Üniversite Öğrencilerinin E-öğrenmeye Hazır Bulunuşluğu Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencilerinin E-öğrenmeye Hazır Bulunuşluğu Ölçeği, özellikle öğretmen yetiştiren lisans programlarındaki öğrencilerin e-öğrenmeye hazır bulunuşluğu düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin e-öğrenme ortamlarında başarılı olabilmeleri için gerekli olan çeşitli beceri ve motivasyon alanlarını kapsamaktadır. Toplamda 33 maddeden oluşan bu ölçek, altı farklı faktörü değerlendirerek bireylerin teknolojik yeterlilik, öğrenme kontrolü ve motivasyon gibi kritik boyutlardaki durumlarını ortaya koyar.

Ölçeğin geliştirme çalışması Hacettepe Üniversitesi örneğinde gerçekleştirilmiş olup, elde edilen sonuçlar e-öğrenme faaliyetlerinin planlanması ve uygulanması süreçlerinde önemli veriler sağlamaktadır. Derecelendirme formatı olarak 7’li Likert ölçeği kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

E-öğrenme, Hazır Bulunuşluk, Öz Yeterlik, Üniversite Öğrencisi, Öğretmen Adayı, Motivasyon, Likert Ölçeği, Faktör Analizi.

Yazarlar

Halil Yurdugül, Ömer Demir

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyindeki öğrencilerin, özellikle de öğretmen adaylarının, elektronik öğrenme ortamlarına ne ölçüde hazır olduklarını belirlemektir. E-öğrenmeye hazır bulunuşluk, sadece teknik donanıma sahip olmayı değil, aynı zamanda çevrimiçi iletişim becerilerini, kendi kendine öğrenme yeterliliğini ve bu sürece yönelik motivasyonu da içerir.

Ölçek, eğitim kurumlarının uzaktan eğitim programlarını tasarlarken öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini anlamalarına yardımcı olmak, böylece daha etkili ve öğrenci merkezli çevrimiçi öğrenme deneyimleri sunabilmek için bir teşhis aracı olarak hizmet vermektedir. Çalışma, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmıştır (baskıda).

Yapı

Ölçek, e-öğrenmeye hazır bulunuşluk kavramını multidisipliner bir yapı olarak ele alır ve bu yapıyı altı temel faktör üzerinden ölçer. Bu altı faktör, öğrencilerin e-öğrenme sürecinde karşılaştıkları teknolojik, bilişsel ve duyuşsal zorlukları kapsamaktadır.

Ölçeğin teorik yapısı, bireyin elektronik ortamlarda başarılı bir öğrenme deneyimi yaşayabilmesi için gerekli olan hem teknik hem de davranışsal yeterlilikleri bir araya getirir. Bu kapsamlı yaklaşım, ölçeğin e-öğrenme ortamlarının karmaşıklığını doğru bir şekilde yansıtmasını sağlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak metinde geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel değerler sunulmamış olsa da, ölçek geliştirme sürecinin, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yöntemlerini içerdiği varsayılmaktadır. Ölçeğin altı faktörlü yapısı, ölçülmek istenen e-öğrenmeye hazır bulunuşluğu yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir. Detaylı geçerlik analizleri, ölçeğin yayımlandığı akademik makalede bulunabilir.

Güvenirlik

Geçerlik bölümünde olduğu gibi, güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) kaynak içerikte doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılığının ve zamana bağlı istikrarının (test-tekrar test güvenirliği) incelendiği beklenmektedir. Ölçeğin altı faktöre ayrılmış olması, her bir faktörün kendi içinde yüksek iç tutarlılığa sahip olması gerektiğini ima eder.

Faktör Analizi

Üniversite Öğrencilerinin E-öğrenmeye Hazır Bulunuşluğu Ölçeği, açımlayıcı faktör analizi sonucunda altı temel faktör altında toplanan 33 maddeden oluşmaktadır. Bu faktörler ve madde dağılımları şöyledir:

• Bilgisayar Öz yeterliği: 5 madde.
• İnternet Öz yeterliği: 4 madde.
• Çevrimiçi İletişim Öz yeterliği: 5 madde.
• Kendi Kendine Öğrenme: 8 madde.
• Öğrenen Kontrolü: 4 madde.
• E-öğrenmeye Yönelik Motivasyon: 7 madde.

Bu faktör yapısı, e-öğrenme başarısının sadece teknik becerilere değil, aynı zamanda öğrencinin kendi öğrenme sürecini yönetme ve sürdürme yeteneğine de bağlı olduğunu vurgulamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 33 maddeden oluşan, altı faktörlü öz bildirim ölçeği.

Derecelendirme: 7’li Likert ölçeği kullanılmaktadır. Seçenekler 1) Bana hiç uygun değil ile 7) Bana tamamen uygun arasında değişmektedir.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Özellikle lisans düzeyindeki öğretmen adayları).

Yaş Grubu: Yükseköğretim çağı (Genellikle 18-25 yaş arası).

Popülasyon Detayları: Çalışma, öğretmen yetiştiren lisans programlarına kayıtlı öğrenciler üzerinde yürütülmüştür (Hacettepe Üniversitesi örneği). Bu hedef grup, gelecekteki eğitimcilerin teknoloji entegrasyonuna hazır olup olmadıklarını değerlendirmek açısından önemlidir.

Test Metodolojisi: Uygulama genellikle kağıt-kalem veya çevrimiçi anket formatında gerçekleştirilebilir. Puanlama, faktör bazında ve toplam puan olarak yapılmakta olup, yüksek puanlar yüksek e-öğrenmeye hazır bulunuşluğa işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim, Yeterlilik, Öğrenen Kontrolü, Çevrimiçi İletişim, Hacettepe Üniversitesi, Pedagojik Formasyon, Faktör Yapısı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Ömer Demir (Sorumlu Yazar): [email protected]

Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir yayın çalışması olarak geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları için sorumlu yazar Ömer Demir ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin geliştirildiği çalışma, yayımlanmak üzere kabul edildiği tarihe yakın bir zamanda (2016 civarı ResearchGate verilerine göre) tamamlanmıştır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: universite-ogrencilerinin-e-ogrenmeye-hazir-bulunuslugu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yurdugül, H., & Demir, Ö. (Baskıda). Öğretmen yetiştiren lisans programlarındaki öğretmen adaylarının e-öğrenmeye hazır bulunuşluklarının incelenmesi: Hacettepe Üniversitesi örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.

Ayrıca, çalışma hakkında ek bilgilere ResearchGate üzerinden erişilebilir: researchgate.net

Üniversite Öğrencilerinin E-öğrenmeye Hazır Bulunuşluğu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bilgisayar öz yeterliği faktöründe 5, internet öz yeterliği faktöründe 4, çevrimiçi iletişim öz yeterliği faktöründe 5, kendi kendine öğrenme faktöründe 8, öğrenen kontrolü faktöründe 4 ve son olarak e-öğrenmeye yönelik motivasyon faktöründe 7 olmak üzere ölçekte 33 madde bulunmaktadır.