Borderline Kişilik Özellikleri Çocuk Ölçeği

Özet

Borderline Kişilik Özellikleri Çocuk Ölçeği, ergen ve çocuk popülasyonlarında borderline kişilik bozukluğuna (BKB) ait özelliklerin ve eğilimlerin değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe formu, Fatma Coşkun tarafından 2020 yılında yapılan bir tıpta uzmanlık tezi kapsamında Türk kültürüne uyarlanmıştır. Ölçek, orijinal formunda 24 madde ve psikometrik çalışmalar sonucunda elde edilen kısa formunda 10 madde içermektedir. Ölçek, BKB’nin çekirdek semptomlarını ölçmeyi hedefleyerek, özellikle duygusal düzensizlik, dürtüsellik ve kişilerarası ilişkilerde yaşanan zorluklar gibi alanlara odaklanmaktadır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan çocuk ve ergenlerde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır. Beşli Likert ölçeği formatında derecelendirilen bu araç, klinisyenlere ve araştırmacılara erken yaşta ortaya çıkan borderline özelliklerini saptama konusunda önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Borderline Kişilik Özellikleri, Çocuk Psikolojisi, Ergenlik, Kişilik Bozuklukları, Psikometri, Ölçek Uyarlaması, Duygusal Düzensizlik.

Yazarlar

Fatma COŞKUN (Türkçe Form Uyarlaması)

Amaç

Borderline Kişilik Özellikleri Çocuk Ölçeği’nin temel amacı, çocukluk ve ergenlik dönemindeki bireylerde klinik olarak belirginleşmemiş olsa bile, borderline kişilik özelliklerinin yoğunluğunu ve sıklığını belirlemektir. Erken teşhis ve müdahale, bu özelliklerin yetişkinlikte tam teşekküllü bir kişilik bozukluğuna dönüşme riskini azaltmada kritik rol oynamaktadır.

Ölçek, araştırmacılara ve ruh sağlığı uzmanlarına, bu özelliklerin gelişimsel yörüngesini anlamak için standardize edilmiş, kültürel olarak uyarlanmış bir araç sağlamaktadır. Ölçeğin kısa formu (10 madde), özellikle tarama amaçlı çalışmalarda hızlı ve etkili bir değerlendirme imkanı sunmak üzere geliştirilmiştir.

Yapı

Ölçek, genellikle Borderline Kişilik Bozukluğu’nun (BKB) DSM-5 kriterleriyle ilişkili olan temel boyutları ölçmektedir. Bu yapılar tipik olarak şunları içerir:

• Duygusal Düzensizlik: Yoğun ve hızlı değişen duygusal tepkiler.
• Kişilerarası İlişkilerde İstikrarsızlık: İdealize etme ve değersizleştirme arasında gidip gelen ilişkiler.
• Kimlik Karmaşası: Kendilik algısında ve hedeflerinde süreklilik eksikliği.
• Dürtüsellik: Potansiyel olarak kendine zarar verici davranışlarda bulunma eğilimi.

Ölçek maddeleri, bu yapıların çocuk ve ergenlerin günlük deneyimlerine yansıyan biçimlerini yakalamak üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Borderline Kişilik Özellikleri Çocuk Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, Fatma Coşkun’un 2020 tarihli uzmanlık tezinde detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışmalar kapsamında yapı geçerliği, faktör analizi yöntemleri (genellikle doğrulayıcı faktör analizi) kullanılarak ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiği araştırılmıştır.

Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili psikopatoloji ölçüm araçlarıyla (örneğin, depresyon, anksiyete veya diğer kişilik bozukluğu özelliklerini ölçen ölçekler) korelasyonları incelenerek ölçüt bağıntılı geçerlik ve ayırt edici geçerlik kanıtları sunulmuştur. Bu analizler, ölçeğin gerçekten borderline özelliklerini diğer psikolojik yapılardan ayırt edebildiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Türkçe formun güvenirlik analizleri de 2020 uyarlama çalışmasının önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Güvenirlik kapsamında iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa değeri) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir.

Ek olarak, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçekten elde edilen puanların kısa bir zaman dilimi içinde stabil kaldığını ve rastlantısal hatalardan etkilenme düzeyinin düşük olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının (24 madde) ve kısa formunun (10 madde) Türk örnekleminde doğrulanması için faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin altında yatan çok boyutlu yapının korunduğunu veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeniden yapılandırılması gerekip gerekmediğini belirlemiştir.

Genellikle, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile madde havuzu incelenmiş ve ardından doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının veriyle ne kadar uyumlu olduğu test edilmiştir. Bu süreç, 10 maddelik kısa formun oluşturulmasına ve bu formun faktör yüklerinin yüksek, hata varyanslarının düşük olduğunun gösterilmesine olanak tanımıştır.

Ölçüm Aracı

Test Type: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Language Available: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Bilinmiyor, muhtemelen İngilizce)

Population Group: Çocuklar ve Ergenler

Age Group: Genellikle 10-18 yaş aralığı (Uyarlama tezinde belirtilen örneklem yaş aralığına bağlıdır)

Population Details: Türkiye’deki çocuk ve ergen popülasyonu üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= Hiç Doğru Değil, 5= Her Zaman Doğru). Yüksek puanlar borderline özelliklerinin yüksek düzeyde varlığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Düzensizlik, Kimlik Sorunları, Erken Tanı, Psikolojik Değerlendirme, 24 Madde, 10 Madde, Fatma Coşkun.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: Mevcut Değil

Correspondence Address: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya (Uyarlama tezi bağlamında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricisine ait telif hakları ve kullanım ücretleri hakkında bilgi bu kaynakta mevcut değildir. Türkçe uyarlama çalışması 2020 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin akademik ve klinik amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Fatma Coşkun’dan veya orijinal ölçeğin geliştiricilerinden izin alınması gerekebilir.

Referanslar

Coşkun, F. (2020). Borderline kişilik özellikleri çocuk ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. [Tıpta uzmanlık tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.

Borderline Kişilik Özellikleri Çocuk Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Orijinal form 24 madde
• Kısa form 10 madde
• Madde 2. Bazı insanlara beni ne kadar incittiklerini bildirmek isterim.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada indirilebilir: borderline-kisilik-ozellikleri-cocuk-olcegi-toad.pdf