Table of Contents
Özet
Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği (ÇYDÖDHÖ), Süleyman Nihat Şad tarafından 2011 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim birinci kademe İngilizce öğretim programlarının, öğrenciler üzerindeki duyuşsal hedeflere ulaşma düzeyini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle yabancı dil öğrenimine yönelik tutum, motivasyon ve ilgi gibi kritik duyuşsal faktörlerin ne ölçüde gerçekleştirildiğini araştırmaktadır. Ölçeğin geliştirilme süreci ve psikometrik özellikleri, daha sonra Şad ve Gürbüztürk (2015) tarafından yayımlanan akademik bir makalede detaylandırılmıştır.
Ölçek, erken yaşta yabancı dil öğretimi uygulamalarının etkililiğini, bilişsel kazanımların ötesinde, duygusal ve tutumsal boyutlarda değerlendirme ihtiyacına yanıt vermektedir. Bu bağlamda, eğitim programlarının sadece dil becerilerini değil, aynı zamanda öğrencilerin dile karşı olumlu bir bakış açısı geliştirmelerini sağlayıp sağlamadığını ölçmek için önemli bir araçtır.
Anahtar Kelimeler
Duyuşsal hedefler, yabancı dil öğretimi, ölçek geliştirme, İngilizce eğitimi, ilköğretim, tutum, motivasyon.
Yazarlar
Süleyman Nihat Şad, Oya Gürbüztürk
Amaç
Ölçeğin temel amacı, ilköğretim düzeyinde uygulanan yabancı dil (özellikle İngilizce) öğretim programlarının, öğrencilerin yabancı dile karşı geliştirdikleri ilgi, tutum ve motivasyon gibi duyuşsal hedefleri ne dereceye kadar gerçekleştirdiğini tespit etmektir. Bu tespit, program değerlendirme çalışmaları için kritik veriler sağlamaktadır.
ÇYDÖDHÖ, eğitim araştırmacılarına ve program geliştiricilerine, mevcut öğretim stratejilerinin genç öğrencilerin duygusal gelişim alanındaki etkilerini objektif bir şekilde değerlendirme imkanı sunar. Bu sayede, gelecekteki program revizyonları ve öğretmen eğitimleri, duyuşsal boyutları daha etkili bir şekilde ele alacak şekilde yönlendirilebilir.
Yapı
Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği, yabancı dil öğreniminde başarıyı etkileyen duyuşsal alanı hedef alır. Bu yapı, genellikle öğrencinin dili öğrenmeye yönelik içsel motivasyonunu, yabancı kültüre karşı açıklığını, öğrenme sürecine katılım isteğini ve kendine yeterlilik inancını kapsar.
Ölçek geliştirme çalışmaları sırasında, bu psikometrik yapının çok boyutlu olduğu ve yabancı dil öğrenimindeki duyuşsal süreçlerin farklı yönlerini temsil eden alt boyutlardan oluştuğu belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, programın hedeflerine ulaşma derecesini detaylıca analiz etmeye olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı duyuşsal hedefleri ölçüp ölçmediğini kanıtlamak üzere yapılmıştır. Kaynaklarda belirtildiği üzere, gerekli geçerlik bilgileri ekteki dosyada mevcuttur.
Geliştirme çalışmalarında, genellikle kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş ve yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik yapıyla uyumunu ve ölçeğin yapısal tutarlılığını göstermeyi amaçlamıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçme sonuçlarının zamana ve farklı koşullara karşı ne kadar tutarlı olduğunu belirlemek için gerçekleştirilmiştir. Kaynaklarda belirtildiği üzere, güvenirlik bilgileri ekteki dosyada yer almaktadır.
Tipik olarak, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğu incelenmiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ÇYDÖDHÖ’nün yabancı dil öğretimindeki duyuşsal hedeflere yönelik tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek, bir geliştirme çalışması olduğu için, temel psikometrik adımlardan biri olarak Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin altında yatan duyuşsal boyutları keşfetmek ve doğrulamak amacıyla kullanılmıştır.
Muhtemelen, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak bu yapının örneklem verileriyle uyumu test edilmiştir. Bu süreç, ölçeğin hedeflediği duyuşsal hedeflerin hangi alt boyutlarda toplandığını bilimsel olarak kanıtlamıştır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: 3’lü Likert tipi derecelendirme. Bu format, yanıtlayıcılara üç seçenek sunarak (örneğin, Katılıyorum, Kararsızım, Katılmıyorum) programın duyuşsal hedefleri gerçekleştirme düzeyini ölçer.
Language Available: Türkçe
Population Group: İlköğretim birinci kademe İngilizce öğretim programı uygulayıcıları ve/veya bu programlara katılan öğrenciler (erken yaş yabancı dil öğrenicileri).
Age Group: İlköğretim çağındaki çocuklar (yaklaşık 7-11 yaş aralığı).
Population Details: Türkiye’deki ilköğretim okullarında İngilizce dersi alan öğrenciler ve/veya bu programları değerlendiren eğitim uzmanları.
Test Methodology: Program değerlendirme bağlamında kullanılan, duyuşsal tepkileri ölçmeye yönelik nicel bir ölçektir. Uygulama, genellikle öz bildirim veya gözlem temelli değerlendirme formları şeklinde gerçekleştirilebilir.
Anahtar Kelimeler
Psikometrik, Likert ölçeği, program değerlendirme, duyuşsal alan, İngilizce öğretimi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynaklarda ORCID bilgisi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi (Dönem itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Şad’ın doktora tezi kapsamında 2011 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik yayınlanma yılı ise 2015’tir (Şad & Gürbüztürk).
Ölçeğin kullanımı, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarın iznine tabidir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli lisanslama bilgileri için doğrudan sorumlu yazar Süleyman Nihat Şad ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Kaynaklar
-
Şad, S.N. (2011). İlköğretim Birinci Kademe İngilizce Öğretim Programının Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedeflerini Gerçekleştirme Düzeyi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, EPÖ Bilim Dalı, Malatya. Tez bağlantısı: openaccess.inonu.edu.tr
-
Şad, S. N., & Gürbüztürk, O. (2015). The affective objectives in early foreign language teaching: A scale development study. International Journal of Academic Research in Education, 1(1), 1-15. DOI: 10.17985/ijare.15364 (Tezden üretilen makale)
Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradadır: cocuklara-yabanci-dil-ogretiminin-duyussal-hedefleri-olcegi-toad.pdf
Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir; yalnızca psikometrik bilgilere dair notlar mevcuttur. Orijinal kaynakta belirtilen maddeler, ekteki PDF dosyasında (tez veya makale) yer almaktadır.
Ancak, kaynak metinde maddelerin veya tam ölçek yapısının bir listesi sağlanmadığından, bu bölümde yalnızca kaynakta yer alan genel bilgi notları tekrarlanmıştır:
Ekteki dosyada gerekli bilgiler mevcuttur.
Ekteki dosyada gerekli bilgiler mevcuttur.
Ekteki dosyada gerekli bilgiler mevcuttur.
Cite this article
memjavad (2025). Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretiminin-duyussal-hedefleri-olcegi/
memjavad. "Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretiminin-duyussal-hedefleri-olcegi/.
memjavad. "Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretiminin-duyussal-hedefleri-olcegi/.
memjavad (2025) 'Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretiminin-duyussal-hedefleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çocuklara Yabancı Dil Öğretiminin Duyuşsal Hedefleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.