Türk Dili ve Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Türk Dili ve Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, lise öğrencilerinin Türk Dili ve Edebiyatı dersine karşı sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla A. Arslan ve G.S. Şimşek tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin derse yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini belirleyerek eğitim bilimleri alanındaki araştırmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Bu ölçek, geliştirme türünde bir tutum ölçeği olup, spesifik bir ders alanına yönelik öğrencilerin motivasyon ve algı düzeylerini saptamak için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi süreci, psikometrik açıdan geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Türk Dili ve Edebiyatı, Lise Öğrencileri, Eğitim Psikolojisi, Akademik Tutum, Türkçe Eğitimi.

Yazarlar

A. Arslan, Gül Sevinç Şimşek

Amaç

Ölçeğin temel amacı, lise öğrencilerinin Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik genel tutum düzeylerini, bu tutumların yoğunluğunu ve yönünü (olumlu/olumsuz) belirlemektir. Bu veriler, eğitimcilerin ve müfredat geliştiricilerin dersin içeriği, sunumu ve öğrenci motivasyonu üzerindeki etkisini anlamalarına yardımcı olur.

Ölçek, öğrencilerin derse olan ilgisini, dersten algıladıkları değeri ve akademik başarıya olan potansiyel etkisini değerlendirmek için tasarlanmıştır. Bu sayede, öğrencilerin derse karşı geliştirmiş oldukları olumsuz tutumların nedenleri tespit edilebilir ve gerekli pedagojik müdahaleler planlanabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel kavramlardan biri olan tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya kişiye karşı gösterdiği öğrenilmiş ve tutarlı değerlendirme, duygu ve davranış eğilimlerinin bir bütünüdür. Bu bağlamda, ölçek spesifik olarak Türk Dili ve Edebiyatı dersini hedef almaktadır.

Geliştirme çalışmasında, tutumun genellikle bilişsel (inançlar), duygusal (hisler) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenler içerdiği varsayılmıştır. Ölçek maddeleri, öğrencilerin dersin içeriği hakkındaki düşüncelerini, derse katılmaktan hoşlanıp hoşlanmadıklarını ve dersle ilgili aktivitelere ne ölçüde katıldıklarını yansıtmak üzere oluşturulmuştur.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması bağlamında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır (Arslan & Şimşek, 2018). Genellikle bu tür çalışmalarda yapı geçerliği (Construct Validity) temel alınır ve Faktör Analizi yöntemleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılır.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen psikolojik yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösterir. Ancak, bu akademik ölçek girişinde spesifik geçerlik katsayıları veya detaylı faktör yükleri bilgileri mevcut değildir. Detaylı geçerlik sonuçlarına orijinal makaleden ulaşılabilir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik analizlerinin yapıldığı öngörülmektedir. Psikometrik araçlarda en sık kullanılan güvenirlik göstergesi Cronbach Alfa katsayısıdır. Bu katsayı, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme derecesini ifade eder.

Kaynak referansta spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa değeri) belirtilmemiştir. Ancak geliştirme ölçeklerinde genellikle kabul edilebilir düzeyde yüksek güvenirlik değerleri elde edilmesi beklenir. Detaylı güvenirlik sonuçları için Arslan ve Şimşek (2018) makalesine başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Türk Dili ve Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kaç farklı boyutta (faktörde) toplandığını ve bu boyutların tutum yapısını ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koyar.

Geliştirme ölçeklerinde, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzu test edilir ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının doğrulanması beklenir. Ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu bilgisi, ölçeğin puanlanması ve yorumlanması açısından kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği

Format: Derecelendirme (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır)

Language Available: Türkçe

Population Group: Lise Öğrencileri

Age Group: 14-18 Yaş Arası (Tahmini)

Population Details: Türkiye’deki liselerde öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Tutum, Eğitim Bilimleri, Türkçe Eğitimi, Psikometri, Geliştirme Ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Sorumlu yazar Gül Sevinç Şimşek ile [email protected] adresi üzerinden iletişim kurulabilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turk-dili-ve-edebiyati-dersine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Arslan, A & Şimşek, G.S. (2018). Developing Attitude Scale towards Turkish Language and Literature Course for High School Students. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 6: 109-115.

Türk Dili ve Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, kaynak makalede detaylı olarak sunulmuştur. Bu akademik girişte ölçek maddeleri yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve puanlama yönergeleri için Arslan ve Şimşek (2018) tarafından yayımlanan orijinal çalışmaya başvurulmalıdır.