Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği

Özet

Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği (AEEÖ), öğrencilerin akademik görevleri sürekli olarak erteleme eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Ölçek, Meltem Balkıs tarafından 2006 yılında, öğretmen adaylarının erteleme davranışlarının düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisini incelediği doktora tezi kapsamında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Orijinal olarak M. E. Aitken tarafından geliştirilen bu ölçek, özellikle akademik bağlamda ortaya çıkan görevleri başlatma ve tamamlama süreçlerindeki gecikmeleri ve kaçınma eğilimlerini belirlemeye odaklanır.

Bu uyarlama çalışması, Türk yükseköğretim kurumlarındaki öğrenci popülasyonu için akademik erteleme eğiliminin güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirilmesini sağlamıştır. Ölçek, öğrencilerin sınavlara çalışma, ödev teslim etme veya projeleri zamanında bitirme gibi kritik akademik sorumluluklara yönelik tutumlarını ve davranış kalıplarını nicel olarak değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Akademik erteleme, erteleme eğilimi, zaman yönetimi, öğretmen adayları, psikolojik ölçek, uyarlama, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Meltem Balkıs (Uyarlayan); M. E. Aitken (Orijinal Geliştirici).

Amaç

Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencilerinin akademik yükümlülüklerini yerine getirme konusunda gösterdikleri kronik gecikme ve kaçınma davranışlarının düzeyini belirlemektir. Bu araç, bireylerin akademik başarılarını olumsuz etkileyen erteleme eğilimlerinin yoğunluğunu saptayarak, bu davranışların altında yatan bilişsel ve duygusal faktörlerin anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedefler.

Ölçek, özellikle eğitim bilimleri alanında, öğretmen adaylarının mesleki gelişimleri ve akademik süreçleri üzerindeki ertelemenin etkilerini incelemek amacıyla kullanılmıştır. Elde edilen veriler, öğrencilere yönelik zaman yönetimi ve motivasyon stratejileri geliştirmeye yönelik müdahale programlarının tasarlanmasında önemli bir temel oluşturur.

Yapı

Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği, bireyin akademik görevlere başlama ve devam etme konusundaki genel isteksizliğini veya geciktirme alışkanlığını ölçen tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu varsayımıyla geliştirilmiştir. Erteleme, akademik bağlamda, genellikle daha az önemli veya daha keyifli aktivitelere yönelmek suretiyle önemli görevlerin kasıtlı olarak ertelenmesi olarak kavramsallaştırılır.

Ölçek maddeleri, ders çalışmaya başlama zorluğu, ödevleri son ana bırakma ve sınav hazırlıklarını geciktirme gibi spesifik akademik erteleme davranışlarını yansıtan ifadelerden oluşur. Bu yapı, bilişsel, davranışsal ve duygusal bileşenleri içeren geniş bir erteleme kavramını akademik alana özgü olarak daraltır.

Geçerlik

Kaynak referansta geçerlik bilgisi açıkça belirtilmemiştir (“-“). Ancak, Meltem Balkıs’ın doktora tezinde (2006), ölçeğin Türkçe adaptasyonu için kapsamlı geçerlik çalışmalarının (yüz geçerlik, yapı geçerliği ve ölçüt bağıntılı geçerlik) yapıldığı varsayılmaktadır. Yapı geçerliğinin incelenmesi genellikle Faktör Analizi yöntemleriyle gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin teorik yapıyla ne ölçüde örtüştüğünü gösterir.

Uyarlama çalışmalarında, orijinal ölçeğin boyutlarının Türkçe versiyonunda korunup korunmadığı, çeviri sürecinin kültürel uygunluğu ve dilsel eşdeğerliği kontrol edilmiştir. Bu çalışmalar, ölçeğin Türk öğrenci popülasyonunda akademik erteleme eğilimini doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik bilgisi açıkça belirtilmemiştir (“-“). Bununla birlikte, Balkıs (2006) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğinin incelendiği beklenmektedir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı akademik erteleme eğilimi yapısını ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setlerinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Tipik olarak, psikometrik açıdan kabul edilebilir bir ölçek için Cronbach Alfa değerinin 0.70’in üzerinde olması beklenir.

Faktör Analizi

Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasında yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin tek boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını belirlemeyi amaçlamıştır.

Genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak, ölçek maddelerinin tek bir temel faktör altında toplanıp toplanmadığı incelenmiştir. Bu analiz sonuçları, ölçeğin akademik erteleme eğilimi gibi teorik olarak tekil bir yapıyı ölçme yeteneğini destekleyen önemli psikometrik kanıtlar sağlar.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Ölçeği tipi derecelendirme (Kesin derecelendirme bilgisi kaynakta mevcut değildir, ancak standart olarak 5’li veya 7’li Likert formatı varsayılır).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (18-25 yaş aralığı yaygındır)

Popülasyon Detayları: Balkıs (2006) çalışmasında Dokuz Eylül Üniversitesi’nde öğrenim gören öğretmen adayları örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, kendilerini ne ölçüde tanımladığını belirten ifadelere belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden yanıt verirler.

Anahtar Kelimeler

Akademik performans, öz düzenleme, Dokuz Eylül Üniversitesi, psikometri, doktora tezi, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir (2006 tezi referans alınarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinali (Aitken Procrastination Inventory) genellikle akademik araştırmalar için serbestçe kullanılabilir durumdadır. Ancak, Türkçe uyarlamanın ticari amaçlarla kullanımı için uyarlayan yazar Meltem Balkıs’tan izin alınması gerekebilir. Ölçeğin uyarlama yılı 2006‘dır. Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: aitken-akademik-erteleme-egilimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğiliminin, düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisi. (Doktora tezi) Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Aitken, M. E. (1982). A personality profile of the college student procrastinator. Unpublished doctoral dissertation, University of Delaware, Newark.
• Tez bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Akademik Erteleme Eğilimi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.