Türkçe Eksilti Ölçeği

Özet

Türkçe Eksilti Ölçeği, Hakan Ülper ve Nuri Bayat tarafından 2017 yılında geliştirme süreci başlatılan bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, IV. International Eurasian Educational Research Congress’ta bir bildiri olarak sunulmuştur. Ölçeğin temel amacı, Türkçe konuşan popülasyonda henüz alanyazında tam olarak ele alınmamış spesifik bir “eksilti” veya yoksunluk yapısını ölçmektir.

Geliştirme aşamasında olan bu çalışmada, ölçeğin taslak formunun oluşturulması ve pilot veri toplama süreçleri tamamlanmıştır. Araştırmacılar, bu ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olarak psikoloji ve eğitim araştırmalarına katkı sağlamasını hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Türkçe Eksilti Ölçeği, Eksilti, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Hakan Ülper, Nuri Bayat.

Yazarlar

Hakan Ülper, Nuri Bayat.

Amaç

Ölçeğin geliştirilmesindeki temel amaç, alanyazında eksikliği hissedilen, bireylerin algıladığı veya deneyimlediği belirli bir eksilti (subtraction/deficit) konstrüktünü standart ve sistematik bir şekilde ölçebilecek bir araç sunmaktır. Bu çalışma, ilgili alanda yapılacak olan deneysel ve korelasyonel araştırmalar için güvenilir bir zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.

2017 yılında sunulan bu bildiri, ölçeğin kavramsal çerçevesini ve ilk geliştirme adımlarını bilim dünyasıyla paylaşmıştır. Nihai amaç, ölçeğin yapı geçerliği ve iç tutarlılığının kanıtlanmasıyla ölçeği akademik kullanıma açmaktır.

Yapı

Türkçe Eksilti Ölçeği’nin ölçtüğü psikolojik yapı, doğrudan “Eksilti” kavramıyla ilişkilidir. Bu yapı, muhtemelen bireylerin belirli bir kaynağın, durumun veya yeteneğin eksikliğine dair algılarını, bu eksikliğin neden olduğu duygusal tepkileri veya davranışsal sonuçları değerlendirmektedir. Ölçeğin çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğu, devam eden faktör analizi çalışmaları sonucunda netleşecektir.

Ölçek, yapı geçerliği analizleri tamamlandığında, ölçtüğü konstrüktün teorik temellerini ve alt boyutlarını detaylı olarak ortaya koyacaktır. Bu sayede, “eksilti” kavramının psikolojik veya eğitsel bağlamdaki tanımına katkıda bulunulması beklenmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları henüz tamamlanmamış ve nihai raporlama aşamasına geçilmemiştir. Araştırmanın mevcut aşaması, taslak ölçeğin geliştirilmesi ve saha verilerinin toplanması ile sınırlıdır. Bu nedenle, toplanan veriler ışığında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçlarına dayanarak kesin bir yargıya varılması mümkün değildir.

Bununla birlikte, araştırmacılar, uygulanacak olan AFA ve DFA analizlerinden olumlu sonuçlar elde etmeyi beklemektedirler. Olumlu sonuçlar, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü, yani yüksek bir yapı geçerliğine sahip olduğunu gösterecektir. Bu durum, ölçeğin alanyazında güvenilir bir araç olarak yer almasını sağlayacaktır.

Güvenirlik

Kaynak metinde ölçeğin güvenirlik katsayılarına dair herhangi bir bilgi sunulmamıştır. Güvenirlik değerleri (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve test-tekrar test korelasyonları), geçerlik analizleri (AFA ve DFA) tamamlandıktan sonra hesaplanacak ve raporlanacaktır.

Geliştirme süreci tamamlandığında, ölçeğin farklı örneklemlerde ve farklı zamanlarda tutarlı sonuçlar üretme yeteneğinin (güvenirliğinin) kanıtlanması beklenmektedir.

Faktör Analizi

Türkçe Eksilti Ölçeği’nin Faktör Analizi aşaması devam etmektedir. Geliştirme ekibi, ölçek maddelerinin hangi psikolojik boyutlar altında toplandığını keşfetmek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yöntemini kullanacaktır. AFA, ölçeğin olası alt boyutlarını ortaya çıkaracaktır.

AFA sonuçlarına dayanılarak belirlenen faktör yapısının, teorik çerçeveye uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanacaktır. DFA sonuçlarının kabul edilebilir uyum indeksleri göstermesi, ölçeğin sağlam bir yapıya sahip olduğunun ve bilimsel olarak kullanıma uygun olduğunun temel göstergesi olacaktır.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir. (Tipik olarak Likert tipi derecelendirme kullanılması muhtemeldir.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Belirtilmemiştir (Eğitim ve psikoloji alanlarında çalışan veya öğrenim gören bireylerden oluşan bir örneklem beklenmektedir).

Age Group: Belirtilmemiştir

Population Details: Araştırmanın veri toplama süreci tamamlanmış olsa da, örneklem büyüklüğü ve demografik bilgileri (yaş, eğitim düzeyi vb.) kaynakta detaylı olarak sunulmamıştır.

Test Methodology: Kongre bildirisine dayanan bu çalışma, maddelerin oluşturulması, uzman görüşüne sunulması ve ardından nicel veri toplama ve faktör analizi süreçlerini içeren standart ölçek geliştirme metodolojisini izlemektedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, Psikolojik ölçme, Faktör analizi, Yapı geçerliği, Psikometrik özellikler, Pamukkale Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (Sorumlu Yazar Affiliation)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek ilk olarak 2017 yılında IV. International Eurasian Educational Research Congress kapsamında sunulmuştur. Ölçeğin bilimsel amaçlarla kullanımı için irtibat kurulması gereken sorumlu yazar Hakan Ülper’dir. Kullanım ücreti ve izin detayları için doğrudan yazarla iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir:

Kaynaklar

Ülper, H. ve Bayat, N.(2017). Türkçe Eksilti Ölçeğinin geliştirilmesi. IV. International Eurasian Educational Research Congress içinde (s.1851- 1852). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.

Türkçe Eksilti Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak metinde doğrudan listelenmemiştir. Ölçek maddelerine ve taslak formuna ulaşmak için yukarıda belirtilen PDF belgesinin incelenmesi gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Türkçe Eksilti Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-eksilti-olcegi/

memjavad. "Türkçe Eksilti Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-eksilti-olcegi/.

memjavad. "Türkçe Eksilti Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-eksilti-olcegi/.

memjavad (2025) 'Türkçe Eksilti Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-eksilti-olcegi/.

[1] memjavad, "Türkçe Eksilti Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Türkçe Eksilti Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF