Yazma Eğilimi Ölçeği

Özet

Yazma Eğilimi Ölçeği (YEO), bireylerin yazmaya karşı gösterdikleri psikolojik eğilimi ve motivasyon düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, orijinal bir aracın Türkçeye yapılan bir uyarlama çalışması sonucunda psikometrik özelliklerinin incelenmesiyle kullanıma sunulmuştur. Ölçek, yazma davranışının altında yatan duyuşsal ve bilişsel bileşenleri tespit etmek için tasarlanmıştır ve toplamda 21 maddeden oluşmaktadır.

YEO, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında, öğrencilerin yazma süreçlerine yönelik tutumlarını, öz-yeterlik inançlarını ve yazmaya olan genel ilgilerini değerlendirmek için kritik bir araç olarak kabul edilmektedir. Ölçek, üç temel alt boyutta yazma eğilimini incelemektedir: Güven, Süreklilik ve Tutku.

Anahtar Kelimeler

Yazma, Eğilim, Ölçek, Psikometri, Eğitim, Likert Ölçeği, Güvenirlik, Geçerlik, Uyarlama.

Yazarlar

K. İşeri, E. Ünal

[quads id=5]

Amaç

Yazma Eğilimi Ölçeği‘nin temel amacı, bireylerin yazma eylemine yönelik gösterdikleri isteklilik, motivasyon ve öz-yeterlik seviyelerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen önemli bir faktör olan yazma eğilimini nicel verilerle ortaya koymayı hedefler.

Ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, yazma konusunda zorluk yaşayan veya motivasyonu düşük olan bireyleri tespit etmelerine, böylece özelleştirilmiş öğretim stratejileri geliştirmelerine olanak tanır. Orijinal ölçeğin Türkçeye uyarlanması, Türkiye bağlamında yazma eğilimi araştırmalarının önünü açmıştır.

Yapı

Yazma Eğilimi Ölçeği, yazma eğilimini çok boyutlu bir yapı olarak ele alır ve bu yapıyı 3 ayrı alt boyutta inceler. Toplam 21 maddeden oluşan bu yapı, yazma davranışının hem duyuşsal hem de davranışsal yönlerini kapsar. Bu alt boyutlar ve madde sayıları şöyledir:

• Güven (11 Madde): Bireyin yazma görevlerini başarıyla tamamlayabileceğine dair inancını, yani yazmaya yönelik öz-yeterliğini ölçer.
• Süreklilik (6 Madde): Bireyin yazma görevlerine bağlılığını, zorluklarla karşılaştığında pes etmeme ve kendini geliştirme çabasını ölçer.
• Tutku (4 Madde): Bireyin yazma eyleminden aldığı keyif ve zevki, yazmayı eğlenceli ve değerli bulma derecesini ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması çalışmasında (İşeri & Ünal, 2010) yapısal geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinde genellikle faktör analizi teknikleri kullanılarak orijinal ölçeğin üç faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmiştir.

Yapı geçerliği, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı ölçüp ölçmediğini doğrulamak için elzemdir. Bu tür bir uyarlama çalışmasında, dilsel ve kültürel eşdeğerliğin sağlanmasının yanı sıra, yapısal geçerliğin de kanıtlanması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa değerleri) sunulmamıştır. Ancak, bir psikometrik aracın güvenilir kabul edilebilmesi için, İşeri ve Ünal (2010) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında iç tutarlılık (Cronbach Alfa) katsayılarının hesaplanmış olması beklenmektedir.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin zamana yayılan ölçümlerinde tutarlı sonuçlar verdiğini ve maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda homojen olduğunu gösterir. Bu, ölçeğin ölçüm hatasını en aza indirdiğinin önemli bir kanıtıdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin 3 alt boyutu ve 21 maddesi olması, uyarlama sürecinde doğrulayıcı veya açımlayıcı bir Faktör Analizi yapıldığını açıkça göstermektedir. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak öngörülen üç boyuta (Güven, Süreklilik, Tutku) ayrılıp ayrılmadığını kontrol etmek için kullanılmıştır.

Faktör yapısının korunması, Türkçeye çevrilen maddelerin kültürel bağlamda da aynı psikolojik yapıyı temsil ettiğini doğrular. Üç faktörlü yapının (11, 6 ve 4 maddelik gruplar) Türk örnekleminde de geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 21 maddelik, 3 alt boyutlu öz bildirim ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Eğitim alanındaki bireyler (Özellikle öğrenciler).

Yaş Grubu: Araştırmanın yapıldığı popülasyona bağlı olarak genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem detayları orijinal makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirme yapılır (1= hiç katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Yazma Güveni, Yazma Sürekliliği, Yazma Tutkusu, Öğrenci Başarısı, Psikometrik Özellikler, Eğitim Psikolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Emre ÜNAL

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı için yazar Emre ÜNAL ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım ve telif hakları konusunda yazarın izni gereklidir.

Test Yılı (Uyarlama): 2010

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

yazma-egilimi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

1. İşeri, K. ve Ünal, E. (2010). Yazma Eğilimi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. Eğitim ve Bilim, 35(155), 104-117.
2. Makalenin orijinal yayımcı bağlantısı: egitimvebilim.ted.org.tr

[quads id=5]

Yazma Eğilimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 3 alt boyut ve 21 maddeden oluşmaktadır:

• Güven (11 m): Zorlayıcı yazma hedeflerine kolaylıkla ulaşabilirim.
• Süreklilik (6 m): Sınıfta yazmamı iyileştirmek için sıklıkla ek süre isterim.
• Tutku (4 m): Yazmak bence eğlencelidir.

Derecelendirme: 5’li Likert (1= hiç katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum)