Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği

Özet

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği (TOAD), 2020 yılında Bahadır Gücüyeter ve A. Karadoğan tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, ortaöğretim kurumlarında görev yapan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin, mesleki yeterlik alanlarından biri olan ölçme ve değerlendirme süreçlerindeki bilgi ve beceri düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin ders içerikleriyle uyumlu, geçerli ve güvenilir değerlendirme araçlarını kullanma ve geliştirme yeterliklerini objektif bir şekilde saptamayı hedefler.

Ölçek, öğretmenlerin hem geleneksel hem de alternatif ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarına ne kadar hakim olduklarını ortaya koyarak, bu alandaki hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Ölçek, bir geliştirme çalışması olup, psikometrik özelliklerinin detayları ilgili akademik yayında sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Türk Dili ve Edebiyatı, Öğretmen Yeterliği, Ölçme ve Değerlendirme, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Mesleki Gelişim.

Yazarlar

Bahadır GÜCÜYETER, A. Karadoğan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin ders konularına özgü ölçme ve değerlendirme yeterliklerini standart ve güvenilir bir yöntemle belirlemektir. Bu yeterlikler, öğretmenlerin öğrencilerin dil, okuma, yazma ve edebiyat becerilerini doğru bir şekilde analiz edebilmeleri ve geri bildirim sağlayabilmeleri için kritik öneme sahiptir.

TOAD, öğretmenlerin mevcut yeterlik düzeylerini saptayarak, eğitim politikalarının ve hizmet içi eğitim programlarının bu alandaki eksiklikleri gidermeye yönelik olarak planlanmasına bilimsel bir temel sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, ölçek, eğitim araştırmalarında öğretmen yeterliklerinin bağımsız değişken olarak incelenmesinde de kullanılabilir niteliktedir.

Yapı

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği, psikometrik açıdan çok boyutlu bir yapı ölçmektedir. Ölçeğin ölçtüğü ana yapı, öğretmenlerin değerlendirme süreçlerine ilişkin hem teorik bilgilerini hem de pratik uygulama becerilerini kapsayan “Ölçme Değerlendirme Yeterliği”dir. Bu yeterlik, genellikle şu temel alanları içerir: değerlendirme türlerini seçme, geçerli ve güvenilir test maddeleri hazırlama, sonuçları analiz etme, geri bildirim verme ve etik ilkelere uyma.

Beklenildiği üzere, yapısal olarak ölçek, Türk Dili ve Edebiyatı dersinin spesifik ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiştir. Bu, öğretmenlerin kompozisyon değerlendirme, sözlü anlatım sınavları, portfolyo kullanımı ve okuma anlama düzeylerini ölçme gibi alana özgü değerlendirme tekniklerindeki yeterliklerini de kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, aracın gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren en önemli özelliktir. Kaynakta sayısal veri sunulmamış olsa da, Gücüyeter ve Karadoğan (2020) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin geçerlik çalışmalarının detaylı olarak ele alındığı varsayılmaktadır. Tipik olarak bu süreçte yapı geçerliği ve kapsam geçerliği incelenmiştir.

Yapı geçerliği, genellikle faktör analizi yöntemleriyle test edilerek, ölçek maddelerinin kuramsal alt boyutları destekleyip desteklemediği incelenmiştir. Kapsam geçerliği ise, uzman görüşleri alınarak, ölçek maddelerinin ölçme ve değerlendirme yeterliği alanını yeterince temsil edip etmediği kontrol edilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Orijinal kaynakta spesifik bir güvenirlik katsayısı belirtilmemiş olsa da, geliştirme çalışmalarında iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yeterlik ölçeklerinde yüksek iç tutarlılık katsayıları (genellikle 0.70 ve üzeri) beklenir.

Bu ölçek için güvenirlik çalışmalarının, muhtemelen iç tutarlılık yönteminin yanı sıra, test-tekrar test güvenirliği veya iki yarı güvenirliği gibi ek yöntemlerle de desteklendiği öngörülmektedir. Elde edilen güvenirlik değerleri, ölçeğin Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin ölçme değerlendirme yeterliklerini kararlı bir biçimde ölçebildiğini göstermelidir.

Faktör Analizi

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Ölçeğin çok boyutlu yapısı göz önüne alındığında, araştırmacıların öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yaparak ölçeğin temel boyutlarını belirledikleri ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu boyutların teorik modele uygunluğunu test ettikleri düşünülmektedir.

Faktör yapısının, muhtemelen değerlendirme prensipleri, uygulama becerileri, geleneksel değerlendirme araçları ve alternatif değerlendirme yöntemleri gibi alt boyutlardan oluştuğu tahmin edilmektedir. Bu analizler sonucunda elde edilen faktör yükleri ve uyum indeksleri, ölçeğin yapısal modelinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Ölçek)

Format: Beşli veya dörtlü Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Profesyonel Eğitimciler)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Profesyonel Çalışanlar)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaöğretim kurumlarında görev yapan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Öz-bildirimli yeterlik değerlendirme ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Türkçe Eğitimi, Mesleki Yeterlik, Likert Ölçeği, Eğitim Araştırmaları, Öğrenci Değerlendirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir (Yazarların akademik kurumu makalede yer almaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım veya büyük ölçekli uygulamalar için yazarların iletişim e-posta adresi ([email protected]) üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi kaynakta sunulmamıştır.

Kaynaklar

1. Gücüyeter, B., ve Karadoğan, A. (2020). Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-67, 667-681. DOI: http://dx.doi.org/10.14222/Turkiyat4296

2. Bu makalenin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenleri-olcme-degerlendirme-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen Gücüyeter ve Karadoğan (2020) makalesine başvurulması gerekmektedir.