İşe Tutulma Ölçeği Çok Kısa Versiyonu (UWES-3)

Özet

İşe Tutulma Ölçeği Çok Kısa Versiyonu (UWES-3), orijinali Wilmar Schaufeli ve Arnold Bakker tarafından geliştirilen daha uzun versiyonu olan Utrecht Work Engagement Scale (UWES) temel alınarak oluşturulmuş ultra-kısa bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin işlerine karşı duydukları pozitif, tatmin edici ve işle ilgili zihinsel durumu ölçmeyi amaçlar. Güler, Çetin ve Basım (2019) tarafından yapılan uyarlama çalışması, bu üç maddelik aracın Türk kültüründeki geçerliğini ve güvenirliğini incelemiştir. Çalışma aynı zamanda, orijinal UWES-9’un altı maddelik alternatif bir versiyonu olan UWES-6’nın psikometrik özelliklerini de araştırmıştır. UWES-3, özellikle hızlı veri toplama gerektiren veya anket yorgunluğunun yüksek olduğu durumlarda işe tutulma düzeyini etkin bir şekilde değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

İşe Tutulma, UWES-3, Utrecht Work Engagement Scale, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, İş Sağlığı Psikolojisi, Çalışan Refahı

Yazarlar

Murat Güler, Fatih Çetin, H. Nejat Basım

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, işe tutulma yapısını mümkün olan en az madde sayısı ile ölçmektir. UWES-3, üç temel işe tutulma boyutunu (Dinçlik, Adanma ve Özümseme) temsil eden birer madde içererek, araştırmacılara ve uygulayıcılara zaman ve kaynak açısından verimli bir araç sunmayı amaçlamaktadır.

Güler ve arkadaşları (2019) tarafından yapılan uyarlama çalışmasının özel amacı ise, bu ultra-kısa versiyonun (UWES-3) Türk çalışan örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olup olmadığını belirlemek ve orijinal UWES-9’dan türetilen alternatif bir altı maddelik versiyonun (UWES-6) potansiyelini değerlendirmektir.

Yapı

Ölçek, pozitif psikolojinin önemli bir kavramı olan işe tutulma (Work Engagement) yapısını ölçmektedir. İşe tutulma, üç ana bileşenden oluşur:

• Dinçlik (Vigor): Yüksek enerji seviyesi ve zihinsel dayanıklılık.
• Adanma (Dedication): İşten ilham alma, gurur duyma ve işin önemini hissetme.
• Özümseme (Absorption): İşine tamamen dalmış olma ve zamanın nasıl geçtiğini fark etmeme.

UWES-3, bu üç boyutu tek bir genel “İşe Tutulma” faktörü altında temsil eden üç maddeden oluşur. Bu, ölçeğin tek boyutlu bir yapı sunduğunu varsayar.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında (Güler et al., 2019), yapısal geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Genellikle, UWES-3’ün yapı geçerliğini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır. Çalışmada, üç maddeli tek faktörlü yapının Türk örnekleminde tatmin edici uyum indeksleri gösterdiği belirtilmiştir.

UWES-3’ün kısa yapısı nedeniyle, diğer işe tutulma ölçekleriyle yüksek korelasyon göstermesi (yakınsak geçerlik) ve tükenmişlik gibi karşıt yapılarla düşük korelasyon göstermesi (ayrışık geçerlik) beklenmektedir. Güler ve arkadaşlarının çalışması, ölçeğin teorik olarak beklenen diğer yapılarla ilişkiler açısından yeterli geçerliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa) incelenmiştir. Üç maddelik ölçekler için Cronbach Alfa değeri genellikle daha düşük çıkabilir; bu nedenle, güvenilirlik değerlendirmesinde bileşik güvenilirlik (CR) ve ortalama varyans çıkarma (AVE) değerleri de önemlidir. Güler vd. (2019) çalışmasında, UWES-3’ün iç tutarlılığının kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir.

Faktör Analizi

Güler, Çetin ve Basım (2019), Faktör Analizi yöntemlerini kullanarak UWES-3’ün yapısal geçerliğini incelemiştir. Orijinal Utrecht Work Engagement Scale teorisine göre, işe tutulma üç boyutlu bir yapı olsa da, kısa versiyonlar (UWES-3 ve UWES-6), genellikle tek bir genel faktör olarak modellenir. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, üç maddenin tek bir genel işe tutulma faktörüne yüksek yükler verdiğini ve model uyum indekslerinin bu tek faktörlü yapıyı desteklediğini göstermiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation) ve Öz Bildirim Ölçeği

Format: 7’li Likert Tipi Derecelendirme (Örneğin: 0 = Hiçbir zaman ile 6 = Her zaman arasında değişen bir ölçek kullanılması olasıdır, ancak uyarlama makalesinde bu bilgi açıkça belirtilmemiştir. UWES standardı budur.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal) ve çok sayıda diğer dil.

Popülasyon Grubu: Çalışan Yetişkinler

Yaş Grubu: 18+ (Çalışma hayatına aktif katılım gösteren yetişkinler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde çalışan örneklemler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Çevrimiçi veya basılı anket yoluyla öz bildirime dayalı veri toplama. Puanlama, maddelerin aritmetik ortalaması alınarak yapılmaktadır; yüksek puan, yüksek işe tutulma düzeyini gösterir.

Anahtar Kelimeler

İş Stresi, Tükenmişlik, Pozitif Psikoloji, Örgütsel Davranış, Çalışan Bağlılığı, UWES, Psikometri

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Murat Güler

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Uyarlama makalesinde belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Uyarlama makalesinde açıkça belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin orijinal versiyonu (UWES) genellikle ticari olmayan akademik araştırmalarda ücretsiz kullanılabilir; ancak uyarlanan versiyonun kullanımı için sorumlu yazar Murat Güler ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücret talep edilmemektedir.

Test Yılı (Uyarlama): 2019

Kaynaklar

Güler, M., Çetin, F., ve Basım, H. N. (2019). İşe Tutulma Ölçeği Çok Kısa Versiyonu (UWES-3) geçerlilik ve güvenilirlik çalışması: Alternatif bir versiyon (UWES-6) önerisi. İş ve İnsan Dergisi, 6(2), 189-197.

DOI: https://doi.org/10.18394/iid.516921

Orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ise-tutulma-olcegi-kisa-versiyonu-uwes-3-toad.pdf

[quads id=5]

İşe Tutulma Ölçeği Çok Kısa Versiyonu (UWES-3) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içeriğinde ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Ancak, UWES-3 genellikle aşağıdaki üç maddeyi içerir (Dinçlik, Adanma ve Özümseme boyutlarından birer madde):

• İşimde kendimi enerji dolu hissediyorum. (Dinçlik)
• İşim benim için anlamlı ve ilham verici. (Adanma)
• İşimi yaparken kendimi kaptırıyorum. (Özümseme)

(Not: Yukarıdaki maddeler, orijinal UWES-3 yapısından türetilmiş temsili maddelerdir ve uyarlama çalışmasının tam metninde yer alan kesin Türkçe maddelerle farklılık gösterebilir.)