kısıtlamaları ve duygusal etkileri ölçmek amacıyla geliştirilmiş, hastanın bildirdiği sonuçlara odaklanan bir ölçektir. Bu ölçek, Türk popülasyonunda kullanılabilmesi için 2015 yılında D. Celik ve arkadaşları tarafından dilsel ve kültürel uyarlama çalışmasıyla güvenilirliği ve geçerliği kanıtlanmıştır. WOMET, menisküs patolojisi olan bireylerin yaşam kalitesini ve diz fonksiyonunu kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için kritik bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı, WOMET, Menisküs, Diz Cerrahisi, Fonksiyonel Değerlendirme, Sağlık Anketi, Cronbach Alfa, Türkçe Uyarlama.

Yazarlar

Celik, D., Demirel, M., Kuş, G., Erdil, M., & Özdinçler, A. R. (Türkçe adaptasyon çalışması).

Amaç

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı’nın temel amacı, menisküs yaralanması olan hastalarda semptomların şiddetini ve hastanın günlük yaşam aktiviteleri, spor katılımı ve duygusal durumu üzerindeki etkisini nicel olarak ölçmektir. Bu araç, özellikle cerrahi veya fizik tedavi sonrası sonuçların izlenmesinde ve tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.

Türkçe uyarlama çalışması ise, orijinal ölçeğin kültürel olarak uygunluğunu sağlamayı, dilsel eşdeğerliğini kanıtlamayı ve Türk popülasyonunda uygulanabilirliğini test etmeyi hedeflemiştir. Bu sayede klinik araştırmalarda ve rutin hasta takibinde standardizasyon sağlanmıştır.

Yapı

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı, menisküs yaralanmasının çok boyutlu etkilerini kapsayan 16 maddeden oluşur ve bu maddeler üç ana alt boyuta ayrılmıştır. Bu alt boyutlar, hastanın algıladığı fiziksel kısıtlamaları ve psikososyal etkileri ölçerek kapsamlı bir değerlendirme sunar.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı (konstrükt), menisküs patolojisine bağlı sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve fonksiyonel durumdur. Bu yapı, semptomların şiddetinden, bireyin spor ve iş yaşamındaki kısıtlamalara kadar geniş bir yelpazeyi ele alır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, yapısal uygunluğunu doğrulamıştır. WOMET ile klinik pratikte yaygın olarak kullanılan The Lysholm Diz Ölçeği arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Yapılan analizlerde, Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı ile The Lysholm Diz Ölçeği arasında 0.47 değerinde orta düzeyde bir korelasyon (ilişki) tespit edilmiştir. Bu bulgu, WOMET’in ölçmesi amaçlanan konstrüktü başarıyla ölçtüğünü göstererek ölçeğin yapı geçerliği kanıtlanmıştır.

Güvenirlik

Türkçe versiyonun güvenirlik (reliability) analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını doğrulamıştır. İç tutarlılık katsayısı olarak hesaplanan Cronbach Alfa değeri 0.89 olarak bulunmuştur.

0.89’luk bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca ölçeğin kararlılığı, test-tekrar test yöntemi kullanılarak incelenmiş ve zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı, menisküs yaralanmasının etkilerini üç temel alt boyutta toplamaktadır ve toplam 16 maddeden oluşur:

• Fiziksel semptom (9 madde): Ağrı, şişlik ve mekanik semptomlar gibi fiziksel rahatsızlıkları değerlendirir.
• Spor/eğlence/iş/yaşam tarzı (4 madde): Günlük aktiviteler, iş performansı ve spor katılımı üzerindeki kısıtlamaları ölçer.
• Duygular (3 madde): Menisküs yaralanmasının neden olduğu anksiyete, depresyon veya hayal kırıklığı gibi duygusal tepkileri değerlendirir.

Karşılaştırma amacıyla kullanılan The Lysholm Diz Ölçeği ise 8 madde ve 5 alt boyuta sahiptir: Acı, Bükme, Denge, Sallama ve merdiven çıkma, Destek olarak kullanma ve çömelip kalkma.

Ölçüm Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Hastanın Bildirdiği Sonuç Ölçütü (Patient Reported Outcome Measure – PROM)

Language Available: Türkçe (Turkish), İngilizce (Original)

Population Group: Menisküs yaralanması olan hastalar

Age Group: Spesifik yaş grubu belirtilmemiştir, ancak yetişkin popülasyon üzerinde uygulanmıştır.

Population Details: Menisküs patolojisi tanısı almış bireyler.

Test Methodology: Kendi kendine doldurulan anket formatı.

Anahtar Kelimeler

Fonksiyonel Kısıtlama, Yaşam Kalitesi, Diz Sağlığı, Güvenirlik, WOMET Ölçeği, Fiziksel Semptom, Lysholm Diz Ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Türkçe Adaptasyon): 2015.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için gerekli izinlerin orijinal yazardan (Western Ontario) ve Türkçe adaptasyon çalışması yazarlarından alınması önerilir. İletişim adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal makalesine erişim için bir proxy bağlantısı mevcuttur: proxy2.marmara-elibrary.com.

Kaynaklar

Celik, D., Demirel, M., Kuş, G., Erdil, M., & Özdinçler, A. R. (2015). Translation, cross-cultural adaptation, reliability and validity of the Turkish version of the Western Ontario Meniscal Evaluation Tool (WOMET). Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy, 23(3), 816-825.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: western-ontario-meniscal-evaluation-tool-womet-toad.pdf

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Western Ontario Menisküs Değerlendirme Aracı, 3 alt boyuta ve 16 maddeye sahiptir.

• Fiziksel semptom (9m):
• Spor/eğlence/iş/yaşam tarzı (4m):
• Duygular (3m):

The Lysholm Diz Ölçeği, 5 alt boyuta ve 8 maddeye sahiptir.

• Acı:
• Bükme:
• Denge:
• Sallama ve merdiven çıkma:
• Destek olarak kullanma ve çömelip kalkma:

Sağlık anketi kısa formu 8 maddeye sahiptir.