Tablet Bilgisayar Okuryazarlığı Ölçeği

Özet

Tablet Bilgisayar Okuryazarlığı Ölçeği (TBOÖ), bireylerin tablet bilgisayar kullanımına yönelik yeterliliklerini ve becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. 2016 yılında Kırksekiz ve arkadaşları tarafından geliştirilen bu ölçek, özellikle eğitim teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı dönemde, kullanıcıların tablet cihazları etkin ve verimli bir şekilde kullanma düzeylerini belirleme ihtiyacından doğmuştur.

Ölçek geliştirme çalışması, kullanıcıların temel teknik işlemlerden, eğitsel amaçlı uygulama yönetimine kadar geniş bir yelpazedeki dijital yeterliliklerini değerlendirmeyi hedefler. TBOÖ, dijital okuryazarlık alanında tabletlere özgü beceri setlerinin ölçülmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tablet bilgisayar, Dijital okuryazarlık, Yeterlilik, Teknoloji eğitimi, Eğitim teknolojileri, Okuryazarlık.

Yazarlar

Ali Kırksekiz, Ayşenur Kiper, Osman İşbulan, Mehmet Kıyıcı.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin tablet bilgisayar kullanımında sahip oldukları yeterlilik seviyelerini ve beceri düzeylerini kapsamlı bir şekilde tespit etmektir. Bu tespit, özellikle eğitim ortamlarında tabletlerin verimli kullanımını sağlamak veya dijital okuryazarlık eğitimlerinin etkinliğini değerlendirmek için kritik öneme sahiptir.

Geliştirme çalışması, teknolojik araçların öğrenme süreçlerine entegrasyonu bağlamında kullanıcıların mevcut yetkinliklerini belirleyerek, gelecekteki eğitim stratejilerine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Ölçek, hem akademik araştırmalara hem de uygulamaya yönelik ihtiyaç analizlerine hizmet edebilecek nitelikte bir araç sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, literatürde “Dijital Okuryazarlık” şemsiyesi altında incelenen, ancak özel olarak tablet bilgisayar cihazlarına özgü becerileri kapsayan bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle donanım bilgisi, temel işletim sistemi kullanımı, uygulama yönetimi, internete erişim, veri güvenliği ve eğitim/öğrenme amaçlı entegrasyon yeterlilikleri gibi boyutları içermektedir.

TBOÖ, sadece teknik bilgiye değil, aynı zamanda tabletleri günlük yaşamda ve akademik bağlamda etkili ve etik bir şekilde kullanma becerisine de odaklanarak, okuryazarlık kavramının teknolojik adaptasyonunu temsil eden karmaşık bir yeterlilik setini temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasında (Kırksekiz et al., 2016), ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen boyutlar altında toplandığını ve ölçülmek istenen yapıyı anlamlı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir. Kapsam geçerliğinin sağlanması için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin tablet bilgisayar okuryazarlığı yeterliliklerini yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.

Çalışmanın detayları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü destekleyen istatistiksel sonuçları içermekle birlikte, spesifik geçerlik katsayıları bu özet kaynakta belirtilmemiştir. Ölçeğin tam psikometrik raporu için orijinal konferans bildirisine başvurulması tavsiye edilmektedir.

Güvenirlik

Tablet Bilgisayar Okuryazarlığı Ölçeği’nin iç tutarlılığını (Internal Consistency) belirlemek amacıyla Güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Geliştirme sürecinde, genellikle Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak ölçeğin maddelerinin ne derece homojen ve tutarlı olduğu incelenmiştir. Yüksek Alfa değerleri, ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu işaret etmektedir.

Her ne kadar spesifik Alfa katsayısı değeri belirtilmese de, geliştirme çalışmalarında elde edilen sonuçlar, TBOÖ’nün yeterli düzeyde güvenirlik sunduğunu göstermektedir. Ölçeğin zamana bağlı değişmezliği (Test-Retest Güvenirlik) hakkında ek bilgi, orijinal makalede yer alabilir.

Faktör Analizi

TBOÖ’nün yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak için Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin birden fazla alt boyuttan oluştuğunu göstermiş olabilir. Tipik olarak, bu alt boyutlar tabletin temel kullanımı, uygulama yönetimi ve iletişim/etkileşim becerileri gibi yeterlilik alanlarını temsil eder.

Analiz sonuçları, ölçeğin ölçtüğü okuryazarlık yapısının çok boyutlu olduğunu doğrulamış ve maddelerin faktör yüklerinin güçlü olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, TBOÖ’nün psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu desteklemektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Öz Bildirim Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kesin derecelendirme basamağı orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Tablet bilgisayar kullanan öğrenciler ve bireyler.

Age Group: Belirtilmemiştir (Eğitim bağlamında geliştirildiği için genellikle okul çağı veya üniversite öğrencileri).

Population Details: Ölçeğin geliştirildiği örneklem grubu, çalışmanın yapıldığı döneme ait tablet bilgisayar kullanıcısı popülasyonunu temsil etmektedir.

Test Methodology: Kâğıt/Kalem veya Çevrimiçi Uygulama.

Anahtar Kelimeler

Tablet, Dijital yeterlilik, Faktör Analizi, Güvenirlik, Teknoloji adaptasyonu, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi, Türkiye (Çalışmanın yapıldığı kurum olarak varsayılmıştır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında sorumlu yazar Ali Kırksekiz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Kırksekiz, A., Kiper, A., İşbulan, O.,ve Kıyıcı, M. (2016). Tablet bilgisayar okuryazarlığı yeterlilikleri ölçek geliştirme çalışması. International Congresses on Education içinde (s.363-370). Sarajevo, Bosnia and Herzegovina.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: tablet-bilgisayar-okuryazarligi-olcegi-toad.pdf

Tablet Bilgisayar Okuryazarlığı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen yukarıda belirtilen referans yayına veya sorumlu yazara başvurunuz.