Stres Audit Ölçeği

Özet

Stres Audit Ölçeği, Türkiye’de 1992 yılında A. Day tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında Türkçeye adapte edilmiş bir psikolojik ölçüm aracıdır. Ölçeğin temel amacı, hedef popülasyon olan üniversite öğrencilerinde stres düzeylerini ve stres algısını değerlendirmektir. Bu adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyon üzerindeki psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlik ve güvenirlik düzeylerini belirlemeyi hedeflemiştir. Orijinal ölçeğin yapısı ve kapsamı korunarak, Türk kültürüne uygun bir değerlendirme sağlaması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Stres Audit Ölçeği, Stres Algısı, Üniversite Öğrencileri, Psikolojik Ölçek, Ölçek Uyarlaması, Geçerlik, Güvenirlik, A. Day, Ege Üniversitesi

Yazarlar

Day, A. (Uyarlayan)

Amaç

Stres Audit Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yaşadığı ve algıladığı stres düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçeğin Türkiye’deki adaptasyon çalışması (Day, 1992), özellikle üniversite öğrencilerinin akademik, sosyal ve kişisel yaşamlarından kaynaklanan stres faktörlerini belirlemeyi ve bu faktörlere yönelik algılarını nicel olarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu çalışma ile Türk psikoloji literatürüne, stres araştırmalarında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç kazandırılması hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, bireylerin çevresel taleplere ve bu taleplerle başa çıkma kapasitelerine dair öznel değerlendirmelerini, yani stres algısını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Stres algısı, bireyin bir durumu tehdit edici veya zorlayıcı olarak yorumlaması ve bu duruma karşı sahip olduğu kaynakların yetersiz olduğunu düşünmesi sürecini ifade eder. Ölçeğin orijinal yapısının, akademik baskılar, sosyal ilişkiler, gelecek kaygıları ve kişisel sağlık gibi stresin yaygın olduğu alanları kapsayan alt boyutlardan oluştuğu varsayılmaktadır.

Geçerlik

Stres Audit Ölçeği’nin Türkçe adaptasyon çalışmasında (Day, 1992), ölçeğin hedeflediği yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla geçerlik analizleri yapılmıştır. Ancak, bu akademik kaynak girişinde spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği) hakkında detaylı bilgi mevcut değildir. Yüksek lisans tezi sürecinde, genellikle faktör analizi gibi yapı geçerliği yöntemleri ile birlikte, ilgili diğer stres veya kaygı ölçekleriyle korelasyon (eş zamanlı geçerlik) analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, yani ölçümlerin tutarlılığı ve kararlılığı da Day (1992) tarafından incelenmiştir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde grupları arasında benzer sonuçlar verme yeteneğini test etmeyi içerir. Kaynakta güvenirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, adaptasyon çalışmalarında genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemlerinin kullanıldığı bilinmektedir. Yüksek lisans tezinde bu katsayıların üniversite öğrencileri örneklemi için hesaplandığı kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

Stres Audit Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi yöntemlerinin kullanıldığı güçlü bir ihtimaldir. Adaptasyon çalışmalarında, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türk kültüründeki örneklemde korunup korunmadığını incelemek esastır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kaç farklı faktör altında toplandığını ve bu faktörlerin stres algısının hangi bileşenlerini temsil ettiğini ortaya koyar. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk popülasyonu için uygunluğunu doğrulamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Orijinal bir ölçeğin Türkçe’ye çevrilmesi ve psikometrik özelliklerinin test edilmesi)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal ölçeğe bağlı olarak Likert tipi veya benzeri bir puanlama sistemi kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Bilinmiyor)

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Yaklaşık 18-25 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülen tez çalışması için İzmir’deki üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklem kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcıların kendi stres algılarını belirli ifadeler üzerinden değerlendirmeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Stres Yönetimi, Psikometrik Özellikler, Adaptasyon, Yükseköğretim, Öz Bildirim, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Veri Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Veri Mevcut Değil

Yazışma Adresi: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (1992 Tezi)

İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı

Uygulama Yılı: 1992 (Adaptasyon çalışmasının tamamlandığı yıl)

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı ve kopyalanması için orijinal ölçek sahibinin ve adaptasyon çalışmasını yapan Day’in izinlerinin alınması gerekmektedir.

Ücret: Ticari amaçlı kullanımlarda ücret talep edilebilir; akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin yeterli olmaktadır.

Referanslar

• Day, A. (1992). Üniversite öğrencilerinde stres algısı Stres Audit Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği (Yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Stres Audit Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle maddeler listelenememektedir.

• Maddeler mevcut değildir.