Borderline Kişilik Ölçeği (Türkçe BPQ)

Özet

Borderline Kişilik Ölçeği (Türkçe BPQ), orijinal bir psikolojik aracın Türk kültürüne uyarlanması amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu uyarlama çalışması, Sınırda Kişilik Bozukluğu (BKB) ile ilişkili kişilik özelliklerinin ve semptomatolojinin Türkiye popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek, Vedat Ceylan tarafından 2017 yılında yüksek lisans tezi kapsamında psikometrik açıdan incelenmiştir.

Türkçe BPQ, 65 maddeden oluşmakta olup, psikopatolojinin çeşitli boyutlarını ölçmektedir. Yapılan analizlerde ölçeğin iç tutarlılık katsayısı yüksek bulunmuş ve diğer ilgili psikopatoloji ölçekleriyle pozitif yönde anlamlı ilişkiler göstererek yapısal ve ölçütsel geçerlik kanıtları sunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Borderline Kişilik Bozukluğu, Türkçe BPQ, Kişilik Ölçeği, Psikometri, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Vedat Ceylan.

Yazarlar

Vedat Ceylan (Türkçe Uyarlama ve Geçerlik Çalışması).

 

Amaç

Türkçe Borderline Kişilik Ölçeği’nin (Türkçe BPQ) temel amacı, Sınırda Kişilik Bozukluğu (BKB) semptomlarını ve eğilimlerini klinik ve araştırma ortamlarında hızlı ve doğru bir şekilde tespit etmektir. Ölçek, özellikle BKB’nin alt boyutlarını tarama ve değerlendirmede standart bir araç olarak kullanılmak üzere uyarlanmıştır.

Bu uyarlama, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel farklılıklar göz önünde bulundurularak Türk örnekleminde de aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamayı hedeflemiştir. Böylece, Türk psikiyatri ve psikoloji alanında çalışan uzmanlara güvenilir bir tanı destekleyici araç sunulmuştur.

Yapı

Türkçe BPQ, Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) tanısının temelini oluşturan çok boyutlu psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı genellikle duygusal düzensizlik, kişilerarası ilişkilerde istikrarsızlık, dürtüsellik, kendine zarar verme davranışları, kronik boşluk hissi ve kimlik bozukluğunu içerir.

Ölçek, BKB’nin DSM-5 kriterleriyle örtüşen bu temel alanlardaki bireysel farklılıkları saptar. Orijinal BPQ, genellikle BKB’nin çeşitli çekirdek özelliklerini (örneğin, terk edilme korkusu, öfke, disosiyasyon) kapsayan faktör yapısına sahiptir ve Türkçe uyarlamanın da bu çok boyutluluğu koruduğu varsayılmaktadır.

Geçerlik

Türkçe BPQ’nun geçerlik çalışmaları, diğer ilgili psikopatoloji ölçekleri ile olan ilişkisi üzerinden incelenmiştir (yakınsak geçerlik). Elde edilen istatistiksel sonuçlar, ölçeğin BKB ile ilişkili yapıları ölçtüğünü desteklemektedir.

Uyarlama çalışmasında elde edilen korelasyon sonuçları şunlardır:

• Türkçe BPQ ile Borderline Ölçeği (BEST) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=0.337, p<0.01) bulunmuştur.
• Türkçe BPQ ile Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=0.375, p<0.01) bulunmuştur.
• Türkçe BPQ ile Kısa İlişkisel Ölçek-Kısa Form (KĠÖ-KTF) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=0.322, p<0.01) bulunmuştur.
• Türkçe BPQ ile Durumluk Anksiyete Ölçeği arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=0.299, p<0.01) bulunmuştur.
• Türkçe BPQ ile Sürekli Anksiyete Ölçeği arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r=0.306, p<0.01) bulunmuştur.

Bu korelasyonlar, Türkçe BPQ’nun ölçmeyi amaçladığı Borderline eğilimlerin, depresyon, kaygı ve kişilerarası sorunlar gibi beklenen komorbid psikopatolojilerle tutarlı bir şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin yapısal ve ölçütsel geçerlik kanıtlarını pekiştirmektedir.

Güvenirlik

Türkçe BPQ’nun iç tutarlılık güvenirlik analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü değerlendirmek için yapılmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin güvenilir bir araç olduğunu işaret eder.

Yapılan analizler sonucunda, Türkçe BPQ’nun iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alfa değeri 0.89 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, sosyal bilimler ve psikometri standartlarına göre oldukça yüksek kabul edilmekte olup, ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Kaynak referans, Türkçe BPQ’nun uyarlama çalışmasının faktör yapısını incelediğini belirtmektedir. Yüksek lisans tezi, ölçeğin orijinal yapısının (genellikle çok faktörlü) Türk kültüründe de korunup korunmadığını belirlemek amacıyla açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizlerini içermiştir.

Faktör analizi sonuçları, 65 maddelik ölçeğin, Borderline Kişilik Bozukluğu‘nun temel boyutlarını (örneğin, duygusal istikrarsızlık, kişilerarası ilişkilerde sorunlar) temsil eden bileşenlere ayrıldığını ve bu yapının teorik çerçeve ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğine ek kanıtlar sağlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kendi kendine raporlama ölçeği (65 madde)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Klinik ve genel popülasyon)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak yüksek lisans tezi genellikle üniversite öğrencileri ve/veya yetişkin klinik örneklemini kapsar.

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Çok maddeli öz bildirim ölçeği. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak bu tür ölçekler genellikle Likert tipi bir yanıt sistemi kullanır.

Anahtar Kelimeler

BKB, Borderline Kişilik Bozukluğu, Güvenirlik, Cronbach Alfa, Psikolojik Test, Vedat Ceylan, Yüksek Lisans Tezi.

 

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Vedat Ceylan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep (Tez çalışması sırasında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Türkçe Uyarlama ve Güvenirlik Çalışması).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya serbest erişimi hakkında bilgi mevcut değildir. Kullanım için Vedat Ceylan’ın yüksek lisans tezine başvurulması önerilir. Tez, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır.

Kaynaklar

Ceylan, V. (2017). Borderline kişilik ölçeği (Türkçe BPQ): Geçerlik, güvenirliği, faktör yapısı (Yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

Bu tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: borderline-kisilik-olcegi-turkce-bpq-toad.pdf

Borderline Kişilik Ölçeği (Türkçe BPQ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek toplam 65 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde:

1. Eğer dikkat etmezsem başkaları beni kullanmaya yada yönlendirmeye çalışır.