Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği

Özet

Bu çalışma, Türkçe öğretmenlerinin teknoloji entegrasyonuna yönelik yeterliklerini ölçmek amacıyla geliştirilen özel bir ölçme aracı olan Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği’ni (TPABÖ) tanıtmaktadır. Ölçek, özellikle Türkçe Öğretmenlerinin mesleki bilgi ve becerilerini, teknoloji, pedagoji ve alan bilgisi bileşenleri bağlamında değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi süreci, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını içermekte olup, alanyazına özgün, bağlama duyarlı bir ölçme aracı kazandırmayı hedeflemiştir.

Ölçek, öğretmenlerin teknolojik araçları ders materyallerine ve öğretim yöntemlerine ne kadar etkili bir şekilde entegre edebildiklerini saptamaya odaklanmaktadır. Bu sayede, öğretmen eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin ihtiyaçlara uygun olarak planlanmasına olanak tanınması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi, TPACK, Türkçe Öğretimi, Ölçek Geliştirme, Öğretmen Yeterlikleri, Teknoloji Entegrasyonu.

Yazarlar

Direkci, B., Şimşek, B., Ayvallı, M.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkçe öğretmenlerinin sahip olduğu Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Geleneksel TPACK ölçekleri genellikle genel öğretmen yeterliklerine odaklanırken, bu ölçek spesifik olarak Türkçe dersi içeriği, öğretim yöntemleri ve bu bağlama uygun teknoloji kullanımı arasındaki etkileşimi değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Bu araç, öğretmenlerin hangi TPAB bileşenlerinde güçlü veya zayıf olduklarını belirleyerek, bireysel ve kurumsal düzeyde mesleki gelişim ihtiyaçlarının tespit edilmesine kritik bir katkı sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Yapı

Ölçek, Shulman’ın pedagojik alan bilgisi (PAK) modelini temel alan ve Mishra ile Koehler tarafından geliştirilen Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPACK/TPAB) kuramsal yapısını ölçmektedir. Bu yapı yedi temel bileşenin kesişiminden oluşur: Alan Bilgisi (AB), Pedagojik Bilgi (PB), Teknoloji Bilgisi (TB), Pedagojik Alan Bilgisi (PAB), Teknolojik Alan Bilgisi (TAB), Teknolojik Pedagojik Bilgi (TPB) ve tüm bu bileşenlerin entegrasyonu olan Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB).

Ölçek, bu bileşenlerin Türkçe öğretim bağlamındaki uygulamalarını ve yeterliklerini sorgulamaktadır. Örneğin, bir Türkçe öğretmeninin yazma becerilerini geliştirmek için hangi dijital araçları (Teknolojik Bilgi) hangi öğretim stratejileriyle (Pedagojik Bilgi) birleştirdiğini (TPAB) ölçmeye odaklanılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında, aracın ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Yeni geliştirilen bir ölçek olduğu için, öncelikle Kapsam Geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve madde havuzunun kuramsal yapıyı yeterince temsil edip etmediği kontrol edilmiştir.

Yapısal geçerliğin sağlanması amacıyla ise, ölçeğin teorik TPACK modeline uygun faktör yapısını ortaya koymak üzere istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu süreçte genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi teknikleri uygulanmıştır. (Not: Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi belirtilmediği için, geliştirme çalışmalarında standart olarak beklenen yöntemler açıklanmıştır.)

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçüm aracının tutarlılığını ifade eder. Bu ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, maddelerin iç tutarlılığını test etmek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayının kabul edilebilir düzeyde yüksek çıkması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin Türkçe öğretmenlerinin TPAB düzeylerini tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlarla verebileceğini garanti altına alır. (Not: Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi belirtilmediği için, geliştirme çalışmalarında standart olarak beklenen yöntemler açıklanmıştır.)

Faktör Analizi

Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği’nin faktör yapısını belirlemek amacıyla istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Tipik olarak, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır.

AFA sonucunda ortaya çıkan faktör yapısının, TPACK teorisinin öngördüğü yedi bileşenli yapıyı veya Türkçe öğretimi bağlamına özgü yeni bir yapıyı ne ölçüde desteklediği test edilmiştir. Ardından, bu yapının örneklemden bağımsız olarak doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış ve uyum indeksleri raporlanmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Beşli Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örn: Hiç Katılmıyorum – Tamamen Katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin Eğitimciler

Popülasyon Detayları: Türkiye’de görev yapan Türkçe Öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) Anket/Ölçek. Veriler, öğretmenlerin teknoloji kullanım yeterliklerine ilişkin kendi algılarını yansıtmaktadır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turkce-ogretmenlerine-yonelik-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

Türkçe Dersi, Eğitim Teknolojileri, Öğretmen Yeterliği, TPAB Ölçeği, Faktör Analizi, Yapısal Eşitlik Modellemesi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Bilal ŞİMŞEK

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir)

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı tarihteki sorumlu yazarın kurumsal adresi (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi referansından çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin akademik ve ticari olmayan amaçlarla kullanımı için sorumlu yazardan izin alınması tavsiye edilir. Yayınlanan makaleye atıf yapılması zorunludur.

Ücret: Ölçeğin kendisi akademik bir dergide yayınlandığı için kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak ticari amaçlı kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmelidir.

Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği ve yayınlandığı yıl 2020‘dir.

Kaynaklar

Direkci, B , Şimşek, B , Ayvallı, M . (2020). Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği’nin Geliştirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 272-291. Makaleye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/57315/769481

Makalenin doğrudan indirme bağlantısı: dergipark.org.tr

Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin maddelerine (sorularına) yer verilmemiştir. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen kaynak makaleye başvurulmalıdır.

Cite this article

memjavad (2025). Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerine-yonelik-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/

memjavad. "Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerine-yonelik-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/.

memjavad. "Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerine-yonelik-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogretmenlerine-yonelik-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Türkçe Öğretmenlerine Yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF