Beden Eğitimi Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeği (BÖÖDGYAÖ), beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki uygulamalarında hayati öneme sahip olan ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin genel yeterlik algılarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğretmenlerin kendilerini bu alandaki görevleri ne kadar başarılı veya yetkin bir şekilde yerine getirebileceklerini algılamalarını nicel olarak ölçmeyi hedefler.

Geliştirme çalışması 2018 yılında gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri VIII. Uluslararası Eğitimde Araştırmalar Kongresi’nde sunulan bir bildiri ile duyurulmuştur. Bu araç, özellikle öğretmen eğitimi ve mesleki gelişim programlarının etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Ölçme ve Değerlendirme, Yeterlik Algısı, Öğretmen Yeterliği, Ölçek Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Nurdan Gümüşbaş Yaykın, Cengiz Cengiz, Şenol Serbes.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin öğrenci performansını değerlendirme, sınav hazırlama, not verme ve geri bildirim sağlama gibi temel ölçme ve değerlendirme görevlerindeki genel yeterlik düzeylerini sübjektif olarak belirlemektir. Bu yeterlik algısının ölçülmesi, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının saptanmasına ve ilgili eğitim programlarının planlanmasına bilimsel bir temel sağlamaktadır.

Ölçek, beden eğitimi alanında ölçme ve değerlendirme yeterliği konusunda yapılan araştırmalara katkıda bulunmakta, öğretmenlerin bu alandaki zorluklarını ve güçlü yönlerini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu sayede, eğitim fakültelerinde ve hizmet içi eğitimlerde ölçme ve değerlendirme derslerinin içeriği optimize edilebilir.

Yapı

Beden Eğitimi Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeği, psikolojideki temel kavramlardan olan yeterlik algısı (self-efficacy) üzerine odaklanmaktadır. Bu yapı, bireyin belirli bir görevi başarıyla tamamlama yeteneğine olan inancını ifade eder.

Ölçek, beden eğitimi bağlamında özel olarak ölçme ve değerlendirme yeterliğini ele alır. Bu yeterlik algısı genellikle şu alt boyutları içerebilir (ancak kesin alt boyutlar orijinal çalışmaya bağlıdır): ölçme araçlarını seçme/geliştirme yeterliği, değerlendirme sonuçlarını yorumlama yeterliği ve etik değerlendirme uygulamalarına ilişkin yeterlik. Ölçek, öğretmenlerin bu görevleri yerine getirmedeki kişisel inançlarını yansıtan tek veya çok boyutlu bir yapı sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, temel olarak yapı geçerliğini tespit etmeye odaklanmıştır. Bu amaçla, ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmada, maddelerin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için uzman görüşleri alınmış ve dil geçerliği çalışmaları yapılmıştır.

Yapı geçerliği analizi sonuçları, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermelidir. Faktör yükleri, maddelerin ilgili alt boyutlarla güçlü bir ilişki içinde olduğunu doğrulamıştır. Ayrıca, ölçeğin ayırt edici geçerliği ve yakınsak geçerliği gibi ek geçerlik türleri de incelenmiş olabilir, ancak detaylı sonuçlar kaynak bildiride yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar tutarlı olduğunu gösterir. Ölçek geliştirme çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa katsayısının, kabul edilebilir güvenirlik sınırlarının (genellikle 0.70 ve üzeri) üzerinde olması beklenir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verip vermediğini kontrol etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik yöntemini de içerebilir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin beden eğitimi öğretmenlerinin yeterlik algılarını istikrarlı ve hatasız bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin boyut sayısını ve her bir boyut altında toplanan maddeleri saptamak için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır.

Faktör analizine başlamadan önce, verilerin faktör analizi için uygun olup olmadığı Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi ve Bartlett küresellik testi ile kontrol edilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu, toplam varyansın ne kadarını açıkladığını ve her bir maddenin hangi faktör altında yüksek yüke sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir psikometrik aracın oluşturulması).

Format: Orijinal kaynakta belirtilmemekle birlikte, yeterlik algısı ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Beden Eğitimi Öğretmenleri.

Yaş Grubu: Çalışan yetişkin öğretmenler (muhtemelen 25-60 yaş arası).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye genelindeki resmi veya özel okullarda görev yapan beden eğitimi öğretmenleri üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Veri toplama süreci, öğretmenlerin gönüllü katılımıyla anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Ölçek, katılımcıların ölçme ve değerlendirme yeterliklerine dair algılarını kendi bildirimleri yoluyla toplamaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirilme ve ilk sunum yılı 2018‘dir. Ölçeğin ticari kullanımı, izin ve ücret bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Kaynaklar

Aşağıda, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının sunulduğu orijinal referans yer almaktadır:

• Gümüşbaş-Yaykın, N., Cengiz, C., ve Serbes, Ş. (2018, 9-11 Mayıs ). Beden Eğitimi Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması [Bildiri sunumu]. VIII. Uluslararası Eğitimde Araştırmalar Kongresi, Çanakkale, Türkiye.

Bildiri kitabının tamamına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: ulead2018.ulead.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: beden-egitimi-ogretmenleri-olcme-degerlendirme-genel-yeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Beden Eğitimi Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde açıkça belirtilmediği için bu kısım boş bırakılmıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans çalışmaya başvurulması gerekmektedir.