Uluslararası Cinsel İşlev İndeksinin 5 Soruluk Versiyonu (IIEF-5) 

Özet

Uluslararası Cinsel İşlev İndeksinin 5 Soruluk Versiyonu (IIEF-5), Uluslararası Cinsel İşlev İndeksi (IIEF)‘nin kısaltılmış ve standardize edilmiş bir formudur. Bu ölçek, özellikle erkeklerde erektil disfonksiyon (ED) varlığını ve şiddetini hızlı ve güvenilir bir şekilde taramak amacıyla geliştirilmiştir. Orijinal 15 maddelik ölçeğin temel erektil işlev alanına odaklanan IIEF-5, klinik ve araştırma ortamlarında yüksek hassasiyet ve özgüllük sunar. Türkiye’deki geçerlilik çalışması Turunç, Deveci, Güvel ve Peşkircioğlu (2007) tarafından gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda kullanımının uygunluğunu ve psikometrik gücünü desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Cinsel İşlev, IIEF-5, Erektil Disfonksiyon, Üroloji, Tarama Ölçeği, Psikometri, Türkçe Geçerlilik.

Yazarlar

Turunç, T., Deveci, S., Güvel, S., Peşkircioğlu, L. (Türkçe Geçerlilik Çalışması Yazarları)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, erektil disfonksiyonun (sertleşme bozukluğu) klinik olarak taranması ve şiddetinin derecelendirilmesidir. Beş maddeden oluşan bu kısa versiyon, hastaların son altı ay içerisindeki cinsel işlevlerini değerlendirerek, ED tanısı koymaya yardımcı olan kesme noktaları sağlamaktadır.

IIEF-5, özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde veya büyük epidemiyolojik çalışmalarda, uzun süren 15 maddelik tam ölçek yerine pratik bir alternatif sunar. Bu sayede, cinsel işlev bozukluğunun yaygınlığını hızlıca belirlemek ve tedavi ihtiyacı olan bireyleri tespit etmek mümkün olmaktadır.

Yapı

IIEF-5, Uluslararası Cinsel İşlev İndeksi‘nin (IIEF) beş temel cinsel işlev alanından sadece birine, yani erektil fonksiyona odaklanmıştır. Bu beş madde, ereksiyonların sertliğini, sürdürülme yeteneğini ve cinsel ilişkiye girme başarısını değerlendirir.

Ölçek, hastanın kendi algıladığı işlev düzeyini ölçer ve elde edilen toplam puan (genellikle 5 ila 25 arasında), erektil disfonksiyonun şiddetini (ağır, orta, hafif-orta, hafif veya normal) belirlemek için kullanılır. Bu yapısal odaklanma, IIEF-5’i erektil disfonksiyonun hızlı tanısı için son derece spesifik bir araç haline getirir.

Geçerlik

Turunç ve arkadaşları (2007) tarafından yürütülen Türkçe geçerlilik çalışması, ölçeğin Türkiye’deki erkek popülasyonunda klinik tanı ile yüksek düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu uyum, ölçeğin tanısal geçerliliğini güçlendirmektedir.

Uluslararası çalışmalar, IIEF-5’in bilinen ED gruplarını sağlıklı kontrol gruplarından yüksek doğrulukla ayırt etme yeteneği sayesinde güçlü bir ayırt edici geçerliğe sahip olduğunu göstermiştir. Klinik olarak ED tanısı konmuş hastalarda ölçek puanlarının anlamlı ölçüde düşük olması, yapı geçerliliğini destekleyen önemli bir bulgudur.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi sağlanmamış olsa da, IIEF-5’in küresel psikometrik değerlendirmeleri, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Çoğu çalışmada Cronbach Alfa katsayısı 0.80’in üzerinde rapor edilmiştir, bu da maddelerin aynı temel yapıyı ölçmekte tutarlı olduğunu gösterir.

Ek olarak, IIEF-5 genellikle yüksek test-tekrar test güvenirliği sergiler. Kısa bir zaman aralığıyla tekrar uygulandığında, ölçek puanlarının tutarlı kalması, ölçeğin zamana karşı istikrarlı bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlar.

Faktör Analizi

IIEF-5, orijinal 15 maddelik IIEF’nin erektil fonksiyon alanındaki maddelerini temsil etmektedir. Dolayısıyla, faktör analizi genellikle tek bir baskın faktörün varlığını destekler. Bu tek faktör, ölçekteki tüm maddelerin ereksiyon kalitesi ve sertliği gibi temel erektil işlev boyutlarını ölçtüğünü doğrular. Bu tek boyutluluk, ölçeğin yorumlanmasını ve klinik kullanımını basitleştirmektedir.

Araç

Test Türü: Üroloji ve Psikoseksüel Tarama Ölçeği (Geliştirme)

Format: Kendinden Raporlama (Self-report) Anket. 5 maddeden oluşur.

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal), ve birçok diğer dil.

Popülasyon Grubu: Yetişkin Erkekler

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Erektil disfonksiyon riski taşıyan veya bu durumdan şikayetçi olan genel erkek popülasyonu.

Test Metodolojisi: Her madde, 0 (veya 1) ile 5 arasında derecelendirilen Likert tipi bir ölçek kullanır. Toplam puanlama 5 ile 25 arasında değişir. Puanın düşüklüğü, ED şiddetinin yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Sertleşme Bozukluğu, Cinsel Sağlık, Tarama Testi, Psikometrik Özellikler, IIEF, Türk Üroloji Dergisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Turunç, T., Deveci, S., Güvel, S. ve Peşkircioğlu, L. (Türkçe Geçerlilik Çalışması)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

IIEF-5, orijinal olarak ticari bir ürün olan IIEF’nin kısaltılmış versiyonudur. Klinik veya araştırma amaçlı kullanımı genellikle telif hakkı sahibinin (genellikle Pfizer) izinlerine tabidir. Ancak, Türkçe geçerlilik çalışması 2007 yılında yayımlanmıştır ve bu tür standart tarama araçları genellikle akademik araştırmalarda izin alınarak ücretsiz kullanılabilmektedir. Ticari kullanım için izinler ve ücretler, telif hakkı sahibinden doğrulanmalıdır.

Kaynaklar

Turunç, T., Deveci, S., Güvel, S. ve Peşkircioğlu, L. (2007). Uluslararası cinsel işlev indeksinin 5 soruluk versiyonunun (IIEF-5) Türkçe geçerlilik çalışmasının değerlendirilmesi. Türk Üroloji Dergisi, 33(1), 45-9.

• Bu çalışmanın orijinal PDF’si şu adresten indirilebilir: turkishjournalofurology.com
• Ölçeğin Türkçe versiyonunun PDF dosyası şu adreste mevcuttur: uluslararasi-cinsel-islev-indeksinin-5-soruluk-versiyonu-iief-5-toad.pdf

Uluslararası Cinsel İşlev İndeksinin 5 Soruluk Versiyonu (IIEF-5) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmadığından bu bölüm boş bırakılmıştır.)