Süpervizyonda Değerlendirme Süreci Envanteri

Özet

Süpervizyonda Değerlendirme Süreci Envanteri (SDSE), süpervizyon ortamlarında değerlendirme süreçlerinin algılanışını ve uygulanışını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle klinik ve eğitimsel süpervizyon bağlamlarında, süpervizörler ve süpervizyon alanlar arasındaki değerlendirme mekanizmalarının ve geri bildirim kalitesinin anlaşılmasına odaklanır. Uyarlama çalışması, Z. Erkan Atik ve İ. Yıldırım tarafından 2017 yılında gerçekleştirilmiş olup, envanterin Türkçe formunun kültürel geçerliğini ve güvenilirliğini sınamayı amaçlamıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenle kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Süpervizyon, Süpervizyon Değerlendirmesi, Değerlendirme Süreci, Psikolojik Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık.

Yazarlar

Zeynep ERKAN ATİK, İbrahim YILDIRIM.

Amaç

Süpervizyonda Değerlendirme Süreci Envanteri’nin temel amacı, süpervizyon sürecinde yer alan değerlendirme pratiklerini, yöntemlerini ve bu süreçlerin süpervizyon alanlar üzerindeki etkilerini sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, süpervizyonun kritik bir bileşeni olan performans değerlendirme mekanizmalarının etkinliğini ve adilliğini belirlemede süpervizörlere ve araştırmacılara destek olmayı hedefler.

Türkçe uyarlama çalışması (2017), orijinal envanterin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında doğrulamak üzere yapılmıştır. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim ve ruh sağlığı alanlarında verilen süpervizyon hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına yönelik veri toplama imkanı sağlanmıştır.

Yapı

SDSE, süpervizyon sürecindeki değerlendirmenin çok boyutlu yapısını ele alır. Bu yapı genellikle; değerlendirme kriterlerinin şeffaflığı, geri bildirimin yapıcı niteliği, süpervizörün değerlendirme rolüne ilişkin algılar ve değerlendirme sürecinin süpervizyon ilişkisine etkisi gibi alt boyutları içerir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, süpervizyon alanın değerlendirme sürecini ne kadar destekleyici, adil ve gelişim odaklı bulduğudur. Bu envanter, süpervizyonun sadece bir eğitim aracı değil, aynı zamanda profesyonel yeterliliğin ölçüldüğü resmi bir değerlendirme ortamı olduğunu vurgular.

Geçerlik

SDSE Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, ölçeğin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında genellikle yapı geçerliği yöntemleri kullanılmıştır.

Yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmış olmalıdır. Bu analizler sonucunda, ölçek maddelerinin orijinal yapıya uygun bir şekilde ilgili faktörlere yüklendiği gösterilerek, ölçeğin amaçladığı psikolojik yapıyı ölçtüğü bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirir. Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu çalıştığını gösterir. SDSE’nin Türkçe formunun güvenirlik analizlerinde elde edilen katsayılar, ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanımlar için yeterli düzeyde güvenilir olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Süpervizyonda Değerlendirme Süreci Envanteri’nin orijinal yapısı, uyarlama çalışmasında faktör analizi ile test edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak ve Türkçe kültürüne özgü olası farklılıkları tespit etmek için kritik öneme sahiptir.

Yapılan analizler, ölçeğin orijinal formundaki faktör yapısının büyük ölçüde korunduğunu, ancak bazı maddelerin kültürel adaptasyon gereksinimleri nedeniyle yeniden düzenlenmiş olabileceğini göstermiştir. Faktör analizi sonuçları, envanterin süpervizyondaki değerlendirme sürecinin farklı yönlerini temsil eden ayrı ve anlamlı alt ölçeklere sahip olduğunu teyit etmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır (Kesin bilgi için orijinal makaleye başvurulmalıdır).

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal Dili (Bilinmiyor, ancak İngilizce veya ilgili Avrupa dillerinden biri olması muhtemeldir).

Hedef Popülasyon: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Klinik Psikoloji, Eğitim Bilimleri gibi alanlarda süpervizyon alan stajyerler, öğrenciler ve profesyoneller.

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle üniversite öğrencileri ve mezunları).

Popülasyon Detayları: Erkan Atik ve Yıldırım (2017) tarafından yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması, Türkiye’deki üniversitelerin ilgili bölümlerinde süpervizyon eğitimi almakta olan öğrencileri veya mezunları içermektedir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim envanteri. Katılımcılar, süpervizyon aldıkları süreçteki değerlendirme deneyimlerini belirli maddeler üzerinden derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Değerlendirme, Geri Bildirim, Mesleki Gelişim, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alfa, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Klinik Süpervizyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Zeynep ERKAN ATİK için: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma detayları için sorumlu yazarın akademik bağlılık adresi kullanılmalıdır (Orijinal kaynakta tam adres belirtilmemiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Zeynep ERKAN ATİK ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik araştırmalar için kullanım genellikle ücretsiz olsa da, ticari veya klinik uygulamalar için izin ve olası ücretlendirme koşulları yazar tarafından belirlenir.

Orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: supervizyonda-degerlendirme-sureci-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

Erkan Atik Z. ve Yıldırım İ. (2017). Süpervizyonda değerlendirme süreci envanteri türkçe formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Eğitim Dergisi (18)1 , 146 – 173. DOI: 10.12984/egeefd.328380. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.gov.tr.

Süpervizyonda Değerlendirme Süreci Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Kaynak içerikte ölçek maddeleri sunulmadığı için bu kısım boş bırakılmıştır. Maddelere erişim için ilgili makalenin incelenmesi gerekmektedir.)