Tarih Öğretmenlerinin Savaş Konularını Öğretimine İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Tarih Öğretmenlerinin Savaş Konularını Öğretimine İlişkin Tutum Ölçeği, Şahin Oruç tarafından 2002 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim ikinci kademede görev yapan tarih öğretmenlerinin, genellikle hassas ve tartışmalı kabul edilen savaş konularının öğretimine yönelik sahip oldukları profesyonel inanç ve yaklaşımları belirlemektir. Ölçek, öğretmenlerin savaşların tarihsel kaçınılmazlığı, pedagojik değeri ve öğrencilerin analitik düşünme becerilerine katkısı hakkındaki görüşlerini nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek geliştirme çalışması, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanmıştır ve ölçeğin güvenilirlik analizleri, uygulandığı öğretmen örnekleminde yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Tarih Eğitimi, Savaş Konuları, Öğretmen Tutumları, Ölçek Geliştirme, İlköğretim İkinci Kademe, Tarih Öğretmenliği.

Yazarlar

Şahin Oruç

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, tarih eğitimcilerinin ders müfredatlarında savaş ve çatışma temalarını ele alırken takındıkları genel tutumları ve pedagojik yaklaşımları sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, öğretmenlerin bu zorlu konuların öğretilmesine ilişkin algılarını, özellikle de savaşların öğrencilerin eleştirel düşünme ve mevcut dönemi anlama yetenekleri üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı hedefler. Elde edilen veriler, tarih müfredatlarının geliştirilmesi ve öğretmen yetiştirme programlarının bu hassas konulara yönelik olarak güçlendirilmesi için temel oluşturur.

Yapı

Ölçek, tarih öğretmenlerinin savaş konularının öğretimine yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini kapsayan psikolojik tutum yapısını ölçmektedir. Ölçeğin temel olarak odaklandığı yapılar şunlardır:

• Savaşların Tarihsel Zorunluluğuna İnanış: Savaşların tarihin kaçınılmaz parçaları olduğu yönündeki inanç derecesi.
• Pedagojik Fayda: Savaş konularının öğretiminin öğrencilerin analitik ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirme potansiyeli.
• Güncel Anlamlandırma: Savaşların öğretilmesi yoluyla öğrencilerin yaşadıkları dönemi ve güncel olayları daha iyi anlama kapasitesi.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında kaynak metinde detaylı bilgi bulunmamaktadır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olan bu Yüksek Lisans Tezi kapsamında, genellikle içerik geçerliğinin uzman görüşleri aracılığıyla sağlandığı varsayılmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği (faktör analizi sonuçları) ve diğer geçerlik türleri hakkında kesin nicel veriler sunulmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, uygulandığı öğretmen örneklemi üzerinden hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

• İç Tutarlılık Katsayısı: Ölçeğin Cronbach Alfa katsayısı 0,8341 olarak rapor edilmiştir.
• Değerlendirme: Psikometrik standartlara göre, 0,80 ve üzeri bir Alfa katsayısı, ölçme aracının maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren güçlü bir kanıttır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı veya boyut sayısı hakkında kaynak metinde ayrıntılı bilgi verilmemiştir. Ölçek, muhtemelen birden fazla alt boyutu içeren çok faktörlü bir yapıya sahiptir, ancak bu alt boyutların neler olduğu (örneğin, “Savaşların Gerekçelendirilmesi” veya “Öğretimde Duyarlılık”) ve faktör yükleri belirtilmemiştir. Tam bir psikometrik değerlendirme için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinin sonuçlarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Ölçek Yapısı

Test Çeşidi: Geliştirme (Attitude Scale Development)

Format: Beşli Likert ölçeği tipinde öz bildirim formu.

Derecelendirme: Beşli Likert derecelendirmesi kullanılmıştır:

1. Hiç katılmıyorum
2. Kısmen katılıyorum
3. Katılmıyorum
4. Genellikle katılıyorum
5. Tamamen katılıyorum

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Tarih öğretmenleri

Yaş Grubu: Yetişkin (Profesyonel eğitimciler)

Popülasyon Detayları: İlköğretim ikinci kademede görev yapan tarih öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Tarih eğitiminde hassas konuların öğretimine yönelik tutumların nicel olarak ölçülmesi.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Tarih Müfredatı, Savaşın Öğretimi, Cronbach Alfa, Likert Ölçeği, Yüksek Lisans Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tezin yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2002

Kullanım İzinleri: Ölçeğin ticari olmayan akademik veya araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Şahin Oruç ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ücret: Ölçeğin kullanımına ilişkin herhangi bir ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Referanslar

Oruç, Ş. (2002). İlköğretim ikinci kademede görev yapan tarih öğretmenlerinin savaş konularını öğretimine ilişkin tutumları (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bu tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: tarih-ogretmenlerinin-savas-konularini-ogretimine-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Tarih Öğretmenlerinin Savaş Konularını Öğretimine İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Savaşlar, tarihin kaçınılmaz olgularıdır.
2. Savaşların öğretimi öğrencilerin analitik düşünme becerilerini geliştirir.
3. Savaşların öğretilmesiyle öğrenci, yaşadığımız dönemi daha iyi anlar.