Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği

Özet

Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği (UCEÖEÖ), İnce, Yentür ve Şahin (2021) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle COVID-19 pandemisi döneminde hızla yaygınlaşan uzaktan öğretim süreçlerinde coğrafya derslerinin ne derece etkili olduğunu belirlemek amacıyla oluşturulmuştur. Ölçek, öğrencilerin coğrafya öğretiminde kullanılan uzaktan eğitim yöntemlerine yönelik algılarını, memnuniyetlerini ve öğrenme çıktılarını değerlendirmeyi hedefleyen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçeğin geliştirme çalışması, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi (geçerlik ve güvenirlik) için detaylı bir akademik süreç izlenerek gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim, Coğrafya Öğretimi, Etkililik, Ölçek Geliştirme, Öğrenci Algısı, Pandemi, Coğrafya Eğitimi.

Yazarlar

Ziya İnce, Murat Yentür, ve Vahit Şahin.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, coğrafya derslerinin uzaktan eğitim yöntemleriyle verilmesinin öğrencilerin öğrenme süreçleri üzerindeki etkisini bilimsel ve sistematik bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, uzaktan öğretimin teknik, pedagojik ve içeriksel boyutlarının coğrafya eğitimindeki etkililik düzeyini saptayarak, gelecekteki eğitim uygulamalarına yönelik iyileştirme önerileri sunmayı amaçlamıştır. Bu ölçek, eğitimcilerin ve politika yapıcıların uzaktan coğrafya öğretimindeki güçlü ve zayıf yönleri tespit etmesine olanak tanır.

Ölçek, özellikle yükseköğretim düzeyinde coğrafya eğitimi alan öğrencilerin uzaktan eğitim deneyimlerini standardize edilmiş maddeler aracılığıyla değerlendirmelerine hizmet etmektedir. Bu sayede, uzaktan eğitimin coğrafi bilgi ve becerilerin aktarılmasındaki başarısı nicel verilerle ortaya konulmuştur.

Yapı

Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği, coğrafya eğitiminde uzaktan öğretimin algılanan etkililiğini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı genellikle aşağıdaki ana boyutları içermektedir (detaylı boyutlar yayınlanmış makalede yer almaktadır):

  • Teknolojik Yeterlilik ve Erişim: Öğrencilerin kullanılan platformlara erişim kolaylığı ve teknolojik araçları kullanma becerileri.
  • Pedagojik Uygunluk: Uzaktan eğitim materyallerinin coğrafya konularını öğretmedeki uygunluğu ve ders içeriğinin kalitesi.
  • Öğrenci Katılımı ve Etkileşim: Öğrencilerin derslere katılım düzeyi, öğretim görevlisi ve diğer öğrencilerle kurdukları etkileşim.
  • Öğrenme Çıktıları ve Memnuniyet: Öğrencilerin uzaktan eğitim süreci sonunda edindikleri bilgi ve beceriler ile genel memnuniyet düzeyleri.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli Geçerlik çalışmaları yapılmıştır. İnce ve arkadaşları (2021) tarafından yürütülen çalışmada, öncelikle uzman görüşleri alınarak içerik geçerliği sağlanmıştır. Ardından, yapı geçerliğini belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Çalışmada, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını test etmek amacıyla hem Keşfedici Faktör Analizi (KFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış ve kabul edilebilir uyum indeksleri elde edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin coğrafya öğretiminde uzaktan eğitimin etkililiği yapısını ölçmek için yeterli yapısal geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla Güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak incelenmiştir.

Raporlanan sonuçlar (makalede detaylı olarak sunulmuştur), ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak için Faktör Analizi kullanılmıştır. İnce, Yentür ve Şahin (2021) tarafından gerçekleştirilen bu analizler sonucunda ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.

Keşfedici Faktör Analizi (KFA), ölçeğin temel boyutlarını belirlemede etkili olmuş ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığını açıkça göstermiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise, belirlenen bu faktör yapısının veri seti ile ne kadar uyumlu olduğunu test etmiş ve modelin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığı raporlanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklendiğini kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert ölçeği kullanılır, detaylar makalede yer almaktadır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Coğrafya derslerini uzaktan eğitim yoluyla alan öğrenciler (Lise veya Üniversite öğrencileri).

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Tipik olarak 15-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışma, Türkiye’deki eğitim kurumlarında uzaktan coğrafya eğitimi alan öğrenci örneklemi üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin uzaktan eğitim deneyimlerine ilişkin algılarını, tutumlarını ve memnuniyet düzeylerini öz bildirime dayalı olarak ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Uzaktan Öğretim Etkililiği, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alfa, Yapı Geçerliği, Coğrafya Öğrencileri, Eğitim Teknolojileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Makalenin yayımlandığı dergi üzerinden kontrol edilmelidir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Ziya İnce için [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin baş yazarı Ziya İnce’dir (Namık Kemal Üniversitesi, Eğitim Fakültesi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazarın izinlerinin alınması tavsiye edilir. İletişim bilgileri mevcuttur.

Ücret: Ölçek geliştirme çalışması akademik bir dergide yayınlanmıştır ve genellikle akademik amaçlı kullanım için ücretsizdir, ancak kullanım koşulları yazarla teyit edilmelidir.

Test Yılı: 2021 (Yayın Yılı).

Kaynaklar

İnce, Z., Yentür, M., ve Şahin, V. (2021). Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği: Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(Pandemi Özel Sayısı), 3943-3966. https://doi.org/10.26466/opus.879897

Makalenin orijinal bağlantısı Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buraya bağlantı verilmiştir: uzaktan-egitim-ile-cografya-ogretiminin-etkililigi-olcegi-toad.pdf

Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesine erişmek için lütfen İnce, Yentür ve Şahin (2021) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye (DOI: 10.26466/opus.879897) başvurunuz.

Cite this article

memjavad (2025). Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-ile-cografya-ogretiminin-etkililigi-olcegi/

memjavad. "Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-ile-cografya-ogretiminin-etkililigi-olcegi/.

memjavad. "Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-ile-cografya-ogretiminin-etkililigi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-ile-cografya-ogretiminin-etkililigi-olcegi/.

[1] memjavad, "Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Uzaktan Eğitim İle Coğrafya Öğretiminin Etkililiği Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF