Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği (UÖCKEÖ), üniversite öğrencilerinin sınavlar veya ödevler sırasında diğer öğrencilerin cevaplarını kopyalama eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, eğitimsel ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ortaya çıkan potansiyel bir hata kaynağı olan akademik dürüstlük ihlallerini nicel olarak belirlemeyi hedefler. Ölçek, özellikle yükseköğretim kurumlarında öğrenci performansının geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesi için bu tür eğilimlerin tespit edilmesinin önemine odaklanmaktadır. Demir (2018) tarafından geliştirilen bu çalışma, kopyalama davranışının altında yatan eğilimleri derinlemesine inceleyerek eğitim psikolojisi alanına önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Cevap kopyalama, akademik dürüstlük, üniversite öğrencileri, ölçme hatası, psikometrik ölçek geliştirme, eğitimsel değerlendirme.

Yazarlar

Ergül Demir

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin akademik sınavlarda ve değerlendirmelerde cevap kopyalama davranışına yönelik kişisel eğilimlerini ve tutumlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç oluşturmaktır. Bu eğilimin belirlenmesi, eğitim kurumlarının ölçme ve değerlendirme süreçlerinde karşılaşılabilecek hataların kaynaklarını daha iyi anlamalarına ve akademik dürüstlüğü teşvik eden stratejiler geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamıştır.

Ölçek, kopyalama eğilimini potansiyel bir ölçme hatası kaynağı olarak ele alır, böylece eğitim araştırmacılarına bu değişkeni kontrol etme veya inceleme imkanı sunar. Çalışma, bu tür eğilimlerin yaygınlığını ve bunların öğrenci performansı ile ilişkisini araştırmayı mümkün kılmaktadır.

Yapı

Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği, geniş bir çerçevede akademik dürüstlük kavramının altındaki bir davranışsal eğilimi ölçmektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bireyin dışarıdan gelen cevapları (arkadaş, not, internet vb.) kendi cevabı gibi sunma konusundaki bilişsel ve davranışsal yatkınlığıdır. Bu eğilim, sadece eylemin kendisini değil, aynı zamanda bu eylemi yapmaya yönelik niyet ve gerekçelendirmeyi de kapsamaktadır.

Ölçek, kopyalama davranışının ardındaki motivasyonel ve durumsal faktörleri yansıtan boyutlara sahip olabilir. Bu, öğrencilerin neden kopyalamayı seçtiğini (örneğin, başarısızlık korkusu, zaman yetersizliği, çaba düşüklüğü) belirlemeye yardımcı olan karmaşık bir psikolojik yapıdır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması (Demir, 2018), geçerlik çalışmalarına büyük önem vermiştir. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü belirlemek amacıyla incelenmiştir. Bu amaçla, genellikle Uzman Görüşü yoluyla Kapsam Geçerliği sağlanmış ve ardından büyük bir öğrenci örneklemi üzerinde istatistiksel analizler yapılmıştır.

Çalışmada, ölçek maddelerinin ilgili yapıyla tutarlılığını test etmek için faktör yükleri ve madde-toplam korelasyonları incelenmiştir. Bulgular, ölçeğin kopyalama eğilimini temsil eden ayrık ve anlamlı bir yapıyı ölçtüğünü göstermelidir. Ayrıca, ölçeğin diğer akademik dürüstlük ölçekleriyle olan ilişkisi (yakınsak geçerlik) veya akademik başarı ölçütleriyle olan ilişkisi (ayrışan geçerlik) de araştırılmış olabilir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Yüksek bir Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçeğin iç tutarlılığının güçlü olduğunu gösterir.

Geliştirme çalışmasında ayrıca, ölçek puanlarının zaman içinde kararlılığını değerlendirmek için test-tekrar test güvenilirliği yöntemine başvurulmuş olabilir. Bu, aynı öğrencilere farklı zamanlarda uygulanan test sonuçları arasındaki korelasyonun incelenmesiyle gerçekleştirilir. Bu tür bir analiz, kopyalama eğiliminin nispeten kararlı bir kişilik özelliği olarak ölçülüp ölçülmediğini ortaya koyar.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, başlangıçta oluşturulan madde havuzunun altında yatan temel boyutları keşfetmek için kritik bir adımdır. Bu analiz sonucunda, Kopyalama Eğilim Ölçeği, tek boyutlu bir yapı sergileyebileceği gibi, farklı kopyalama motivasyonlarını veya biçimlerini temsil eden çok boyutlu bir yapıya da sahip olabilir.

AFA’yı takiben, ölçek yapısının farklı örneklemlerde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olmalıdır. DFA, belirlenen faktör yapısının veriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren uyum indekslerini (CFI, TLI, RMSEA vb.) kullanarak ölçeğin yapısal geçerliğini kesinleştirir.

Araç

Test Türü:

Geliştirme Çalışması / Öz Bildirim Envanteri

Format:

Likert Tipi Derecelendirme (Özgün çalışmada belirtilmemiş olsa da, genellikle 5’li veya 7’li Likert formatı kullanılır.)

Mevcut Diller:

Türkçe (Özgün geliştirme dili)

Hedef Kitle:

Yükseköğretim (Üniversite) öğrencileri

Yaş Grubu:

Genellikle 18-25 yaş aralığı

Popülasyon Detayları:

Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin lisans ve önlisans programlarında öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi:

Eğitimsel ve sosyal psikoloji alanında kullanılan standart psikometrik ölçek geliştirme adımları takip edilmiştir; madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma, pilot uygulama, AFA ve DFA ile yapı analizi, güvenirlik analizi.

Anahtar Kelimeler

Ölçme ve değerlendirme, kopyalama davranışı, üniversite, akademik dürüstlük, ölçek geliştirme, psikolojik test.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi (Tahmini Kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Ergül Demir tarafından geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Test Yılı:

2018

Ücret:

Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için genellikle ücretsizdir, ancak yazar onayı gereklidir.

PDF Kaynağı:

Ölçeğin orijinal makalesine ait PDF dosyası aşağıdan indirilebilir: as-a-potential-source-of-error-measuring-the-tendency-of-university-students-to-copy-the-answes-a.pdf

Kaynaklar

Demir, E. (2018). As a potential source of error, measuring the tendency of university students to copy the answes: A scale development study. Eurasian Journal of Educational Research, 75, 37-58. doi: 10.14689/ejer.2018.75.3

Makale bağlantısı: ejer.com.tr

[quads id=5]

Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğe ait maddeler, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen kaynak makaleye başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencilerinde-cevap-kopyalama-egilim-olcegi/

memjavad. "Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencilerinde-cevap-kopyalama-egilim-olcegi/.

memjavad. "Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencilerinde-cevap-kopyalama-egilim-olcegi/.

memjavad (2025) 'Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-ogrencilerinde-cevap-kopyalama-egilim-olcegi/.

[1] memjavad, "Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Üniversite Öğrencilerinde Cevap-Kopyalama Eğilim Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF