Bölgesel Kalkınma Ajanslarında Yönetişim Ölçeği

Özet

Bu ölçek, Bölgesel Kalkınma Ajansları (Bölgesel Kalkınma Ajansları) bünyesindeki yönetişim süreçlerinin ve performansının ölçülmesi amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle kamu yönetimi ve bölgesel kalkınma disiplinlerinde, ajansların karar alma mekanizmalarını, şeffaflık düzeylerini, hesap verebilirliklerini ve paydaş katılımını değerlendirmeye odaklanmaktadır. Ölçek, Mehmet Mekin Yıkın tarafından 2019 yılında yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir.

Ölçeğin temel amacı, bölgesel kalkınma misyonunu üstlenen kurumların, modern yönetim anlayışının temelini oluşturan yönetişim (yönetişim) ilkelerine ne ölçüde uyduğunu saptamaktır. Çalışma, spesifik olarak DAKA (Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı) örneğinde, yönetişim bağlamında ajansın TRB2 Bölgesi’nin kalkınmasındaki rolünü incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu araç, bölgesel kalkınma politikalarının etkinliğini artırmak için yönetimsel zayıflıkları tespit etmeye yardımcı olur.

Anahtar Kelimeler

Bölgesel Kalkınma Ajansları, Yönetişim, DAKA, TRB2 Bölgesi, Kalkınma, Kamu Yönetimi, Kurumsal Yönetim, Hesap Verebilirlik, Şeffaflık.

Yazarlar

Mehmet Mekin Yıkın

Amaç

Bölgesel Kalkınma Ajanslarında Yönetişim Ölçeği, Bölgesel Kalkınma Ajanslarının faaliyetlerinde uygulanan yönetişim ilkelerinin düzeyini ve bu ilkelerin bölgesel kalkınma süreçlerine olan etkisini nicel olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, ajansların paydaşlarla olan ilişkilerini, katılımcı süreçlerini ve kurumsal yapılarını değerlendirerek, yönetişim kalitesini ortaya koymayı hedefler.

Ölçek, özellikle tez çalışmasının yapıldığı Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan illerini kapsayan TRB2 Bölgesi (TRB2 Bölgesi) bağlamında DAKA’nın performansını analiz etmek için kullanılmıştır. Bu araç sayesinde, Bölgesel Kalkınma Ajanslarının daha şeffaf, katılımcı ve etkin bir yönetim sergilemesi için gerekli olan iyileştirme alanları belirlenebilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, Bölgesel Kalkınma Ajanslarının örgütsel ve operasyonel yapılarında gözlemlenen çok boyutlu yönetişim kavramını ölçmektedir. Yönetişim, sadece merkezi otoritenin değil, aynı zamanda özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve yerel aktörlerin de karar alma süreçlerine katılımını içeren geniş bir kavramdır.

Ölçeğin ölçtüğü temel boyutlar genellikle; şeffaflık ve bilgiye erişim, hesap verebilirlik mekanizmaları, katılımcılık (paydaş katılımı), etkinlik ve verimlilik, yasalara uygunluk ve etik değerlere bağlılık gibi kurumsal yönetim bileşenlerini kapsamaktadır. Bu boyutlar, Bölgesel Kalkınma Ajanslarının bölgesel kalkınma hedeflerine ulaşmadaki yönetimsel yeterliliğini belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirildiği yüksek lisans tezi (Yüksek lisans tezi) kapsamında detaylı olarak sunulmuştur. Ancak, bu özet kaynakta spesifik geçerlik katsayılarına dair bilgi bulunmamaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği, genellikle açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile incelenmiş olup, maddelerin ilgili yönetişim boyutlarını ne ölçüde temsil ettiğini tespit etmeyi amaçlamıştır.

Akademik standartlara uygun olarak, ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliğinin sağlanması için uzman görüşlerine başvurulmuş olması beklenmektedir. Detaylı geçerlik analizleri, ölçeğin orijinal kaynağı olan Mehmet Mekin Yıkın’ın 2019 tarihli tezinde mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, geliştirme çalışmasının yapıldığı 2019 tarihli tezde raporlanmıştır. Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemler üzerinde tutarlı sonuçlar verme yeteneğini ifade eder. Bu tür sosyal bilimler ölçeklerinde sıklıkla kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin genel ve alt boyutlarının güvenirlik düzeyini belirlemek için kullanılmıştır.

Bu özet kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin akademik bir çalışma ürünü olması sebebiyle kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık değerlerine sahip olduğu varsayılmaktadır. İlgili güvenirlik katsayıları ve detaylı analizler için ana referans kaynağına başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Bölgesel Kalkınma Ajanslarında Yönetişim Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçmesi beklendiğinden, muhtemelen temel bileşenler analizi (PCA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analizler, yönetişim kavramının ajanslar bağlamında hangi alt faktörlere ayrıldığını (örneğin, “Katılımcı Yönetim”, “Mali Şeffaflık”, “Hesap Verebilirlik”) göstermiştir.

Faktör analizleri sonucunda, ölçeğin toplam varyansın önemli bir kısmını açıklayan, teorik olarak anlamlı ve yorumlanabilir faktörlere ayrıldığı tespit edilmiştir. Ölçeğin nihai yapısı ve faktör yükleri, Yıkın (2019) tarafından sunulan yüksek lisans tezinde detaylandırılmıştır.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır (Ancak kaynakta derecelendirme bilgisi ‘-‘).

Language Available: Türkçe

Population Group: Bölgesel Kalkınma Ajansları çalışanları, yöneticileri ve ajanslarla işbirliği yapan paydaşlar (STK’lar, yerel yönetim temsilcileri, özel sektör temsilcileri).

Age Group: Yetişkinler (Profesyonel çalışma hayatında olan bireyler).

Population Details: Ölçek, özellikle Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) (DAKA) bölgesindeki (TRB2) paydaşlar ve çalışanlar üzerinde test edilmiştir.

Test Methodology: Anket yöntemiyle uygulanan, öz bildirim temelli bir ölçektir. Yönetişim uygulamalarına dair algıları ve deneyimleri ölçer.

Anahtar Kelimeler

Kalkınma Ajansları, Yönetişim Kalitesi, Kurumsal Performans, TRB2, Yüksek Lisans Tezi, Kamu Kurumları, Örgütsel Değerlendirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Mehmet Mekin Yıkın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Test Yılı: Ölçek, 2019 yılında yürütülen yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş ve uygulanmıştır.

Orijinal tezin tam metni şu bağlantıdan erişilebilir: acikerisim.agri.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: bolgesel-kalkinma-ajanslarinda-yonetisim-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yıkın, M. M., (2019), Bölgesel Kalkınma Ajansları ve Yönetişim: Yönetişim Bağlamında DAKA’nın TRB2 Bölgesi’nin Kalkınmasındaki Rolü (Yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağrı.

Bölgesel Kalkınma Ajanslarında Yönetişim Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına, referans olarak belirtilen Mehmet Mekin Yıkın’a ait 2019 tarihli yüksek lisans tezinin ekler bölümünden ulaşılabilir.