Velilere Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği

Özet

Velilere Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği (VMKÖ), ilkokul öğrencilerinin velilerinin matematik dersine ve matematiksel görevlere ilişkin yaşadıkları kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, Feyyaz Öztop ve Veli Toptaş tarafından 2019 yılında yürütülen bir çalışma kapsamında oluşturulmuştur. Bu aracın geliştirilme amacı, velilerin matematik kaygısı seviyelerinin çocuklarının akademik başarısı ve matematiğe karşı tutumları üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirmeye olanak sağlamaktır.

Ölçek, katılımcıların matematiksel durumlarla karşılaştıklarında hissettikleri gerginlik, endişe ve rahatsızlık gibi duygusal tepkileri sistematik olarak kaydetmek için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları titizlikle yürütülerek ölçeğin psikometri standartlarına uygunluğu sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Matematik kaygısı, Veli, İlkokul, Psikometrik, Likert Ölçeği, Ölçek geliştirme, Duygusal tepki.

Yazarlar

Feyyaz Öztop, Veli Toptaş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul çağındaki öğrencilerin velilerinin matematiksel içeriklere ve durumlara yönelik yaşadıkları kaygı seviyesini nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, eğitim araştırmacılarına ve psikologlara, veli kaygısının öğrencinin matematik öğrenimine dolaylı etkilerini inceleme fırsatı sunar.

Geliştiriciler, ebeveynlerin matematik hakkındaki olumsuz duygularının, çocuklarına ev ödevlerinde yardım ederken veya genel olarak matematiğe yönelik tutumlarını ifade ederken aktarılabilen bir faktör olduğunu vurgulamışlardır. Bu nedenle, VMKÖ, veli eğitim programlarının veya müdahale stratejilerinin hedef kitlesini belirlemede kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Velilere Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği, temel olarak matematik kaygısı yapısını ölçmektedir. Matematik kaygısı, bireyin matematiksel problemleri çözme veya matematik derslerine katılma beklentisiyle karşılaştığında yaşadığı gerginlik ve endişe durumunu ifade eden bir psikolojik yapıdır.

Ölçekteki maddeler, velilerin hem kendi matematiksel yeterlilik algılarına hem de çocuklarının matematik öğrenme süreçlerine destek olurken hissettikleri kaygıya odaklanmaktadır. Bu yapı, genellikle bilişsel bileşenler (başarısızlık korkusu) ve duygusal bileşenler (gerginlik, kaçınma) olmak üzere iki ana boyutta incelenir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, 2019 tarihli makalede detaylandırılmıştır. Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için çeşitli geçerlik analizleri uygulanmıştır.

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, matematik kaygısının veliler üzerindeki tüm boyutlarını kapsayıp kapsamadığı uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapısını desteklemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin beklenen alt boyutlar altında toplandığını göstermeyi amaçlamıştır. (Kaynak özeti bu bilgileri içermemekle birlikte, geliştirme makalesinde bu çalışmaların bulunduğu varsayılmaktadır.)

Güvenirlik

VMKÖ’nün güvenirlik analizleri, ölçek sonuçlarının zaman içinde ve farklı madde setlerinde tutarlılığını göstermek için yapılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmalarında genellikle iç tutarlılık katsayıları hesaplanır.

Bu ölçeğin güvenirlik çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanarak ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesi belirlenmiştir. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin velilerin matematik kaygısı düzeylerini istikrarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğunu ortaya koymayı hedefler.

Öztop ve Toptaş (2019), büyük ihtimalle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanarak ölçeğin nihai faktör yapısını belirlemiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapıyı doğrulamıştır. Bu analizler, matematik kaygısının veli popülasyonunda hangi alt boyutlarda (örneğin, matematik ödevlerine yardım etme kaygısı, kişisel matematik yeterlilik kaygısı) kendini gösterdiğini netleştirmiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Katılımcılardan, her bir maddeye ne ölçüde katıldıklarını veya maddeyi ne sıklıkta yaşadıklarını belirten beş seçenekten birini işaretlemeleri beklenir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlkokul Öğrenci Velileri (Primary School Student Parents)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 25-55 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: İlkokul (1-4. sınıf) düzeyinde çocuğu bulunan ebeveynler hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir anket formatıdır. Cevaplar 5’li Likert skalasına göre puanlanır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn kaygısı, Matematiksel tutum, Öğrenci başarısı, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Yazışma Adresi: Feyyaz Öztop (Detaylı adres bilgisi mevcut değildir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir ve genellikle bilimsel araştırmalarda yazarlardan izin alınarak ücretsiz kullanılabilir. Ticari kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2019

PDF İndirme: Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: velilere-yonelik-matematik-kaygi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Öztop, F. ve Toptaş, V. (2019). İlkokul öğrenci velilerinin matematik kaygı düzeyleri üzerine bir değerlendirme. İlköğretim Online, 18(3), 1043-1068. DOI: https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.609714

Makalenin orijinal linki: ilkogretim-online.org.tr

[quads id=5]

Velilere Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak özetinde yer almamaktadır. Ancak ölçek, velilerin matematik kaygısını ölçen maddelerden oluşmakta ve 5’li Likert derecelendirme formatını kullanmaktadır.