Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği

Özet

Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği, çalışanların işlerine karşı hissettikleri pozitif, tatmin edici ve adanmış zihinsel durumu, yani işe angaje olma yapısını, hızlı ve etkin bir şekilde ölçmek amacıyla adapte edilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçeğin temel amacı, kapsamlı araştırmalarda ve kurumsal değerlendirmelerde zaman tasarrufu sağlamak üzere, orijinal uzun formların temel özünü koruyarak minimalist bir ölçüm sunmaktır. Bu ölçek, genellikle Utrecht İşe Angaje Olma Ölçeği’nin (UWES) en kısa versiyonuna dayanmaktadır.

Ölçeğin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması 2019 yılında Elif Bilginoğlu ve Uğur Yozgat tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki çalışan popülasyonunda kullanıma uygun, güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu sayede, örgütsel davranış ve iş psikolojisi alanlarında angajman düzeylerinin ölçülmesine yönelik pratik bir araç sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

İşe Angaje Olma, Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği, İş Psikolojisi, Örgütsel Davranış, Uyarlama, Geçerlilik, Güvenilirlik.

Yazarlar

Elif Bilginoğlu, Uğur Yozgat.

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, çalışanların işlerine karşı duydukları canlılık, adanmışlık ve sürüklenme düzeylerini mümkün olan en az sayıda madde kullanarak güvenilir bir şekilde değerlendirmektir. Özellikle büyük ölçekli saha araştırmalarında, diğer değişkenlerin de ölçüldüğü anket bataryalarında, katılımcı yorgunluğunu en aza indirmek ve yüksek yanıt oranlarını korumak kritik öneme sahiptir.

Türkçe adaptasyon çalışması, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türkiye’deki insan kaynakları yönetiminde ve akademik çalışmalarda işe angaje olma kavramının tutarlı ve uluslararası standartlara uygun bir biçimde ölçülmesini temin etmeyi amaçlamıştır. Bu kısa form, yöneticilere ve araştırmacılara hızlı tanı ve değerlendirme imkanı sunar.

Yapı

Ölçek, pozitif psikolojinin önemli bir yapısı olan İşe Angaje Olma (Work Engagement) kavramını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç temel ve birbiriyle ilişkili bileşen içerir:

• Canlılık (Vigor): Yüksek enerji seviyeleri, zihinsel direnç, işte çaba gösterme isteği ve zorluklar karşısında dayanıklılık.
• Adanmışlık (Dedication): İşten gelen anlamlılık, coşku, ilham, gurur ve zorluk hissi.
• Sürüklenme (Absorption): Bireyin işine tamamen odaklanması, işine derinlemesine dalması ve zamanın hızla geçmesi hissi.

Ultra-Kısa form, bu üç boyutu temsil eden birer maddeyi (toplam 3 madde) kullanarak genel bir angajman skoru elde etmeyi hedefler. Kısa formun kullanımı, yapının temel çekirdeğini yakalamada yüksek etkinliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Türkçe formun geçerlik çalışmaları, Bilginoğlu ve Yozgat (2019) tarafından incelenmiştir. Yapılan analizler, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemektedir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, üç maddenin genel bir yüksek düzeyli angajman faktörünü temsil ettiğini ve uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir düzeyde olduğunu ortaya koymuştur.

Ayrıca, ölçeğin yakınsak geçerliği de incelenmiş olup, işe angaje olma skorlarının, örgütsel bağlılık, iş tatmini ve iş performansı gibi pozitif çıktılarla pozitif yönde; tükenmişlik ve iş stresi gibi negatif çıktılarla ise negatif yönde anlamlı korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve ölçtüğü yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada, ölçeğin genel skoru için hesaplanan Cronbach alfa katsayısının oldukça yüksek olduğu rapor edilmiştir. Yüksek alfa değerleri (genellikle .80 ve üzeri), ölçek maddeleri arasındaki iç tutarlılığın güçlü olduğunu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Kısa formun doğası gereği madde sayısı az olmasına rağmen, elde edilen yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin pratik uygulamada dahi kararlı ve güvenilir ölçümler sağlama yeteneğini ortaya koymaktadır. Bu, araştırmacıların ve uygulayıcıların kısa formun sonuçlarına güvenebileceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği’nin (3 madde) yapısal geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin orijinal teorik yapısının Türkçe verilerle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemeyi amaçlamıştır. Kısa formlar genellikle tek bir genel angajman faktörünü desteklemek üzere tasarlanır.

Çalışmanın sonuçları, tek faktörlü modelin veriyle iyi bir uyum sağladığını ve ölçeğin, Canlılık, Adanmışlık ve Sürüklenme boyutlarının tek bir üst düzey yapı altında toplanabileceğini göstermiştir. Bu bulgu, ölçeğin hem teorik temellerini koruduğunu hem de pratik uygulamada tek bir genel angajman skorunun hesaplanmasına imkan tanıdığını kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama ve Kısa Form (Adaptation and Short Form)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe (Uyarlama), Orijinal formu Hollandaca/İngilizce

Popülasyon Grubu: Çalışan Yetişkinler

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkinler

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki farklı sektör ve meslek gruplarından çalışan bireylerin dahil edildiği bir örneklem üzerinde geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerini ne sıklıkta veya ne kadar katılmış hissettiklerini belirtmek üzere genellikle 6 veya 7 dereceli Likert ölçeği üzerinde yanıt verirler (Örneğin: 0 = Hiçbir zaman, 6 = Her zaman/Her gün).

Anahtar Kelimeler

İş Stresi, Tükenmişlik, Örgütsel Psikoloji, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, UWES-3, Canlılık, Adanmışlık, Sürüklenme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Elif Bilginoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik amaçlı kullanımı için genellikle orijinal yazarların izin prosedürleri takip edilmelidir. Türkçeye adaptasyonu yapan sorumlu yazar (Elif Bilginoğlu) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Çalışmanın orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: ultra-kisa-ise-angaje-olma-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Bilginoğlu, E., ve Yozgat, U. (2019). Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. BMIJ, 7(5), 2863-2872. http://dx.doi.org/10.15295/bmij.v7i5.1354.

Ultra-Kısa İşe Angaje Olma Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almadığı için burada listelenmemektedir. Ancak, ölçek, Canlılık, Adanmışlık ve Sürüklenme boyutlarından seçilmiş birer temsilci madde olmak üzere toplam üç maddeden oluşmaktadır.