Üniversite Öğrencileri Sabır Eğilim Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencileri Sabır Eğilim Ölçeği (ÜÖSEÖ), Nimet Çeliköz ve Yavuz Ercan Gül tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir ölçek geliştirme çalışmasının ürünüdür. Bu ölçek, yükseköğrenim düzeyindeki bireylerin sabır eğilimlerini ve bu eğilimin boyutlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı psikometrik özellikler çalışmasını içermekte olup, özellikle üniversite öğrencilerinin akademik ve sosyal yaşamlarında karşılaştıkları zorluklar karşısındaki dayanıklılık ve bekleme kapasitelerini değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Ölçek, Türkçe konuşan popülasyon için özgün olarak hazırlanmış ve geçerlik ile güvenirlik analizleri yapılarak bilimsel alana kazandırılmıştır. Çalışmanın temel amacı, eğitim bilimleri ve psikoloji alanlarında sabır eğilimi araştırmalarına katkı sağlayacak, standart, güvenilir ve geçerli bir araç sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Sabır, Eğilim, Üniversite Öğrencileri, Psikolojik Ölçüm, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Yükseköğrenim.

Yazarlar

Nimet Çeliköz, Yavuz Ercan Gül

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyindeki öğrencilerin sabır gösterme eğilimlerini sistematik ve nicel bir şekilde değerlendirebilecek, yüksek düzeyde psikometrik niteliklere sahip bir ölçme aracı ortaya koymaktır. Sabır, bireyin hedeflerine ulaşma sürecinde karşılaştığı engeller, gecikmeler veya olumsuz durumlar karşısında sakinliğini koruma ve sebat etme yeteneği olarak kabul edilmektedir.

Bu araç, üniversite öğrencilerinin kişisel gelişimlerini, stresle başa çıkma stratejilerini ve akademik başarılarını etkileyen önemli bir kişilik özelliğini ölçerek, rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ayrıca, sabır eğilimi ile diğer psikolojik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesine olanak sağlamaktadır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Üniversite Öğrencileri Sabır Eğilim Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, “Sabır Eğilimi”dir (Patience Tendency). Bu yapı, genellikle beklemeye dayanma, zorluklar karşısında sebat etme ve olumsuz duygusal tepkileri kontrol etme gibi çok boyutlu bileşenleri içerir.

Ölçek, sabrın tek bir genel özellikten ziyade, farklı bağlamlarda ve durumlarda ortaya çıkan eğilimleri yansıtan bir davranış örüntüsü olduğunu varsayar. Üniversite bağlamında bu eğilim, ders çalışma disiplini, sınav sonuçlarını bekleme, sosyal ilişkilerdeki çatışmaları yönetme ve kariyer hedeflerine yönelik uzun vadeli çaba gösterme gibi alanlarda kendini gösterebilir. Ölçek geliştirme çalışması, bu eğilimin altında yatan faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur (Çeliköz ve Gül, 2018). Geliştirme çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı sabır eğilimi yapısını ne kadar doğru ölçtüğünü belirlemeye odaklanmıştır.

Bu kapsamda, muhtemelen yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri alınarak) analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği analizleri, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen faktör yapısını destekleyip desteklemediğini göstermiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını incelemiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Tipik olarak, ölçek geliştirme çalışmalarında tatmin edici düzeyde güvenirlik değerlerinin elde edildiği varsayılmaktadır, bu da ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak madde gruplamaları belirlenmiş ve sabır eğiliminin kaç boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir.

Ardından, bu faktör yapısının farklı bir örneklemde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de yapılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü varsayımını desteklemek ve maddelerin hangi faktör altında toplandığını netleştirmek için kritik öneme sahiptir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme

Format: Beşli veya Yedilki Likert Tipi derecelendirme ölçeği (Geliştirme çalışmalarında en sık kullanılan formattır).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Yükseköğrenim düzeyinde eğitim gören bireyler).

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik dönemi (Tipik olarak 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören lisans ve/veya ön lisans öğrencileri. Çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerinin bu spesifik öğrenci grubunda test edilmesini sağlamıştır.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde gerçekleştirilebilen, öz bildirim envanteri (self-report inventory) yöntemine dayanmaktadır. Uygulama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim Envanteri, Yükseköğrenim, Sabır, Psikometrik Test, Ölçek, Yapı Geçerliği, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yavuz Ercan Gül

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ek Kaynak Bağlantıları: Ölçeğin sunulduğu kongre bildirisine ait harici bir bağlantı mevcuttur: congress.inescongress.com.

Ölçeğin orijinal dokümanı (DOCX formatında) aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: universite-ogrencileri-sabir-egilim-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

Çeliköz, N., ve Gül, Y. E. (2018). Üniversite Öğrencileri Sabır Eğilim Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Hamarta E. vd. (Ed.), Eğitim Bilimleri Araştırmaları İçinde, e kitap, 11-21, Çizgi Kitabevi, ISBN: 978-605-196-187-3.

Üniversite Öğrencileri Sabır Eğilim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için ilgili referans yayına başvurulması gerekmektedir (Çeliköz ve Gül, 2018).