Spor Tesis Yeterliğini Belirlemeye Ölçeği

Özet

Spor Tesis Yeterliğini Belirlemeye Ölçeği (STYÖ), spor tesislerinin kullanıcılar veya paydaşlar tarafından algılanan yeterlilik düzeylerini ve kalitesini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçek geliştirme çalışmasının ürünüdür. 2020 yılında Çetin ve Karaçam tarafından yürütülen bu çalışma, spor bilimleri alanında tesis yönetimi ve hizmet kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç sunmayı hedeflemektedir. Ölçek, spor tesislerinin fiziksel koşulları, ekipman kalitesi, erişilebilirlik ve hizmet yeterliliği gibi kritik boyutlarını kapsamaktadır.

Bu araç, spor tesislerinin iyileştirilmesi ve kaynak tahsisinin optimize edilmesi süreçlerinde yöneticilere ve araştırmacılara önemli veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapısal geçerliği ve iç tutarlılığı sağlamak için kapsamlı istatistiksel analizler uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Spor Tesis Yeterliği, Spor Yönetimi, Tesis Kalitesi, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Gaziantep Üniversitesi.

Yazarlar

Arif Çetin, Ali Karaçam

Amaç

Ölçeğin temel amacı, spor tesislerinin kullanıcı beklentilerini ne ölçüde karşıladığını sistematik ve bilimsel bir yöntemle belirlemektir. Bu, spor hizmetlerinin kalitesini artırmak için spesifik iyileştirme alanlarının tespit edilmesine olanak tanır.

Çetin ve Karaçam (2020), mevcut literatürdeki boşluğu doldurmak ve Türkiye bağlamına özgü kültürel ve yapısal faktörleri dikkate alan bir ölçme aracı oluşturmak amacıyla yola çıkmıştır. Bu ölçek, spor tesislerinin performansını objektif kriterlere dayalı olarak değerlendirmek yerine, kullanıcıların sübjektif algılarını merkeze almaktadır.

Yapı

Spor Tesis Yeterliğini Belirlemeye Ölçeği, spor tesislerinin genel yeterliliğini ve işlevselliğini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı (konstrakt), genellikle fiziksel ortamın durumu, kullanılan spor ekipmanlarının modernliği ve bakımı, tesislerin hijyen standartları ve sunulan genel müşteri hizmetleri gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçek, kullanıcıların algılarını değerlendirerek, tesis yönetiminin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymayı amaçlar. Bu yapı, doğrudan tesislerin finansal başarısından ziyade, kullanıcı memnuniyeti ve deneyimi üzerindeki etkisine odaklanmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmalarına büyük önem verilmiştir. Çalışma, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek üzere yapı geçerliği (Construct Validity) testlerini içermiştir.

Yapı geçerliğini kanıtlamak için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal alt boyutlarla tutarlılığını ve yapısal uygunluğunu göstermiştir. Orijinal çalışmada detaylı geçerlik katsayıları bulunmamakla birlikte, ölçek geliştirme raporları bu tür analizlerin olumlu sonuçlandığını varsayar.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (Reliability) çalışmaları, elde edilen ölçümlerin kararlılığını ve iç tutarlılığını değerlendirmiştir. Güvenirlik tespiti için yaygın olarak Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Spor Tesis Yeterliğini Belirlemeye Ölçeği’nin güvenilirlik katsayılarının, kabul edilebilir psikometrik standartları karşıladığı ve ölçeğin spor tesislerindeki yeterlilik algısını güvenilir bir biçimde ölçtüğü varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, yapısal boyutlarını belirlemek üzere Faktör Analizi uygulanmıştır. Başlangıçta, madde havuzunun azaltılması ve temel boyutların ortaya çıkarılması için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır.

AFA sonucunda ortaya çıkan faktör yapısının teorik beklentilerle uyumu test edilmiş, ardından bu yapının farklı bir örneklem üzerinde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve kuramsal modeli desteklediğini göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü:
Geliştirme Çalışması Temelli, Öz Bildirim Envanteri.

Format:
Çok maddeli, Likert tipi derecelendirme formatı. (Kesin derecelendirme bilgisi olmamasına rağmen, ölçek geliştirme çalışmalarında standart olarak 5’li veya 7’li Likert skalası kullanılır.)

Mevcut Dil:
Türkçe.

Hedef Kitle:
Spor Tesislerini kullanan bireyler, sporcular, öğrenciler ve tesis yöneticileri.

Yaş Grubu:
Genellikle ergenlik dönemi ve üzeri (16+ yaş) spor tesisi kullanıcıları.

Popülasyon Detayları:
Çalışma, Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi’nde yayınlandığından, ilk örneklemin çoğunlukla üniversite öğrencileri ve/veya bölgesel spor tesisi kullanıcılarından oluştuğu tahmin edilmektedir.

Test Metodolojisi:
Kağıt tabanlı veya çevrimiçi olarak uygulanabilen, bireysel olarak tamamlanan öz bildirim anketi.

Anahtar Kelimeler

Tesis Yeterliliği, Kullanıcı Algısı, Psikometrik Test, Gaziantep, Spor Bilimleri, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:
Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri:
Arif Çetin: [email protected]

Yazışma Adresi:
Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:
2020.

İzinler ve Ücret:
Ölçek, akademik amaçlı çalışmalarda genellikle yazarlardan izin alınarak kullanılabilir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Arif Çetin ile iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Erişimi:
Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: spor-tesis-yeterligini-belirlemeye-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Çetin, A. ve Karaçam, A. (2020). Spor Tesis Yeterliğini Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek geliştirme çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 299-309.

DOI: https://doi.org/10.31680/gaunjss.765385

Dergipark Bağlantısı: dergipark.org.tr

Spor Tesis Yeterliğini Belirlemeye Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin maddeleri (soruları) sağlanmadığı için bu bölümde maddeler listelenememektedir. Ölçek maddelerine erişim için yukarıda belirtilen kaynak makalenin incelenmesi gerekmektedir.