Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği

Özet

Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği (TÖBÖ), Ekşi ve Okan (2021) tarafından Türkçe’yi yabancı dil veya ikinci dil olarak öğrenen bireylerin karşılaştığı çeşitli öğrenme engellerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin geliştirilme süreci, yapı geçerliğini ve iç tutarlığını sağlamak üzere titizlikle yürütülmüştür. TÖBÖ, eğitimcilerin ve dil uzmanlarının, öğrencilerin öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyen faktörleri teşhis etmelerine ve bu bariyerleri aşmaya yönelik hedefe yönelik müdahaleler geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Bu ölçek, özellikle dil eğitimi araştırmalarında önemli bir tanı aracı olarak konumlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkçe öğrenme, öğrenme bariyerleri, yabancı dil eğitimi, ikinci dil edinimi, dil psikolojisi, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Hasan Ekşi, Nesrullah Okan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkçe öğrenenlerin karşılaştığı bilişsel, duyuşsal, sosyal ve çevresel engellerin düzeyini ve türünü belirlemektir. Bu bariyerlerin ölçülmesi, hem akademik araştırmalara veri sağlamak hem de öğrenme güçlükleri yaşayan öğrencilere yönelik pedagojik stratejilerin geliştirilmesine doğrudan katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Araştırmacılar, bu araç sayesinde öğrenme başarısızlığının altında yatan özgül engelleri nicel olarak analiz edebilmektedir.

Yapı

Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği (TÖBÖ), dil öğrenme sürecini sekteye uğratan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencinin içsel faktörleri (motivasyon eksikliği, dil kaygısı) ve dışsal faktörleri (öğretim kalitesi, kültürel çevre, materyal yetersizliği) olmak üzere iki ana kategori altında incelenir. Ölçek, bu bariyerleri alt boyutlar halinde ele alarak, dil öğrenimindeki engellerin karmaşık doğasını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde kapsamlı bir şekilde sunulmuştur (Ekşi & Okan, 2021). Yapılan analizler, TÖBÖ’nün teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

• Yapı Geçerliği: Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin belirlenen alt boyutlarla iyi bir uyum sergilediğini ve ölçeğin teorik yapısının güçlü olduğunu kanıtlamıştır.
• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddeleri, alanında uzman akademisyenlerin görüşleri alınarak oluşturulmuş ve bu süreçte öğrenme bariyerlerinin tüm spektrumunu temsil ettiğinden emin olunmuştur.

Güvenirlik

TÖBÖ’nün güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını göstermektedir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri genellikle .85 ve üzerinde rapor edilmiştir, bu da ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verme yeteneği de incelenmiş ve kabul edilebilir düzeyde kararlılık gösterdiği belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği’nin yapısal temellerini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

AFA sonuçları, ölçeğin birden fazla faktörden oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu faktörler genellikle şunları içermektedir: Duyuşsal Bariyerler (kaygı, motivasyon eksikliği), Bilişsel Bariyerler (dilbilgisi karmaşıklığı, kelime hazinesi zorlukları) ve Çevresel/Sosyal Bariyerler (kültürel uyum sorunları, öğretmen desteği). Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ilgili alt boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır (örn. “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a). Ancak orijinal kaynakta kesin derecelendirme bilgisi verilmemiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Türkçe’yi ikinci veya yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler.

Yaş Grubu: Genellikle üniversite düzeyinde (TÖMER veya benzeri dil kurslarında) öğrenim gören yetişkin öğrenciler.

Popülasyon Detayları: Geliştirme çalışması, farklı milletlerden ve kültürel geçmişlerden gelen Türkçe öğrenicileri içermiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama metodolojisi kullanılarak, katılımcıların kendi öğrenme deneyimlerindeki engelleri beyan etmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Türkçe, öğrenme engelleri, dil edinim kaygısı, dil öğretimi, psikolojik test, Likert ölçeği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Nesrullah Okan: [email protected]

Yazışma Adresi: Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Elazığ, Türkiye (Sorumlu yazarın kurumu temel alınmıştır.)

İzinler ve Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle makale referans gösterilerek kullanılabilir. Ticari kullanım için yazarlardan izin alınması gereklidir.

Ücret: Ölçeğin kendisi ticari olmayan akademik kullanımlar için ücretsizdir.

Test Yılı: 2021 (Yayın yılı esas alınmıştır.)

Referanslar

Ekşi, H. ve Okan, N. (2021). Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği’nin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2), 687-699. DOI: https://doi.org/10.18069/firatsbed.822736

Makalenin tam metnine erişim için Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: turkce-ogrenme-bariyerleri-olcegi-toad.pdf

Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerik, Türkçe Öğrenme Bariyerleri Ölçeği’nin maddelerini sağlamamıştır. Bu nedenle, maddeler bu girişte sunulamamaktadır. Maddeler için yayımlanmış olan makaleye (Ekşi ve Okan, 2021) başvurulması gerekmektedir.