Üstün Yetenekli ve Zekalı Öğrencilerin Bulunduğu Kapsayıcı Eğitim Ortamı Aile Katılım Ölçeği

Özet

Üstün Yetenekli ve Zekalı Öğrencilerin Bulunduğu Kapsayıcı Eğitim Ortamı Aile Katılım Ölçeği, 2018 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle üstün yetenekli ve zekalı öğrencilerin bulunduğu kapsayıcı eğitim ortamlarında ailelerin katılım düzeylerini ve biçimlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, tek boyutlu ve 11 maddeden oluşmaktadır.

Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin yapı geçerliğini ve iç tutarlılığını desteklemektedir. Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.89 olarak bulunmuş olup, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları tek faktörlü yapının veriye iyi uyum sağladığını göstermiştir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Aile katılımı, üstün yetenek, kapsayıcı eğitim, zekalı öğrenciler, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Şahin, M. G., Ömeroğlu, E., Doğan, A. T., Elif, H., Dağlıoğlu, S. S. B., Sabancı, O., Kukul, V., Kılıç, Ç. E., Karataş, S.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üstün yetenekli ve zekalı öğrencilerin entegre edildiği kapsayıcı eğitim ortamlarında ailelerin eğitim sürecine ne ölçüde ve hangi nitelikte katılım gösterdiğini belirlemektir. Bu özel bağlamda aile katılımını ölçen standart bir araç ihtiyacını karşılamak üzere geliştirilmiştir.

Elde edilen veriler, eğitimcilerin ve okul yönetimlerinin, üstün yetenekli öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik eğitim programlarında aile katılımını teşvik edici ve destekleyici stratejiler geliştirmesine rehberlik etmeyi hedefler. Ölçeğin çeşidi, bir “Geliştirme” çalışmasıdır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, “Üstün Yetenekli ve Zekalı Öğrencilerin Bulunduğu Kapsayıcı Eğitim Ortamı Aile Katılımı” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, ailelerin çocuklarının özel ihtiyaçlarına yönelik eğitim süreçlerine aktif olarak dahil olma derecesini, okulla işbirliği yapma sıklığını ve destekleyici davranışlarını içermektedir.

Psikolojik yapı, literatürde ebeveynlerin eğitimsel süreçlere duygusal, bilişsel ve davranışsal olarak dahil olmasını kapsayan geniş bir kavramı temsil eder. Bu ölçekte, 11 madde ile tek bir temel faktör altında toplanarak bu katılımın genel düzeyini değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Uyum indeksleri, tek faktörlü yapının veriye uygunluğunu kanıtlamıştır.

• Mükemmel Uyum: Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI), Normlaştırılmış Uyum İndeksi (NFI) ve Normsuz Uyum İndeksi (NNFI) değerleri mükemmel uyuma işaret etmektedir.
• İyi Uyum: Kök Ortalama Kare Hata Yaklaşımı (RMSEA) ve İyilik Uyum İndeksi (GFI) değerleri iyi uyumu yansıtmaktadır (Sümer, 2000; Kline, 2005).

Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (AGFI) değeri 0.87 olarak elde edilmiştir. Bu değer, iyi uyum sınırından düşük olmasına rağmen, 0.80 eşiğini aştığı için (Jöreskog and Sörbom, 1993) kabul edilebilir uyumu yansıtmaktadır. Ki-Kare / Serbestlik Derecesi (X2/sd) oranının 3’ten büyük olması nedeniyle iyi uyum sınırından hafifçe farklılık gösterdiği, ancak X2 değerinin örneklem büyüklüğüne bağlı olduğu not edilmiştir. Genel olarak tek faktörlü yapının veriye uyumunun sağlandığı sonucuna varılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla iç tutarlılık analizi gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Analiz sonucunda elde edilen Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.89’dur. Bu değer, psikometrik açıdan oldukça yüksek kabul edilmekte ve 11 maddelik tek faktörlü ölçeğin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu bilimsel olarak teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Yapılan analizler sonucunda ölçeğin tek faktörlü bir yapı sergilediği belirlenmiştir. Ölçek, toplam 11 maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler tek bir ana boyutu (Aile Katılımı) temsil etmektedir.

Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, tek faktörlü modelin veri setine mükemmel ve iyi uyum gösterdiğini kanıtlamıştır. Bu durum, ölçülen yapının netliğini ve ölçeğin yapısal tutarlılığını desteklemektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (11 madde, tek boyut)

Language Available: Türkçe

Population Group: Üstün yetenekli ve zekalı öğrencilerin ebeveynleri/aileleri.

Age Group: Belirtilmemiştir (Eğitim sürecindeki üstün yetenekli öğrencilerin ebeveynleri).

Population Details: Kapsayıcı eğitim ortamlarında bulunan üstün yetenekli öğrencilerin aileleri.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır:

1. 1= Hiçbir zaman
2. 2= Ara sıra
3. 3= Bazen
4. 4= Sık sık
5. 5= Her zaman

Anahtar Kelimeler

Üstün zeka, ebeveyn katılımı, psikometri, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cronbach Alfa, DFA.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Melek Gülşah Şahin (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Şahin ve arkadaşları tarafından 2018 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Melek Gülşah Şahin ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ustun-yetenekli-ve-zekali-ogrencilerin-bulundugu-kapsayici-egitim-ortami-aile-katilim-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Şahin, M. G., Ömeroğlu, E., Doğan, A. T., Elif, H., Dağlıoğlu, S. S. B., Sabancı, O., Kukul,V., Kılıç, Ç.E. ve Karataş,S. (2018). Üstün Yetenekli ve Zekalı Öğrencilerin Bulunduğu Kapsayıcı Eğitim Ortamı Aile Katılım Ölçeği geliştirilmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(3), 1007-1034.
• Sümer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri: Temel Kavramlar ve Uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-72.
• Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). Guilford Press.
• Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International.

Üstün Yetenekli ve Zekalı Öğrencilerin Bulunduğu Kapsayıcı Eğitim Ortamı Aile Katılım Ölçeği Maddeleri

Kaynak içerikte ölçek maddeleri listelenmemiştir. Ölçek, 11 maddeden ve tek boyuttan oluşmaktadır.