Ulusal Birlik Algısı Ölçeği

Özet

Ölçek Geliştirme çalışması olarak Şan ve Akyiğit (2016) tarafından geliştirilen Ulusal Birlik Algısı Ölçeği, bireylerin ulusal düzeyde algıladıkları bütünlük, aidiyet ve ortak değerlere olan inançlarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu psikometrik araç, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının ulusal kimlik ve toplumsal Ulusal Birlik kavramlarına yükledikleri anlamları ve bu algının sosyo-demografik değişkenlerle ilişkisini incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle toplumsal huzur ve siyasi istikrar bağlamında ulusal bütünleşme düzeyini bilimsel yöntemlerle değerlendirme ihtiyacına yanıt vermektedir.

Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir literatür taraması ve madde havuzu oluşturulmasını takiben, Türkiye’nin Sakarya ilinde gerçekleştirilen bir örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik analizleriyle tamamlanmıştır. Çalışma, ulusal birliğin çok boyutlu bir yapı olduğunu varsayarak, bu yapıyı oluşturan temel faktörleri ortaya çıkarmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Ulusal Birlik, Algı Ölçeği, Sosyal Bütünleşme, Ulusal Kimlik, Psikometri, Sosyoloji, Sakarya Örneği.

Yazarlar

M. Kürşat Şan, H. Akyiğit.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki bireylerin ulusal birlik kavramına yönelik algılarını, tutumlarını ve inançlarını sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştiriciler, bu algının boyutlarını belirleyerek, ulusal bütünlüğe katkıda bulunan veya engelleyen faktörleri ampirik olarak incelemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, sosyal bilimler alanında çalışan araştırmacılara, ulusal kimlik, toplumsal uyum ve siyasi psikoloji konularında nicel veri toplama imkanı sunmakta, böylece politika yapıcılar ve sivil toplum kuruluşları için de önemli çıkarımlar sağlamaktadır. Ölçek, spesifik olarak Sakarya örneği üzerinden geliştirilmiş olsa da, Türkiye genelindeki ulusal algı çalışmalarına katkıda bulunma potansiyeli taşımaktadır.

Yapı

Ulusal Birlik Algısı Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, bireylerin kendilerini ulusun bir parçası olarak görme derecesi, ulusal değerlere bağlılıkları ve ulusal hedeflere yönelik ortak sorumluluk algılarıdır. Bu yapı, genellikle sosyal kimlik teorisi ve toplumsal uyum çerçeveleri içinde ele alınır.

Ölçek, büyük olasılıkla, ulusal birliğin sadece siyasi bir kavram olmaktan öte, kültürel, tarihsel ve duygusal bileşenleri içerdiğini varsaymaktadır. Bu nedenle, ölçülen yapı muhtemelen birden fazla alt boyutu içermektedir; örneğin: 1) Ortak Değerlere İnanış, 2) Kurumlara Güven ve 3) Toplumsal Dayanışma Algısı.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği orijinal makalede (Şan ve Akyiğit, 2016), ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla çeşitli Geçerlik analizleri yapılmıştır. Kapsam geçerliğinin sağlanması için uzman görüşlerine başvurulmuş, yapı geçerliği için ise genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri kullanılmıştır.

Her ne kadar kaynak metin detayları içermese de, geliştirme çalışmasının bir parçası olarak ölçüt bağımlı geçerlik (örneğin, ulusalcılık veya vatanseverlik gibi ilgili yapılarla korelasyon) ve ayırt edici geçerlik çalışmalarının gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla Güvenirlik analizleri yürütülmüştür. İç tutarlılık güvenirlik katsayılarının (özellikle Cronbach Alfa değeri) hesaplanması, maddelerin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü göstermektedir.

Akademik standartlara göre, Ulusal Birlik Algısı Ölçeği’nin kabul edilebilir düzeyde güvenilirliğe sahip olduğu raporlanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin maddelerinin homojen olduğunu ve ölçülen yapının tutarlı bir şekilde değerlendirilebileceğini işaret etmektedir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik çalışmalarının da ölçeğin zamana karşı kararlılığını desteklemesi beklenmektedir.

Faktör Analizi

Ulusal Birlik Algısı Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için Faktör Analizi kullanılmıştır. Şan ve Akyiğit (2016), ölçeğin boyutluluğunu belirlemek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulamıştır. Bu analiz sonucunda, ulusal birliği temsil eden temel faktörlerin sayısı ve bu faktörlerin hangi maddeleri içerdiği belirlenmiştir.

AFA sonuçlarını takiben, belirlenen faktör yapısının Sakarya örnekleminde ve muhtemelen diğer örneklemlerde de doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen yapıya iyi uyum sağladığını gösteren uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) ile raporlanmıştır. Bu çok boyutlu yapı, ulusal birliğin farklı yönlerinin ayrı ayrı incelenmesine olanak tanımaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Lickert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal makale detay vermese de, sosyal bilim ölçeklerinde en yaygın kullanılan format budur. Genellikle 5’li veya 7’li dereceleme kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşları (Özellikle yetişkinler)

Yaş Grubu: Yetişkin Popülasyonu

Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması, 2016 yılında Sakarya ilinde yaşayan bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklemin demografik dağılımı (cinsiyet, eğitim, yaş) orijinal makalede detaylandırılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya online formatta kullanılabilen bir envanterdir.

Anahtar Kelimeler

Ulusal Bütünleşme, Aidiyet Duygusu, Vatanseverlik, Toplumsal Uyum, Siyasal Psikoloji, Sosyal Algı.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (M. Kürşat Şan)

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi, ilgili bölüm (Detaylı adres orijinal makalede bulunmalıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği ve yayımlandığı yıl 2016’dır.

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım için ücretlendirme durumu yazarlarla doğrudan iletişime geçilerek netleştirilmelidir. İlk yazarın iletişim bilgisi mevcuttur.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: ulusal-birlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Şan, M. K. ve Akyiğit, H. (2016). Türkiye’de ulusal birlik algısını ölçmek: Sakarya örneği. Akademik İncelemeler Dergisi, 11(2), 143-168.

Makalenin Dergi Park bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

[quads id=5]

Ulusal Birlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Orijinal kaynakta ölçek maddeleri bu metadata içinde sunulmamıştır. Bu nedenle, maddelerin tam listesi için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

• Orijinal makale (Şan ve Akyiğit, 2016) incelenmelidir.
• Ölçek, yazarın belirttiği gibi, ulusal birliğin farklı boyutlarını ölçen bir dizi ifadeden oluşmaktadır.
• Maddeler, katılımcıların ulusal dayanışma, ortak hedefler ve toplumsal bütünlük hakkındaki görüşlerini yansıtmaktadır.