Uzlaşma Eğilimi Ölçeği

Özet

Uzlaşma Eğilimi Ölçeği (Willingness to Compromise Scale), bireylerin çatışma durumlarında ne ölçüde uzlaşmaya istekli olduğunu ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçeğin Türkiye uyarlaması, Hamedoğlu ve arkadaşları (2013) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, tek boyutlu yapısını koruyarak, Türk üniversite öğrencileri örnekleminde geçerlik ve güvenirlik analizleri ile desteklenmiştir. Bu çalışma, ölçeğin psikolojik araştırmalarda ve danışmanlık süreçlerinde kullanılması için sağlam bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Uzlaşma Eğilimi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yapı Geçerliği, Cronbach Alfa, Uyarlama, Çatışma Çözümü.

Yazarlar

Hamedoğlu, M. A., Akın, A., Civan, S., Celik, E., İlbay, A. B. Akkaya, O., & Kaya, Ç.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin kişilerarası ilişkilerde ve çatışma ortamlarında kendi isteklerinden vazgeçme veya orta yolu bulma yönündeki eğilimlerinin düzeyini tespit etmektir. Türkçeye uyarlama çalışması, bu yapının Türkiye kültürü bağlamında psikometrik özelliklerini incelemek ve ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamaktır.

Bu uyarlama, orijinal ölçeğin teorik yapısını koruyarak, Türk üniversite öğrencilerinden elde edilen verilerle ölçeğin tek boyutlu modelinin kültürel tutarlılığını test etmeyi hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel çatışma çözümü mekanizmalarından biri olan uzlaşma eğilimi yapısını ölçmektedir. Uzlaşma, bireyin hem kendi ihtiyaçlarını hem de karşı tarafın ihtiyaçlarını dikkate alarak, her iki tarafın da kısmen tatmin olduğu bir çözüme ulaşma istekliliğini ifade eder. Bu yapı, genellikle sosyal beceriler, empati ve ilişki doyumu ile yakından ilişkilidir.

Ölçek, bu yapıyı 9 madde üzerinden değerlendirmekte ve bireyin uzlaşma becerisine yönelik algılanan yetkinliğini ve istekliliğini tek bir faktör altında toplamaktadır. Yüksek puanlar, bireyin çatışmalarda daha uzlaşmacı bir yaklaşım sergileme eğiliminde olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, özellikle yapı geçerliği üzerine odaklanmıştır. Yapılan analizlerde, ölçeğin teorik olarak varsayılan yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini belirlemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır.

295 üniversite öğrencisinden toplanan verilerle yürütülen DFA sonucunda, ölçeğin orijinal formunda olduğu gibi tek boyutlu ve 9 maddeden oluşan modelin güçlü bir uyum sergilediği tespit edilmiştir. Elde edilen uyum indeksi değerleri şunlardır: Ki-kare (x²) değeri 26.81, serbestlik derecesi (sd) 26, Kök Ortalama Kare Yaklaşım Hatası (RMSEA) .022, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI) 1.00, Artımlı Uyum İndeksi (IFI) 1.00 ve Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kare Kalıntı (SRMR) .057 olarak rapor edilmiştir. Bu değerler, modelin mükemmel bir uyum sergilediğini ve ölçeğin yapı geçerliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve madde analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

İç tutarlılık kapsamında yapılan analizlerde, ölçeğin Cronbach Alfa iç tutarlık güvenirlik katsayısı .85 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, psikometrik açıdan kabul edilebilir ve güçlü bir iç tutarlılığa işaret etmektedir. Madde analizinde ise, ölçeğin düzeltilmiş madde toplam korelasyonlarının .30 ile .65 arasında sıralandığı belirlenmiştir. Bu aralık, maddelerin ölçülen genel yapıya anlamlı düzeyde katkıda bulunduğunu ve ölçekten çıkarılması gereken zayıf bir madde bulunmadığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin tek faktörlü yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu kesinleştirmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin 9 maddesinin tamamının tek bir temel psikolojik yapıyı (Uzlaşma Eğilimi) ölçtüğünü ortaya koymuştur.

Uyum indekslerinin (CFI, IFI değerlerinin 1.00 olması ve RMSEA değerinin .05’in altında olması) mükemmel model uyumunu göstermesi, ölçeğin faktör yapısının sağlamlığını ve adaptasyon sürecinin başarısını teyit etmektedir. Bu bulgular, ölçeğin araştırmacılar tarafından güvenle kullanılabileceği anlamına gelmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 9 maddeden oluşan öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish).

Population Group: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu.

Age Group: Genç yetişkinlik dönemi (Örneklemde üniversite öğrencileri kullanılmıştır).

Population Details: Yapı geçerliği çalışması, 295 üniversite öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılmıştır:

• (1) Kesinlikle Katılmıyorum
• (2) Katılmıyorum
• (3) Kararsızım
• (4) Katılıyorum
• (5) Tamamen Katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Uzlaşma, Psikometrik Özellikler, Üniversite Öğrencileri, Likert Ölçeği, Sosyal Psikoloji, Çatışma Yönetimi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir).

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar için: [email protected]

Correspondence Address: Ahmet Akın (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, akademik bir konferansta sunulan bir bildiri ile uyarlanmıştır. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Ahmet Akın ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin uyarlama çalışmasının sunulduğu yıl 2013‘tür.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: uzlasma-egilimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Hamedoğlu, M. A., Akın, A., Civan, S., Celik, E., İlbay, A. B. Akkaya, O., & Kaya, Ç. (2013, December). The validity and reliability of the Turkish version of the Willingness to Compromise Scale. Paper presented at the 2nd International Chaos, Complexity and Leadership Symposium (ICCLS 2013), Ankara, Turkey.

Uzlaşma Eğilimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin içeriği için yukarıda belirtilen referans kaynağa başvurulmalıdır.