Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği, 1998 yılında H. Köksal tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilkokul öğretmenlerinin tarih konularını işlerken öğrencilerin derse yönelik duyuşsal giriş özellikleri (ilgi, motivasyon, tutum vb.) hakkındaki tutum düzeylerini belirlemektir. Ölçek, öğretmenlerin öğrencilerin duygusal ve motivasyonel durumlarını tarih öğretimi pedagojisine ne ölçüde entegre ettiklerini ve bu özelliklere ne kadar değer verdiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Ölçek çeşidi, özgün bir geliştirme çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Tarih eğitimi, duyuşsal giriş, öğretmen tutumları, ilkokul, tutum ölçeği, pedagoji, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

H. Köksal.

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, ilkokul düzeyinde görev yapan öğretmenlerin tarih konularının öğretimi sürecinde öğrencilerin duyuşsal alana ait ön koşul özelliklerine yönelik sergiledikleri eğilimleri ve inançları nicel olarak ölçmektir. Bu, öğretmenlerin tarih dersine başlamadan önce öğrencilerin konuya olan ilgilerini, değer yargılarını ve motivasyonlarını ne kadar dikkate aldıklarını tespit etmeye yardımcı olur.

İkincil olarak, ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğretmenlerin duyuşsal giriş özelliklerine verdikleri önemin, tarih öğretimindeki başarı ve öğrenci katılımı üzerindeki potansiyel etkilerini inceleme fırsatı sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin öğrencilerin duyuşsal giriş özelliklerine ilişkin pedagojik tutum yapısını ölçmektedir. Duyuşsal giriş özellikleri; öğrencinin derse karşı ilgisi, öz yeterlilik algısı ve öğrenme isteği gibi, bilişsel olmayan ancak öğrenmeyi ciddi ölçüde etkileyen faktörleri içerir. Bu ölçek, öğretmenlerin bu faktörleri bir engel mi yoksa öğretimin ayrılmaz bir parçası mı olarak gördüklerini değerlendirir.

Yapısal olarak, ölçeğin, duyuşsal özelliklerin tanınması, değer verilmesi ve sınıfta uygulanması olmak üzere farklı alt boyutları içermesi beklenmektedir, ancak tezin özetinde kesin alt boyutlar belirtilmemiştir.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik (validity) istatistikleri sunulmamıştır. Ölçek, bir yüksek lisans tezi projesi olarak geliştirildiği için, muhtemelen uzman görüşü alınarak içerik geçerliği sağlanmış ve yapı geçerliğini desteklemek amacıyla ön test uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Ancak bu bulgulara dair detaylı sayısal veriler mevcut değildir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa değeri) kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Bir tutum ölçeği olarak, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olması beklenir. Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, ölçme aracının tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için standart istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısına ve uygulanan faktör analizi türüne (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) ilişkin detaylı bilgi kaynakta mevcut değildir. Tutum ölçeklerinde, genellikle ölçeğin ölçtüğü temel boyutları belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanır. Bu analiz, öğretmen tutumlarının duyuşsal girişin hangi spesifik alanlarına odaklandığını (örneğin, ilgiye mi yoksa motivasyona mı) ortaya çıkarmada kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Tutum Ölçeği (Geliştirme Tipi)

Format: Kaynakta derecelendirme formatı belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri genellikle Likert tipi derecelendirme formatını kullanır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (İlkokul öğretmenleri)

Popülasyon Detayları: İlkokul öğretmenleri. Çalışma, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Ölçek geliştirme çalışması, Hacettepe Köksal’ın 1998 tarihli yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçek maddeleri, ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Duyuşsal alan, tarih öğretimi, öğrenci motivasyonu, öğretmen tutumları, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Köksal, H. (1998). Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1998

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir akademik tez çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için yazar H. Köksal veya Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Teze erişim bilgileri YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden sağlanmaktadır.

Kaynaklar

  • Köksal, H. (1998). İlkokul öğretmenlerinin tarih konularının işlenişinde duyuşsal giriş özelliklerine ilişkin tutumları (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır.

Cite this article

memjavad (2026). Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-tarih-konularinin-islenisinde-duyussal-giris-ozelliklerine-iliskin-tutumlari-olcegi/

memjavad. "Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-tarih-konularinin-islenisinde-duyussal-giris-ozelliklerine-iliskin-tutumlari-olcegi/.

memjavad. "Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-tarih-konularinin-islenisinde-duyussal-giris-ozelliklerine-iliskin-tutumlari-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-tarih-konularinin-islenisinde-duyussal-giris-ozelliklerine-iliskin-tutumlari-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Öğretmenlerin Tarih Konularının İşlenişinde Duyuşsal Giriş Özelliklerine İlişkin Tutumları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF