Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi

Özet

Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL), orijinali Test of Early Language Development (TELD-3) olan ölçeğin Türkçe'ye uyarlanmış ve geçerlik ile güvenirlik çalışmaları yapılmış versiyonudur. Bu uyarlama çalışması, 2 ila 7 yaş arasındaki Türk çocuklarının erken dil gelişimi düzeylerini standart bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Test, dilin iki temel bileşeni olan alıcı (kavrama) ve ifade edici (üretme) dil becerilerini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi, TEDİL, TELD-3, erken dil gelişimi, uyarlama, alıcı dil, ifade edici dil, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Selçuk Güven, Sibel Topbaş.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, 2 yaşından 7 yaşına kadar olan çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerini nesnel, güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçerek gelişimsel dil bozukluklarını erken dönemde tespit etmeye yardımcı olmaktır. TEDİL, klinik ve akademik ortamlarda dil gelişimi alanındaki araştırmalara ve uygulamalara katkıda bulunmak üzere geliştirilmiştir.

Yapı

Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL), dilin iki ana boyutunu ölçen iki alt testten oluşmaktadır. Bu boyutlar, dilin anlaşılması (alıcı dil) ve dilin üretilmesi (ifade edici dil) süreçlerini temsil eder. Ölçek, toplam 35 maddeden oluşmakta olup, her bir alt test, çocuğun yaş ve gelişim düzeyine uygun dil yeterliliğini değerlendirmektedir.

• Alıcı Dil Alt Testi: Çocuğun söylenenleri anlama ve kavrama yeteneğini ölçer.
• İfade Edici Dil Alt Testi: Çocuğun düşüncelerini ve ihtiyaçlarını sözlü olarak ifade etme yeteneğini ölçer.

Geçerlik

TEDİL'in geçerlik çalışmaları, ölçeğin yapı geçerliği üzerine yoğunlaşmıştır. Testin gelişimsel bir araç olması nedeniyle, puanların yaş ile olan ilişkisi incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, testten elde edilen ortalama puanların beklendiği gibi yaş artışıyla (2 yaştan 7 yaşa doğru) sistematik olarak yükseldiği gözlenmiştir.

Yaş ile puanlar arasındaki korelasyon katsayısı .70'in üzerinde bulunmuştur, bu da yüksek bir korelasyon düzeyini işaret etmektedir. Bu sonuçlar, TEDİL'in ölçmek istediği gelişimsel yapıyı başarıyla ölçtüğünü ve testin farklı formlarının eşdeğerliliğini destekleyen güçlü bir kanıt sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik incelemesi kapsamında, uygulayıcılar arası güvenirlik çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, testin farklı uygulayıcılar tarafından yönetildiğinde tutarlı sonuçlar verip vermediği araştırılmıştır. Bu amaçla Pearson r korelasyon katsayısı yöntemi kullanılmıştır.

Elde edilen sonuçlar, TEDİL'in farklı uygulayıcılar tarafından uygulandığında dahi yüksek düzeyde güvenilir sonuçlar sağladığını göstermiştir. Orijinal TELD-3 için yapılan literatür çalışmalarında da uygulayıcılar arası güvenirlik katsayısının .99 gibi çok yüksek bir değere ulaştığı rapor edilmiştir (Hresko ve ark., 1999).

Faktör Analizi

Kaynak metin doğrudan bir faktör analizi detayına yer vermemekle birlikte, ölçeğin temel yapısı orijinal TELD-3 gibi iki ana faktöre dayanmaktadır: Alıcı Dil ve İfade Edici Dil. Bu iki alt test, dil becerilerinin temel bileşenlerini temsil eden ayrık faktörler olarak işlev görmektedir. Yapı geçerliği çalışmaları, bu gelişimsel boyutların yaşla olan ilişkisi üzerinden testin faktör yapısını dolaylı olarak desteklemektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation) / Gelişimsel Dil Testi

Format: Bireysel Uygulama Testi

Maddeler: 35 Madde (2 Alt Boyut)

Dil Yeterliliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Erken Çocukluk Dönemi Çocukları

Yaş Grubu: 2 Yaşından 7 Yaşına Kadar

Puanlama/Derecelendirme: Kaynakta Derecelendirme sistemi belirtilmemiştir. (Genellikle doğru/yanlış veya performans puanlaması şeklinde uygulanır.)

Test Metodolojisi: Uygulayıcılar tarafından birebir gerçekleştirilen performans testi. Psikometrik analizlerde korelasyon yöntemleri ve güvenirlik katsayıları kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik ölçme, gelişimsel değerlendirme, TELD-3 uyarlama, yapı geçerliği, uygulayıcılar arası güvenirlik, çocuk gelişimi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Selçuk Güven

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

TEDİL'in Türkçe'ye uyarlaması ve psikometrik çalışmalarının yayın yılı 2014'tür. Testin kullanımı, izinleri ve güncel ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Selçuk Güven ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Bu ölçeğin uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına ilişkin temel referans aşağıda sunulmuştur:

• Güven, S. ve Topbaş, S. (2014). Adaptation of the Test of Early Language Development-(TELD-3) into Turkish: Reliability and Validity Study. International Journal of Early Childhood Special Education, 6(2), 151-176.

Ölçeğin uyarlama ön çalışmasına ilişkin ResearchGate bağlantısı: researchgate.net

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: erken-dil-gelisimi-testi-ucuncu-versiyonu-toad.pdf

Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi Maddeleri

Ölçek Yapısı: 2 Alt boyut ve 35 madde

• Alıcı Dil Alt Testi (25 m):
• İfade Edici Dil Alt Testi (10 m):