Table of Contents
Öz
Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği (BCUPS), ilkokul düzeyindeki öğrencilerin temel bilgisayar kullanım becerilerini ve performanslarını nesnel bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, Mustafa Metin ve arkadaşları tarafından 2012 yılında yapılan bir çalışma sonucunda oluşturulmuştur. Bu çalışma, öğrencilerin dijital okuryazarlık ve bilgisayar becerilerindeki yeterlilik düzeylerini belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçeğin psikometrik özellikleri, yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik göstererek, BCUPS’un eğitim ve psikoloji alanında temel bilgisayar kullanımını ölçmek için uygun bir araç olduğunu kanıtlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği, BCUPS, ilkokul öğrencileri, bilgisayar becerisi, psikometrik özellikler, performans değerlendirme, Doğrulayıcı Faktör Analizi.
Yazarlar
Mustafa Metin, Serdal Birisci, Kadir Coskun, Alper Kolomuc
Amaç
Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği’nin (BCUPS) temel amacı, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin bilgisayarı temel düzeyde kullanma yeterliliklerini ve performanslarını ölçmektir. Geliştirme çalışması, öğrencilerin teknoloji entegrasyonu süreçlerinde nerede durduklarını belirlemeye yardımcı olmak, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek ve öğrencilerin ihtiyaç duyduğu ek destek alanlarını saptamak için tasarlanmıştır. Bu ölçek, özellikle eğitim teknolojileri alanında yapılan araştırmalar için standartlaştırılmış ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktadır.
Yapı
Ölçek, öğrencilerin pratik bilgisayar kullanımı yeteneklerini yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle şu temel bileşenleri kapsamaktadır: Bilgisayarı açma/kapama, temel dosya yönetimi (kaydetme, bulma, silme), klavye ve fareyi etkin kullanma, basit yazılımları (örneğin, kelime işlemci) kullanabilme ve temel internet navigasyonu. Ölçek, öğrencilerin bilgisayar karşısındaki gerçek davranışlarını ve performanslarını değerlendirmeyi amaçladığı için, bilişsel veya duyuşsal özelliklerden ziyade, doğrudan gözlemlenebilir becerilere odaklanmaktadır. Bu sayede, öğrencilerin teknik yeterlilikleri hakkında somut veriler elde edilmektedir.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliği, gelişmiş istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Yapılan analizler, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermiştir. Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçlarına göre, modelin veri setine uyumu oldukça yüksektir. Uyum indekslerinden biri olan RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) değeri 0.046 olarak bulunmuştur. Psikometrik standartlara göre, 0.05 ve altındaki RMSEA değerleri mükemmel uyumu işaret ettiğinden, BCUPS’un güçlü bir yapı geçerliğine sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Güvenirlik
Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği’nin iç tutarlılığı, güvenirlik analizleri ile belirlenmiştir. Ölçeğin son versiyonu için hesaplanan Cronbach Alfa iç bütünlük katsayısı 0.971 olarak rapor edilmiştir. Genel olarak, 0.90 ve üzerindeki Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin birbiriyle son derece tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Bu yüksek katsayı, BCUPS’un performans ölçümünde mükemmel düzeyde bir güvenilirliğe sahip olduğunu ve ölçüm hatalarının minimum düzeyde tutulduğunu doğrulamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, maddelerin altında yatan faktör yapısını belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Kaynak makalede, ölçeğin yapı geçerliğini kesinleştirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemine başvurulmuştur. DFA, ölçeğin teorik olarak beklenen yapısının (yani, temel bilgisayar kullanım becerilerini temsil eden faktörlerin) toplanan verilerle ne kadar uyumlu olduğunu test etmeyi sağlamıştır. RMSEA değerinin (0.046) mükemmel uyumu göstermesi, belirlenen faktör yapısının güçlü ve sağlam olduğunu kanıtlamıştır. Bu durum, ölçeğin yapısal modelinin geçerliliğini desteklemektedir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)
Format: 3’lü Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır. Seçenekler: (Evet, Nötr, Hayır).
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitim popülasyonu, özelde ilkokul öğrencileri.
Yaş Grubu: İlkokul çağındaki öğrenciler (yaklaşık 7-11 yaş aralığı).
Popülasyon Detayları: Çalışma, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin temel bilgisayar kullanım becerilerini ölçmeye odaklanmıştır.
Test Metodolojisi: Öğrencilerin temel bilgisayar görevlerini yerine getirme durumlarına ilişkin öz-bildirim veya öğretmen/gözlemci değerlendirmesi formatında uygulanabilir. 3’lü Likert derecelendirmesi, öğrencilerin belirli bir beceriyi yapıp yapmama yeterliliğini basit bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim teknolojileri, psikometrik test geliştirme, RMSEA, Cronbach Alfa, ilkokul, dijital okuryazarlık, BCUPS.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Mustafa Metin
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut kaynaklarda belirtilmemiştir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Yazarın bağlı olduğu akademik kurum bilgisi makaleden çıkarılmamıştır, ancak iletişim e-posta adresi mevcuttur.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar(lar) ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücret: Ticari kullanım durumu ve ücret bilgisi için yazar ile doğrudan iletişime geçilmelidir.
Test Yılı: Ölçek geliştirme çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır.
Kaynaklar
Ölçeğin orijinal geliştirme çalışması aşağıdaki akademik yayında detaylandırılmıştır. Orijinal makalenin bağlantısı ve PDF dosyası aşağıda sunulmuştur:
- Metin, M., Birisci, S., Coskun, K., & Kolomuc, A. (2012). A Study on Developing “Basic Computer Use Performance Scale (BCUPS)” for Primary Students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 1771-1775.
Makalenin orijinal PDF’i aşağıdaki adresten indirilebilir: ac.els-cdn.com
Ölçeğin orijinal PDF dökümanı ayrıca buradan da indirilebilir: temel-bilgisayar-kullanimi-performans-olcegi-toad.pdf
Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen orijinal makaleye başvurunuz: Metin, M. ve diğerleri (2012).
Cite this article
memjavad (2025). Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/temel-bilgisayar-kullanimi-performans-olcegi/
memjavad. "Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/temel-bilgisayar-kullanimi-performans-olcegi/.
memjavad. "Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/temel-bilgisayar-kullanimi-performans-olcegi/.
memjavad (2025) 'Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/temel-bilgisayar-kullanimi-performans-olcegi/.
[1] memjavad, "Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Temel Bilgisayar Kullanımı Performans Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.