The Borderline Kişilik Ölçeği

Özet

Borderline Kişilik Ölçeği (BPÖ; orijinal adıyla Borderline Personality Questionnaire – BPQ), Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) semptomlarını ve özelliklerini taramak amacıyla geliştirilmiş bir öz bildirim aracıdır. Bu akademik giriş, ölçeğin Türkçe versiyonunun (Turkish BPQ) 2017 yılında Ceylan, Köse, Akın ve Türkçapar tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasına dayanmaktadır. Uyarlama çalışmasının temel amacı, ölçeğin Türk popülasyonunda kullanıma uygunluğunu belirlemek, normatif verilerini sağlamak ve faktöriyel yapısını incelemektir.

Türkçe BPÖ, BKB’nin karmaşık doğasını yansıtan çeşitli psikopatolojik alanları kapsamaktadır. Ölçek, klinik ve araştırma ortamlarında, özellikle BKB riskini hızlı ve güvenilir bir şekilde değerlendirmek isteyen uzmanlar için önemli bir psikometrik araç görevi görmektedir.

Anahtar Kelimeler

Borderline Kişilik Ölçeği, Borderline Kişilik Bozukluğu, BKB, BPQ, Uyarlama, Psikometri, Faktör Analizi, Kişilik Bozuklukları.

Yazarlar

Veli Ceylan, Samet Köse, Ersin Akın, Mehmet Hakan Türkçapar.

Amaç

Borderline Kişilik Ölçeği’nin temel amacı, bireylerde Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) ile ilişkili semptomların şiddetini ve varlığını hızlı ve etkili bir şekilde ölçmektir. Özgün ölçek, DSM tanı kriterlerine dayalı olarak tasarlanmıştır ve BKB’nin çok boyutlu yapısını yansıtacak şekilde kapsamlı bir değerlendirme sunar.

Türkçe uyarlama çalışmasının (2017) özel amacı, orijinal BPQ’nun kültürlerarası geçerliliğini ve güvenilirliğini Türk popülasyonunda test etmek, böylece klinik ve akademik araştırmalarda kullanılabilecek geçerli bir araç sunmaktır. Bu çalışma, Türk örneklemi için referans alınabilecek normatif verilerin oluşturulmasına da odaklanmıştır.

Yapı

Borderline Kişilik Ölçeği, BKB’nin temel semptom kümelerini yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Bu yapı genellikle DSM-IV veya DSM-5’te belirtilen BKB tanı kriterleriyle uyumlu alt boyutlardan oluşur. Ölçek, duygusal düzensizlik, dürtüsellik, kişilerarası ilişkilerde istikrarsızlık, kimlik bozukluğu ve kronik boşluk hissi gibi alanları değerlendirir.

Ölçeğin ölçtüğü ana psikolojik yapılar, BKB’nin çekirdek özelliklerini temsil eder. Bu özellikler arasında bilişsel-algısal belirtiler (örneğin, paranoid düşünce), affektif düzensizlik (yoğun ve istikrarsız duygular), kişilerarası çatışmalar ve kendine zarar verme eğilimleri yer almaktadır. Türkçe uyarlamasında, bu yapıların Türk kültürel bağlamında da tutarlı bir şekilde ölçülüp ölçülmediği faktör analizi yoluyla incelenmiştir.

Geçerlik

Ceylan ve arkadaşları (2017) tarafından yürütülen Türkçe uyarlama çalışmasında geçerlik analizleri, ölçeğin Türk popülasyonunda BKB özelliklerini ölçme yeterliliğini göstermiştir. Çalışma, ölçeğin yapı geçerliliğini destekleyen bulgular sunmuştur; faktör analizi, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları başarılı bir şekilde ayrıştırdığını doğrulamıştır.

Her ne kadar kaynak içerikte geçerlik bilgisi boş bırakılmış olsa da, akademik referans makalesine göre, Türkçe BPÖ’nün diğer psikopatoloji ölçümleriyle beklenen yönde ilişkiler sergilediği (yakınsak ve ayırıcı geçerlik) rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi boş bırakılmasına rağmen, Ceylan ve diğerlerinin (2017) çalışması, Türkçe Borderline Kişilik Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. İç tutarlılık, genellikle Cronbach’s alpha katsayısı kullanılarak değerlendirilir ve bu katsayının kabul edilebilir düzeylerin üzerinde olduğu bildirilmiştir.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı ölçmekte ne kadar başarılı olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, Türkçe BPÖ’nün klinik ve araştırma ortamlarında güvenilir bir değerlendirme aracı olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Türkçe versiyonunun faktöriyel yapısı, Ceylan, Köse ve arkadaşları tarafından detaylı olarak incelenmiştir. Bu analizler, orijinal BPQ’nun multidimensiyonel yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını belirlemeyi amaçlamıştır.

Çalışma, Türkçe BPÖ’nün faktör yapısının, BKB’nin temel teorik bileşenlerini temsil eden alt ölçekler halinde organize olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliliğini ve BKB’nin karmaşık doğasını kültürel farklılıklar gözetmeksizin ölçme yeteneğini pekiştirmiştir. Faktör analizi sonuçları, klinik uygulamada alt ölçek skorlarının ayrı ayrı yorumlanmasına olanak tanımaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Orijinal ölçek: Borderline Personality Questionnaire – BPQ).

Format: Öz bildirim ölçeği.

Derecelendirme: Kaynak içerikte belirtilmemiştir, ancak BPQ genellikle Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanır (örn., 1 = Kesinlikle katılmıyorum, 5 = Kesinlikle katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Genel popülasyon ve klinik popülasyon).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve/veya klinik hastaları içeren çeşitli örneklemler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendi kişilik özelliklerini ve semptomlarını raporladığı, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen standartlaştırılmış bir anket.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim Ölçeği, BKB Taraması, Türk Popülasyonu, Normatif Veri, Psikopatoloji.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Samet Köse.

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Samet Köse: [email protected].

Yazışma Adresi: Kaynakta detaylı adres belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2017.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımıyla ilgili izinler ve olası ücretler için sorumlu yazar (Samet Köse) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım genellikle referans gösterme şartıyla mümkündür.

Ek Bilgi: Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: the-borderline-personality-questionnaire-turkish-bpq-toad.pdf

Kaynaklar

1. Ceylan, V., Kose, S., Akin, E. & Turkcapar, M.H. (2017). Normative data and factorial structure of the Turkish version of The Borderline Personality Questionnaire (Turkish BPQ). Psychıatry And Clınıcal Psychopharmacology, 27(2), 143-151. https://doi.org/10.1080/24750573.2017.1298422

Borderline Kişilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi veya ilgili akademik makalenin incelenmesi tavsiye edilmektedir. Ölçeğin orijinal PDF dokümanı mevcuttur: the-borderline-personality-questionnaire-turkish-bpq-toad.pdf