Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği

Özet

Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği, sınıf öğretmenlerinin matematik derslerini teknoloji ile bütünleştirme yeterliliklerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasının ürünüdür. Bu ölçek, kökenini Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPACK) çerçevesinden almaktadır. TPACK, öğretmenlerin içeriği (matematik), pedagojiyi (öğretim yöntemleri) ve teknolojiyi etkili bir şekilde birleştirme yeteneklerini ölçen karmaşık bir yapıdır. Sarı ve Bostancıoğlu (2018) tarafından gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, özellikle ilkokul düzeyindeki matematik öğretimine odaklanarak, öğretmenlerin dijital çağdaki yeterliliklerini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin hem teorik bilgi düzeylerini hem de bu bilgiyi sınıf ortamında uygulama becerilerini değerlendirerek, mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine önemli katkılar sunmaktadır. Çalışma, Türk eğitim sistemi bağlamında TPACK modelinin geçerliliğini ve güvenilirliğini sınamıştır.

Anahtar Kelimeler

Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi, TPACK, Matematik Öğretimi, Sınıf Öğretmeni, Ölçek Uyarlama, Teknoloji Entegrasyonu, Öğretmen Yeterlilikleri.

Yazarlar

Mehmet Hayri Sarı, Ali Bostancıoğlu.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, sınıf öğretmenlerinin matematik derslerinde teknolojiyi pedagojik ve içerik bilgisiyle ne ölçüde başarılı bir şekilde bütünleştirebildiklerini tespit etmektir. Bu uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş olan TPACK yapısını Türk kültürüne ve eğitim bağlamına adapte ederek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir.

Bu araç sayesinde, öğretmen eğitimi programlarının ve hizmet içi eğitimlerin, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu konusundaki eksikliklerini hedef alacak şekilde planlanması mümkündür. Ölçek, özellikle ilkokul matematik müfredatının gerektirdiği bilgi ve beceriler çerçevesinde öğretmenlerin yeterliliklerini detaylı olarak incelemektedir.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, Nitelikli Öğretim İçin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPACK) çerçevesini temel almaktadır. TPACK, üç ana bilgi alanının (Teknoloji Bilgisi, Pedagoji Bilgisi ve Alan Bilgisi) kesişiminden oluşan yedi alt bileşeni ölçer. Bu alt bileşenler şunlardır:

  • Teknoloji Bilgisi (TK): Belirli bir teknolojiyi kullanma bilgisi.
  • Pedagoji Bilgisi (PK): Öğretim süreçleri, yöntemleri ve öğrenci öğrenimi hakkındaki bilgi.
  • Alan Bilgisi (CK): Öğretilen konunun (Matematik) derinlemesine bilgisi.
  • Teknolojik Pedagojik Bilgi (TPK): Teknolojinin öğretim yöntemlerini nasıl değiştirebileceği bilgisi.
  • Teknolojik Alan Bilgisi (TCK): Teknolojinin belirli bir içeriğin sunumunu nasıl etkilediği bilgisi.
  • Pedagojik Alan Bilgisi (PCK): İçeriğin öğrencilere nasıl etkili bir şekilde öğretileceği bilgisi.
  • Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPACK): Tüm bu alanların karmaşık entegrasyonu bilgisi.

Geçerlik

Sarı ve Bostancıoğlu (2018) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve amaca hizmet etme derecesini belirlemek için geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösterir.

Uyarlama çalışmalarında genellikle içerik geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (faktör analizi) incelenir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, çalışmanın bir uyarlama olduğu göz önüne alındığında, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de doğrulandığı varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik analizleri için araştırmacıların yayımlanmış makalesine başvurulmalıdır.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme sonuçlarının ne kadar tutarlı ve kararlı olduğunu ifade eder. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Orijinal kaynak özetinde spesifik güvenirlik değerleri belirtilmemiştir. Ancak, akademik bir uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılığının kabul edilebilir düzeyde (genellikle 0.70 ve üzeri) olduğu beklenir. Araştırmacılar, muhtemelen ölçeğin alt faktörleri için ayrı ayrı güvenirlik katsayılarını rapor etmişlerdir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmalarında yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır. Sarı ve Bostancıoğlu (2018), büyük ihtimalle, ölçeğin Türk sınıf öğretmenleri örnekleminde orijinal TPACK modelinin yedi faktörlü yapısını (veya uyarlanan versiyonun faktör yapısını) doğrulayıp doğrulamadığını incelemek için DFA uygulamışlardır.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Başarılı bir faktör yapısı, TPACK bileşenlerinin matematik öğretimi bağlamında birbirinden ayrılabilir ve ölçülebilir olduğunu kanıtlar.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Orijinal TPACK ölçekleri genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatını kullanır. Bu uyarlamada da benzer bir formatın kullanıldığı varsayılmaktadır (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a). Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Sınıf Öğretmenleri)

Popülasyon Detayları: İlkokul düzeyinde (1-4. sınıflar) görev yapan sınıf öğretmenleri. Araştırma, öğretmenlerin matematik derslerini teknoloji ile nasıl entegre ettiklerini incelemektedir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-Report Scale).

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Dijital Yeterlilik, Pedagojik Bilgi, Alan Bilgisi, İç Tutarlılık, Yapı Geçerliği, İlkokul Matematik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Hayri Sarı

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Mehmet Hayri Sarı)

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir. (Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi ile ilişkili olduğu varsayılmaktadır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Makalenin yayınlandığı yıl)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya telif durumu hakkında spesifik bilgi verilmemiştir. Akademik kullanım için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir.


PDF simgesi
sinif-ogretmenlerine-yonelik-matematik-ogretiminde-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Sarı, M. H. & Bostancıoğlu, A. (2018). Application of Technological Pedagogical Content Knowledge framework to elementary mathematics teaching: A scale adaptation study. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 11,, 296-317. doi: 10.30831/akukeg.368836

Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için lütfen yukarıda belirtilen kaynak makaleye veya PDF dosyasına başvurunuz.

Cite this article

memjavad (2025). Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenlerine-yonelik-matematik-ogretiminde-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/

memjavad. "Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenlerine-yonelik-matematik-ogretiminde-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/.

memjavad. "Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenlerine-yonelik-matematik-ogretiminde-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sinif-ogretmenlerine-yonelik-matematik-ogretiminde-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Matematik Öğretiminde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF