Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği

Özet

Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği (SKEİÖ), Sağdıç ve Şahin (2015) tarafından, eğitimcilerin Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi (SKE) süreçlerine, uygulamalarına, sınırlılıklarına ve ilköğretim düzeyindeki etkinliğine dair sahip oldukları inançları sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, toplam 32 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşmaktadır. Bu ölçek, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının SKE hedeflerine ulaşmadaki potansiyel engelleri veya destekleyici faktörleri belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, SKE alanındaki ölçek geliştirme çalışmalarına bilimsel bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi, SKE, Öğretmen İnançları, İlköğretim, Likert Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Ali Sağdıç, Erol Şahin

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi (SKE) bağlamında öğretmenlerin ve eğitimcilerin sahip olduğu inanç yapılarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu inançlar; SKE uygulamalarının sınıf ortamına entegrasyonuna, bu entegrasyon sürecinde karşılaşılan potansiyel zorluklara ve SKE’nin genel eğitim programları içindeki etkinliğine odaklanmaktadır.

Ölçek, eğitimcilerin SKE’ye yönelik tutum ve algılarındaki farklılıkları ortaya koyarak, bu alandaki eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine ve daha etkili hizmet içi eğitim programlarının tasarlanmasına bilimsel bir dayanak sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği, eğitimcilerin SKE’ye dair inançlarını üç spesifik alt boyut aracılığıyla ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, toplam 32 maddeden oluşur ve her bir alt boyut, inanç spektrumunun farklı bir yönünü ele alır.

  • Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi Uygulamalarına Yönelik İnançlar: Bu boyut, SKE sürecinde öğrencilerin kendi kavramsal anlayışlarını ne ölçüde geliştirebileceği gibi, uygulamaya dönük olumlu beklentileri ve yeterlilik algılarını değerlendirir.
  • Sürdürülebilir Kalkınma Eğitiminde Sınırlılıklara Yönelik İnançlar: Bu boyut, SKE konularının öğrenciler tarafından anlaşılmasının zor olduğu veya müfredatın yetersiz olduğu gibi, uygulama sürecindeki potansiyel engellere ve zorluklara dair olumsuz inançları ölçer.
  • İlköğretimde Sürdürülebilir Kalkınma Eğitiminin Etkinliğine Yönelik İnançlar: Bu boyut, eğitim programlarında SKE’ye yeterli düzeyde yer verilip verilmediği veya SKE’nin genel olarak ilköğretim düzeyinde ne kadar etkili olduğu gibi, sistem düzeyindeki etkinliğe dair genel inançları kapsar.

Geçerlik

Sağdıç ve Şahin (2015) tarafından yapılan ölçek geliştirme çalışması kapsamında, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen 32 maddelik ve 3 alt boyutlu yapı, kuramsal beklentilerle uyumlu bulunmuştur.

Ancak, ölçeğin kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, Kapsam Geçerliği, Ölçüt Geçerliği veya Doğrulayıcı Faktör Analizi uyum indeksleri) belirtilmemiştir. Detaylı geçerlik bilgileri, Sağdıç ve Şahin’in 2015 tarihli tam makalesinde mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliğine dair spesifik istatistiksel veriler (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları veya test-tekrar test güvenilirliği) kaynak özetinde yer almamaktadır.

Ölçek geliştirme metodolojisi göz önüne alındığında, SKEİÖ’nün iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğu varsayılmaktadır. Güvenirlik analizlerine ilişkin ayrıntılı sonuçlara, orijinal akademik yayın (Sağdıç & Şahin, 2015) üzerinden ulaşılabilir.

Faktör Analizi

Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği, 32 maddeden oluşan ve üç faktörlü bir yapıya sahip olan bir araç olarak geliştirilmiştir. Bu yapının kurulmasında büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış, ardından yapının uygunluğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Faktör yapısının temel amacı, Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi ile ilgili inançların birbirinden ayrışan, ancak ilişkili üç temel bileşenden oluştuğunu göstermektir: Uygulama İnançları, Sınırlılık İnançları ve Etkinlik İnançları.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Yazılı Anket/Ölçek

Kullanılabilir Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitimciler (Öğretmenler)

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: İlköğretim düzeyinde görev yapan öğretmenler veya eğitim fakültesi öğrencileri gibi SKE konularıyla ilgili eğitimciler. (Orijinal makale detaylarına bakılması önerilir.)

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların her bir maddeye ne ölçüde katıldığını belirttikleri 5’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır. Bu format, genellikle “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar uzanan bir yelpazeyi içerir.

Anahtar Kelimeler

Eğitimde İnançlar, Sürdürülebilirlik, Faktör Analizi, 5’li Likert, Ölçek, Türkiye.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır (Sorumlu yazar: Ali Sağdıç).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Ali Sağdıç ve Erol Şahin tarafından 2015 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ali Sağdıç ile iletişime geçilmesi önerilir.

İletişim e-postası: [email protected]

Ölçek geliştirme çalışmasının tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: kefad.ahievran.edu.tr

Kaynaklar

Sağdıç, A. ve Şahin, E. (2015). Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar: Ölçek geliştirme çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 16(3), 161-180.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: surdurulebilir-kalkinma-egitimine-yonelik-inanclar-olcegi-toad.pdf

Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

  • 3 alt boyut ve 32 madde
  • Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi Uygulamalarına Yönelik İnançlar: SKE sürecinde öğrenciler kendi kavramsal anlayışlarını geliştirebilir.
  • Sürdürülebilir Kalkınma Eğitiminde Sınırlılıklara Yönelik İnançlar: SKE konularının öğrenciler tarafından anlaşılması zordur.
  • İlköğretimde Sürdürülebilir Kalkınma Eğitiminin Etkinliğine Yönelik İnançlar: Eğitim programlarında SKE’ye yeterli düzeyde yer verilmiştir.

Cite this article

memjavad (2025). Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/surdurulebilir-kalkinma-egitimine-yonelik-inanclar-olcegi/

memjavad. "Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 16 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/surdurulebilir-kalkinma-egitimine-yonelik-inanclar-olcegi/.

memjavad. "Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/surdurulebilir-kalkinma-egitimine-yonelik-inanclar-olcegi/.

memjavad (2025) 'Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/surdurulebilir-kalkinma-egitimine-yonelik-inanclar-olcegi/.

[1] memjavad, "Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimine Yönelik İnançlar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF