Spor Okulları Öğretmen Davranışlarını Gözleme Ölçeği

Özet

Psikometri alanında geliştirilmiş bir araç olan Spor Okulları Öğretmen Davranışlarını Gözleme Ölçeği, spor okullarında görev yapan öğretmenlerin ders içi ve genel davranışlarını sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, Gıyasettin Demirhan tarafından 1998 yılında geliştirilmiştir. Temel amacı, spor eğitimi ortamlarında öğretmen performansının ve pedagojik yeterliliklerinin gözlem yoluyla objektif olarak ölçülmesini sağlamaktır.

Bu ölçek, hem teorik dersler hem de uygulamalı dersler için ayrı ayrı tasarlanmış alt boyutlar içerir ve toplamda 108 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, gözlemcilerin öğretmen davranışlarını 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanarak puanlamasına olanak tanır. Bu yapı, öğretmenlerin hazırlık, ders işleme süreçleri, iletişim becerileri ve zaman yönetimi gibi kritik alanlardaki yeterliliklerini kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Spor Okulları, Öğretmen Davranışları, Gözlem Ölçeği, Spor Eğitimi, Pedagojik Yeterlilik, Gıyasettin Demirhan, Likert, Spor Bilimleri

Yazarlar

Gıyasettin Demirhan

Amaç

Spor Okulları Öğretmen Davranışlarını Gözleme Ölçeği’nin temel amacı, spor okullarında ve benzeri eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin mesleki davranışlarını ve eğitim sürecindeki etkileşimlerini standart bir prosedürle kaydetmek ve değerlendirmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin ders planlama, uygulama ve genel tutumlarına ilişkin detaylı ve yapılandırılmış geri bildirim sağlamayı hedefler.

Ölçek, öğretmenlerin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirleyerek, spor okulu yönetimlerine ve öğretmen eğitim programlarını düzenleyen akademik birimlere somut veriler sunar. Bu sayede, spor eğitimi kalitesinin artırılmasına yönelik hedeflenen müdahalelerin etkinliği ölçülebilir.

Yapı

Ölçek, öğretmen davranışlarını kapsamlı bir şekilde incelemek üzere 4 ana alt boyutta ve toplam 108 maddede yapılandırılmıştır. Bu yapı, hem teorik hem de uygulamalı spor derslerinin özgün gerekliliklerini göz önünde bulundurarak iki temel kategoriye ayrılmıştır.

Ölçeğin alt boyutları ve madde dağılımları aşağıdaki gibidir:

• Ders İçi Davranışlar Boyutu (Teorik Kısım, 34 madde): Öğretmenin derse hazırlık, materyal kullanımı ve öğretim yöntemleri gibi sınıf içi eylemlerini kapsar. Örnek madde: “Derse plan yaparak gelir.”
• Genel Davranışlar Boyutu (Teorik Kısım, 18 madde): Öğretmenin motivasyonel yaklaşımlarını ve öğrenciyle ilişkilerini değerlendirir. Örnek madde: “Derse istek uyandırır.”
• Ders İçi Davranışlar Boyutu (Uygulamalı Kısım, 35 madde): Uygulamalı dersler sırasında öğretmenin fiziksel hazırlığı ve güvenlik önlemlerini içerir. Örnek madde: “Derse spor giysisi ile gelir.”
• Genel Davranışlar Boyutu (Uygulamalı Kısım, 21 madde): Uygulamalı derslerde zaman yönetimi ve disiplin sağlama becerilerini değerlendirir. Örnek madde: “Zamanı etkili kullanır.”

Geçerlik

Ölçeğin yayınlandığı orijinal makalede (Demirhan, 1998), detaylı Geçerlik analizlerine ilişkin spesifik istatistiksel değerler doğrudan sunulmamıştır. Ancak, bir geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, genellikle yapı Geçerlik ve kapsam Geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin 4 alt boyuta ayrılması, içeriğin spor okulu öğretmenlerinin davranış yelpazesini geniş bir biçimde kapsadığını işaret etmektedir.

Gelecek araştırmalar ve ölçeğin sonraki kullanımları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve ölçtüğü yapıyı ne derece doğru temsil ettiğini belirlemek adına detaylı doğrulayıcı faktör analizleri ile desteklenmelidir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta ölçeğin Güvenirlik katsayılarına (örneğin, Cronbach Alfa) dair açık bir istatistiksel raporlama bulunmamaktadır. Geliştirme çalışmalarında Güvenirlik, genellikle iç tutarlılık veya gözlemciler arası tutarlılık yöntemleriyle test edilir.

Gözleme dayalı bir ölçek olması nedeniyle, bu aracın yüksek bir gözlemciler arası tutarlılığa sahip olması büyük önem taşımaktadır. Ölçeğin 108 maddelik kapsamlı yapısı, davranışları detaylı olarak ayrıştırmakta ve bu sayede ölçüm hatasını minimize etme potansiyeli taşımaktadır.

Faktör Analizi

Spor Okulları Öğretmen Davranışlarını Gözleme Ölçeği, 4 temel alt boyutta organize edilmiş 108 maddeden oluşmaktadır. Bu boyutların belirlenmesi, büyük olasılıkla açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin iki ana kategoriye (Teorik ve Uygulamalı Dersler) ayrılması, farklı pedagojik bağlamlardaki öğretmen yeterliliklerinin ayrıştırıldığını göstermektedir.

Yapısal olarak, ilk iki boyut teorik derslerdeki davranışlara odaklanırken (Ders İçi ve Genel), diğer iki boyut uygulamalı derslerdeki spesifik davranışları ele almaktadır. Bu dörtsel yapı, ölçeğin teorik temellerinin ve Faktör Analizi sonuçlarının bu ayrımı desteklediğini düşündürmektedir.

Araç

Test Tipi: Geliştirme Tipi Ölçek (Gözlem Aracı)

Format: 108 maddelik çok boyutlu gözlem formu. Değerlendirme 5’li Likert Ölçeği kullanılarak yapılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Spor okullarında görev yapan öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Ölçek, spor eğitimi veren kurumlarda çalışan ve hem teorik bilgi aktarımı hem de fiziksel uygulamaları yürüten eğitimcilerin davranışlarını hedeflemektedir.

Test Metodolojisi: Gözlemciler (yöneticiler, araştırmacılar veya meslektaşlar), öğretmenin ders sırasındaki davranışlarını doğrudan gözlemleyerek maddeleri 5 seçenekli Likert formatında puanlarlar (5=Katılıyorum, 1= Kesinlikle Katılmıyorum).

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Performansı, Ders İçi Davranışlar, Spor Pedagojisi, Gözlem Metodolojisi, Psikometri, Eğitim Değerlendirme, Uygulamalı Eğitim

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (Orijinal makalede belirtilmemiştir)

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor (Orijinal makalede belirtilmemiştir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1998

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve akademik araştırmalarda kullanımı için yazar Gıyasettin Demirhan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal makalesine ve ilgili dokümanlara aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

• Makale Bağlantısı: arastirmax.com
• Ölçeğin orijinal PDF dokümanı bu adresten indirilebilir: spor-okullari-ogretmen-davranislarini-gozleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Demirhan, G. (1998). Spor Okulları Öğretmen Davranışlarını Gözleme Ölçeği. Spor Bilimleri Dergisi, 4, (9), 16-32.

Spor Okulları Öğretmen Davranışlarını Gözleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Bu maddeler, ölçeğin alt boyutlarından örnek teşkil etmektedir.

• 4 alt boyut ve 108 madde
• Ders içi davranışlar boyutu (34 m): Derse plan yaparak gelir.
• Genel davranışlar boyutu (18 m): Derse istek uyandırır.
• Uygulamalı dersler için hazırlanan bölümün; Ders içi davranışlar boyutu (35 m): Derse spor giysisi ile gelir.
• Genel davranışlar boyutu (21 m): Zamanı etkili kullanır.