Ölçme ve Değerlendirme Süreci Tutum Ölçeği

Özet

Ölçme ve Değerlendirme Süreci Tutum Ölçeği, öğretmenlerin eğitim sürecinin kritik bir parçası olan ölçme ve değerlendirme faaliyetlerine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş özgün bir araçtır. 2016 yılında Bilge Serdarer Kuzu tarafından yüksek lisans tezi kapsamında oluşturulan bu ölçek, öğretmenlerin mesleki uygulamalardaki eğilimlerini ve inançlarını kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Ölçek, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonucunda 6 faktörlü bir yapı sergilemekte olup, bu yapının yapı geçerliliği yüksek uyum değerleri ile doğrulanmıştır.

Ölçeğin genel güvenirlik katsayısı 0,806 olarak raporlanmıştır, bu da ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Bu araç, eğitim araştırmacılarına ve politika yapıcılara, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme konularındaki algılarını ve potansiyel gelişim alanlarını belirleme konusunda önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ölçme, Değerlendirme, Öğretmen Tutumları, Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi, Eğitim Psikolojisi, Yapı Geçerliliği.

Yazarlar

Bilge Serdarer Kuzu

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin, eğitim ve öğretim sürecindeki ölçme ve değerlendirme süreçlerine karşı sahip oldukları tutumları sistematik ve nicel bir biçimde ölçmektir. Ölçek, öğretmenlerin bu kritik alandaki bilgi, beceri ve inançlarının duygusal ve davranışsal yansımalarını ortaya koymayı hedefler.

Geliştirme çalışması, öğretmenlerin ölçme kültürüne adapte olma düzeylerini, ölçme araçlarını kullanma konusundaki motivasyonlarını ve karşılaştıkları zorluklara yönelik duygusal tepkilerini belirleyerek, hizmet içi eğitim programlarının ihtiyaç analizine katkıda bulunmayı amaçlamıştır.

Yapı

Ölçme ve Değerlendirme Süreci Tutum Ölçeği, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarına yönelik inançlarını ve duygusal tepkilerini temsil eden altı farklı faktörden oluşan çok boyutlu bir yapıdır. Bu faktörler, tutumun farklı bileşenlerini kapsamaktadır.

Yapılan faktör analizi, tutum yapısının tek boyutlu değil, ölçme sürecinin farklı yönlerine (örneğin, ölçmenin faydasına inanma, ölçme yükümlülüğüne karşı duyulan kaygı, değerlendirme sonuçlarını kullanma isteği) dağılmış altı farklı boyuttan oluştuğunu teyit etmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Genel olarak modelin uyum iyiliği değerleri, kabul edilen eşik değerlerle karşılaştırıldığında, modelin veriye iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, geliştirilen 6 faktörlü ölçüm modelinin yapı geçerliliğinin doğrulandığını göstermektedir.

Ayrıca, model için hesaplanan tüm yol katsayılarının tamamı istatistiksel açıdan yüksek düzeyde (0,001) anlamlı bulunmuştur. Bu bulgu, ölçek maddelerinin ait oldukları faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve ölçülen yapının tutarlı olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı ile incelenmiştir. Ölçeğin tamamı için hesaplanan genel güvenirlik katsayısı 0,806 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin alt boyutlarının güvenirlik katsayıları ise 0,552 ile 0,826 arasında değişmektedir. Bu varyasyon, alt boyutların bazılarının genel ölçek kadar yüksek tutarlılığa sahip olmasa da, büyük çoğunluğunun kabul edilebilir düzeyde güvenirlik sağladığını belirtmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin teorik yapısını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin 6 faktörlü yapısının gözlenen verilerle uyumunu incelemiştir. Analiz sonuçları, uyum iyiliği indekslerinin (GFI, CFI, RMSEA vb.) kabul edilebilir eşik değerleri karşıladığını ve modelin iyi uyum gösterdiğini kanıtlamıştır.

Bu analiz, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme süreçlerine yönelik tutumlarının yapısal olarak 6 farklı, ancak birbiriyle ilişkili boyutta ele alınmasının uygun olduğunu göstermiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin geçerliliğinin temel dayanağını oluşturur.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Orijinal tezde belirtilmemiştir. Tutum ölçeklerinde genellikle Likert tipi derecelendirme (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanılır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Yetişkin (Görevdeki Öğretmenler)

Population Details: Türkiye’de görev yapan öğretmenler örnekleminde geliştirilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Eğitim Araştırmaları, Psikometri, Öğretmen Yeterliliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Bilinmiyor. Çalışma, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul’da tamamlanmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında Bilge Serdarer Kuzu’nun yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için yazarın izninin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım veya ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmelidir. Tez, akademik araştırmacılar için Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: olcme-ve-degerlendirme-sureci-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Serdarer- Kuzu, B. (2016). Öğretmenlerin ölçme değerlendirme sürecine yönelik tutumlarını ölçen bir ölçek geliştirme çalışması (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

YÖK Ulusal Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçme ve Değerlendirme Süreci Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Ölçek maddelerinin tamamına erişim için kaynakçada belirtilen yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.