Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği

Özet

Bu ölçek geliştirme çalışması, öğrencilerin liderlik bağlamında sergiledikleri Duygusal Zekâ (DZ) becerilerini sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla Koçyiğit ve Karadağ (2017) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin duygusal farkındalık, öz-düzenleme ve sosyal beceriler gibi DZ bileşenlerini liderlik rolleri içerisindeki performanslarıyla ilişkilendirerek kapsamlı bir değerlendirme sunmayı hedeflemektedir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik özelliklerine sahip olduğu tespit edilmiştir.

Ölçek toplam 42 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler 11 farklı faktör altında toplanmıştır. Derecelendirme sistemi, 5’li Likert tipi bir yapıya sahiptir. Bu araç, özellikle eğitim kurumlarında öğrenci liderliği programlarının etkinliğini değerlendirmede ve öğrencilerin duygusal liderlik potansiyellerini belirlemede önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Zekâ, Öğrenci Liderliği, DZ, Liderlik Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim Yönetimi.

Yazarlar

Mehmet Koçyiğit, Engin Karadağ

Amaç

Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin liderlik pozisyonlarında veya sosyal etkileşimlerde kullandıkları duygusal zekâ yetkinliklerini ölçmek için psikometrik açıdan sağlam bir araç geliştirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin kendi duygularını ve başkalarının duygularını anlama, yönetme ve bu bilgileri liderlik davranışlarına yansıtma düzeylerini tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve okul yöneticilerine, öğrencilerin liderlik gelişimlerini desteklemek amacıyla hedef odaklı müdahaleler tasarlamada kullanılabilecek nicel veriler sağlamaktadır. Bu sayede, geleceğin liderlerinin sadece akademik değil, aynı zamanda duygusal ve sosyal beceriler açısından da donanımlı olmaları hedeflenmektedir.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin liderlik bağlamındaki duygusal zekâ düzeylerini ölçmektedir. Bu yapı, genellikle dört temel alanda incelenen duygusal zekâ bileşenlerini öğrenci liderliği rolleriyle entegre etmektedir. Bu 11 faktörlü yapı, öğrencilerin hem bireysel hem de grup düzeyinde duygusal süreçleri nasıl yönettiklerini derinlemesine inceleme imkanı sunmaktadır.

Ölçek, liderlik becerilerinin duygusal temelini oluşturan öz-farkındalık, öz-yönetim, sosyal farkındalık (empati dahil) ve ilişki yönetimi gibi temel boyutları kapsamaktadır. Faktör yapısının karmaşıklığı, öğrenci liderliğinin çok boyutlu ve bağlama özgü doğasını yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla maddeler üzerinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Analiz öncesinde veri setinin faktör analizi için uygunluğu değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda elde edilen Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliği katsayısı .85 olarak bulunmuştur.

Genellikle .60’ın üzerindeki KMO değerleri kabul edilebilir olarak değerlendirilirken, .85 değeri veri setinin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca, değişkenler arasındaki korelasyonun yeterli olup olmadığını gösteren Bartlett Küresellik Testi katsayısı .00 düzeyinde anlamlı bulunmuştur (p < .01). Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu ve ölçmek istediği temel liderlik ve duygusal zekâ yapısını başarıyla temsil ettiğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizi yapılmıştır. Ölçek geneli için hesaplanan Cronbach α (Alfa) katsayısı .918 olarak belirlenmiştir. Bu değer, psikometrik standartlara göre mükemmel düzeyde yüksek bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.

Yüksek Cronbach Alfa değeri (.70 ve üzeri genellikle kabul edilebilirken, .90 üzeri mükemmeldir), ölçekteki 42 maddenin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü ve testin tekrarlanabilirlik potansiyelinin yüksek olduğunu göstermektedir. Bu, Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği’nin güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Geliştirilen ölçek, yapısal karmaşıklığını yansıtan çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçek, toplam 42 madde ve 11 faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler, duygusal zekânın öğrenci liderliği bağlamındaki farklı yönlerini (örneğin, motivasyon, empati, çatışma çözümü, öz-denetim) temsil etmektedir.

Faktör yüklerinin dağılımı ve faktörlerin adlandırılması, teorik yapıyla uyumlu olacak şekilde titizlikle gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin çok faktörlü yapısı, araştırmacılara ve uygulayıcılara, öğrencilerin duygusal liderlik becerilerindeki güçlü ve zayıf yönlerini detaylı bir şekilde analiz etme imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Type:

Geliştirme (Developmental Scale)

Format:

5’li Likert Tipi Ölçek

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Öğrenciler (Muhtemelen üniversite veya lise öğrencileri)

Age Group:

Ergenlik sonu ve Genç Yetişkinlik (Yaklaşık 15-25 yaş)

Population Details:

Öğrenci liderliği rollerinde (kulüp başkanları, sınıf temsilcileri vb.) aktif olan veya liderlik potansiyeli taşıyan öğrenciler.

Test Methodology:

Katılımcılar, kendilerini aşağıdaki derecelendirme seçeneklerine göre değerlendirir:

• Hiçbir Zaman
• Nadiren
• Bazen
• Çoğunlukla
• Her Zaman

Anahtar Kelimeler

Liderlik Becerileri, Güvenirlik Katsayısı, KMO örneklem yeterliği katsayısı, Bartlett Testi, Öz-düzenleme, Sosyal Etki, Duygusal Liderlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Veri mevcut değildir.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Sorumlu Yazar: Mehmet Koçyiğit)

Correspondence Address:

Afyon Kocatepe Üniversitesi (Tahmini)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

2017 (Yayın yılı baz alınmıştır)

Kullanım İzinleri:

Ölçeğin akademik araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret:

Genellikle akademik amaçlı kullanımlarda ücret talep edilmemektedir, ancak yazarla teyit edilmelidir.

PDF Desteği:

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: duygusal-zeka-ogrenci-liderligi-toad.pdf

Kaynaklar

Bu ölçek geliştirme çalışması aşağıdaki temel referansa dayanmaktadır:

• Koçyiğit, M., & Karadağ, E. (2017). Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği için bir ölçek geliştirme çalışması. Journal of Kirsehir Education Faculty, 18(2).

Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, ilgili akademik makaleden (Koçyiğit & Karadağ, 2017) temin edilmelidir. Ölçek toplam 42 maddeden oluşmaktadır.

Aşağıda, ölçek maddelerinin yer aldığı alan boş bırakılmıştır, zira orijinal maddeler mevcut değildir.

***