Velilerin İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretimine Tutum Ölçeği

Özet

Velilerin İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretimine Tutum Ölçeği, 2004 yılında Nurullah Altaş tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim seviyesindeki öğrencilerin velilerinin, zorunlu bir ders olan
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
(DKAB) dersinin öğretimine yönelik genel
tutum
düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle velilerin bu dersin gerekliliğine, içeriğine ve öğretim yöntemlerine ilişkin algılarını ve duygusal tepkilerini sistematik olarak ölçmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, veli tutumları ile onların genel dini tutum düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bir ön araştırma bağlamında sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Tutum,
Din Eğitimi, Ahlak Bilgisi, Veli Tutumu,
İlköğretim, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Nurullah Altaş

Yazarlar

Nurullah Altaş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim çağındaki çocukların velilerinin, okullarda verilen
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
öğretimine karşı sergiledikleri eğilimleri ve kabul düzeylerini nicel olarak saptamaktır. Bu ölçüm, eğitim politikalarının ve müfredatın veli beklentileriyle ne ölçüde örtüştüğünü anlamak açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçek, aynı zamanda velilerin DKAB dersine yönelik tutumlarının, onların genel dini inanç ve pratiklerine dayalı dini tutum düzeyleri ile korelasyonunu incelemek üzere geliştirilmiştir. Bu sayede, velilerin kişisel dini yönelimlerinin, çocuklarının okulda aldığı dini ve ahlaki eğitime dair görüşlerini ne kadar etkilediği belirlenebilmektedir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, Tutum yapısını ölçmektedir. Psikolojide tutum, bireyin belirli bir nesne, kişi, durum veya olaya karşı geliştirdiği duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerin organize bir bütünüdür. Bu ölçek özelinde yapı, velilerin DKAB dersinin müfredatına, öğretmen yeterliliğine ve dersin öğrencilerin gelişimine katkısına dair sahip oldukları pozitif veya negatif değerlendirmeleri kapsamaktadır.

Ölçülen yapı, genellikle tutumun üç temel bileşeni üzerinden ele alınır: Bilişsel Bileşen (derse dair bilgi ve inançlar), Duygusal Bileşen (derse yönelik sevgi, hoşnutluk veya kaygı) ve Davranışsal Bileşen (dersi destekleme veya eleştirme yönündeki eylemsel niyetler). Ölçek, bu bileşenlerin toplamını yansıtacak şekilde veli görüşlerini toplamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak meta verilerinde geçerlik bilgisi bulunmamaktadır. Ancak bir
ölçek geliştirme
çalışması olan Altaş (2004) makalesinde, ölçeğin geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerinin alındığı ve içerik geçerliğinin sağlandığı varsayılmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğinin (Construct Validity) ise Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edildiği veya ön araştırmanın bu aşamayı içerdiği düşünülmektedir. Ölçeği kullanacak araştırmacıların, detaylı geçerlik analizleri için orijinal kaynağa (Altaş, 2004) başvurmaları önerilir.

Güvenirlik

Kaynak meta verilerinde güvenirlik bilgisi bulunmamaktadır. Ölçeğin güvenilirliğinin değerlendirilmesi, geliştirme sürecinin zorunlu bir parçasıdır. Geliştirme makalesinde (Altaş, 2004), ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmış olması beklenir. İç tutarlılık analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Güvenirlik testlerinin sonuçlarına ulaşmak için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Bu tür bir tutum ölçeğinin geliştirilmesinde, ölçülen yapının boyutlarını ortaya çıkarmak için genellikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılır. Ölçeğin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretimine yönelik veli tutumunun tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirlemek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Tipik olarak, bu analiz sonucunda elde edilen faktör yükleri ve varyans oranları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrular. Ölçeğin kaç faktörden oluştuğu ve bu faktörlerin veli tutumunun hangi yönlerini (örneğin, derse destek, içerik eleştirisi, pedagojik kabul) temsil ettiği orijinal yayında detaylandırılmıştır.

Araç

Test Türü:
Geliştirme
(Özgün bir araştırma için oluşturulmuş tutum ölçeği).

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal kaynaktaki derecelendirme bilgisi eksik olsa da, tutum ölçekleri standart olarak bu formatı kullanır).

Derecelendirme: Orijinal meta verilerde belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5’li (Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum) veya 4’lü (kararsız seçeneği hariç) Likert ölçeği kullanılmıştır.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencisi Velileri.

Yaş Grubu: İlköğretim çağındaki çocuklara sahip yetişkinler (genellikle 25-55 yaş arası).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan ön araştırma kapsamında, belirli bir örneklem grubu üzerinde uygulanmıştır. Çalışmanın detayları için referans incelenmelidir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt tabanlı veya çevrimiçi anket formatında bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Din Kültürü, Ahlak Eğitimi, Veli Görüşleri, Tutum Ölçme, Psikometrik Özellikler, İlköğretim Programı, Nurullah Altaş

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nurullah Altaş

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazarın 2004 yılındaki akademik kurum adresi (detaylar orijinal yayında bulunabilir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği ve yayınlandığı yıl 2004’tür.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış bir araştırma aracıdır. Ticari kullanım için yazar ile (Nurullah Altaş) iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik veya araştırma amaçlı kullanım için yazarın izni veya atıf zorunluluğu bulunmaktadır. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları Ankara Üniversitesi Açık Arşiv’de erişilebilir durumdadır: acikarsiv.ankara.edu.tr.

Kaynaklar

Altaş, N. (2004). Öğrenci velilerinin ilköğretim Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi derslerine karşı tutum düzeylerinin dini tutum düzeyleriyle ilişkisi (Ön Araştırma). AUİFD,1, 85-105.

Ölçeğin orijinal makalesinin PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• velilerin-ilkogretim-din-kulturu-ve-ahlak-bilgisi-ogretimine-tutum-olcegi-toad.pdf

Yayın Bağlantısı: acikarsiv.ankara.edu.tr

[quads id=5]

Velilerin İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretimine Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan meta verilerde yer almamaktadır. Detaylı maddeler listesi için araştırmacıların Nurullah Altaş’ın 2004 yılında yayımlanan “Öğrenci velilerinin ilköğretim Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi derslerine karşı tutum düzeylerinin dini tutum düzeyleriyle ilişkisi (Ön Araştırma)” başlıklı makalesine başvurmaları gerekmektedir.