Hastaneden Taburcu Olma Hazıroluş Ölçeği/Kısa Form

Özet

Hastaneden Taburcu Olma Hazıroluş Ölçeği/Kısa Form (Readiness for Hospital Discharge Scale/Short Form – RHS-SF), hastaların taburcu edilmeye ne kadar hazır olduklarını kendi perspektiflerinden değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu giriş, ölçeğin Türkçe adaptasyon çalışmasını ve psikometrik özelliklerini sunmaktadır. Ölçek, 2018 yılında Kaya ve arkadaşları tarafından Türk kültürüne uyarlanmış olup, hemşirelik yönetimi ve hasta bakım kalitesini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu kısa form, kapsamlı taburculuk hazırlığı değerlendirmeleri için pratik ve güvenilir bir alternatif sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Taburculuk, hasta bakımı, hemşirelik yönetimi, Taburcu Olma Hazıroluş Ölçeği, psikometrik özellikler, adaptasyon, Türkiye.

Yazarlar

Kaya, S., Güven S.G., Teleş M., Korku, C., Aydan, S., Kar, A., Kartal, N., Koca G.S., Yıldız, A.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yatan hastaların hastaneden taburcu edilme süreçlerine ilişkin bireysel hazırlık düzeylerini, kendi algıları doğrultusunda objektif olarak ölçmektir. Bu değerlendirme, hastaların taburculuk sonrası evde bakım ve iyileşme sürecine ne kadar hazır olduklarını belirleyerek, hemşirelerin ve sağlık profesyonellerinin taburculuk eğitimlerini ve planlamalarını kişiselleştirmelerine olanak tanır.

RHS-SF’nin Türkçe adaptasyonu, ölçeğin Türk popülasyonunda da geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki sağlık kurumlarında taburculuk sürecinin kalitesini artırmaya yönelik kanıta dayalı uygulamaların geliştirilmesine katkıda bulunulmuştur.

Yapı

Ölçülen yapı, hastanın taburculuk sonrası evde bakım ve iyileşme sürecini yönetme kapasitesini içeren Taburculuk Hazıroluşu (Readiness for Discharge) kavramıdır. Bu yapı, genellikle hastanın bilgi düzeyini, semptom yönetimi becerisini, beklenen sosyal destek algısını ve genel sağlık durumunu kapsayan çok boyutlu bir kavramdır.

Taburculuk hazıroluşu, hastanın kendi kendine bakımı sürdürme ve olası komplikasyonları tanıma yeteneği ile doğrudan ilişkilidir. Ölçek, bu kritik alanları kısa ve öz bir şekilde değerlendirerek, taburculuk sonrası yeniden hastaneye yatış riskini azaltmayı amaçlayan müdahalelerin temelini oluşturur.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik analizleri, orijinal yapının Türkçe formda da korunduğunu göstermek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, modelin verilere mükemmel uyum sağladığını gösteren güçlü indeksler sunmuştur.

Elde edilen uyum indeksleri, Türkçe RHS-SF’nin teorik olarak beklenen faktör yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır. Bu durum, ölçeğin Türk kültüründe de hastaların taburculuk hazıroluşu yapısını doğru bir şekilde ölçtüğü anlamına gelmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik düzeyi, yaygın olarak kullanılan Cronbach’ın Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin birbirleriyle tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü doğrulamıştır.

Tüm ölçek için hesaplanan Cronbach’ın Alfa değeri 0.74 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, sosyal bilimler ve hemşirelik araştırmaları bağlamında kabul edilebilir bir iç tutarlılık düzeyini temsil etmekte olup, ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanım için güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Türkçe versiyonun yapı geçerliğini test etmek için uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), son derece iyi uyum indekslerini ortaya koymuştur. Bu indeksler, modelin verilerle uyumunun yüksek olduğunu göstermektedir.

Elde edilen başlıca uyum indeksleri şunlardır:

• χ²/df oranı: 2.6 (Bu değer, 3.0 veya altı olduğunda iyi uyumu işaret eder.)
• Kök Ortalama Kare Hata Yaklaşımı (RMSEA): 0.03 (0.05 altı mükemmel uyumu gösterir.)
• Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI): 1.0 (1.0 mükemmel uyumu gösterir.)
• İyilik Uyum İndeksi (GFI): 0.99
• Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (AGFI): 0.99

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme sistemi kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Yatan Hastalar

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Hastanelerin çeşitli kliniklerinden taburcu edilme aşamasında olan hastalar.

Test Metodolojisi: Ölçek, hastanın taburculuk öncesinde kendi hazırlık düzeyini değerlendirmesi yoluyla uygulanır. Sonuçlar, taburculuk eğitiminin ve bakım planlarının kişiselleştirilmesi için kullanılır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, taburculuk planlama, hasta algısı, Doğrulayıcı Faktör Analizi, hastane yönetimi, taburculuk riski.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sıdıka Kaya

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected] (Hacettepe Üniversitesi)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izin gereklilikleri için sorumlu yazar Sıdıka Kaya ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair spesifik bir bilgi kaynakta belirtilmemiştir; ancak akademik ve klinik kullanım için genellikle izin alınması tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

Kaya, S., Güven S.G., Teleş M., Korku, C., Aydan, S., Kar, A., Kartal, N., Koca G.S., & Yıldız, A. (2018). Validity and reliability of the Turkish version of the Readiness for Hospital Discharge Scale/Short Form, Journal of Nursing Management. 26(3), 295-301.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: readiness-for-hospital-discharge-scaleshort-form-toad.pdf

Hastaneden Taburcu Olma Hazıroluş Ölçeği/Kısa Form Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.

Ölçeğin uyarlama çalışmasına ait orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

• readiness-for-hospital-discharge-scaleshort-form-toad.pdf