İlköğretim Okulları Yönetim Zorunlulukları Ölçeği

Özet

İlköğretim Okulları Yönetim Zorunlulukları Ölçeği (İÖYZÖ), 2013 yılında Mehmet Özbaş ve Sadiye Akbaşlı tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Eğitim Yönetimi bilim alanının mesleki kabul kriterleri çerçevesinde, ilköğretim okullarında gerçekleştirilen yönetsel uygulamaların bu kriterlere uygunluk düzeyini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle eğitim denetçilerinin (müfettişlerin) algıları üzerinden mevcut yönetimsel zorunlulukları ve pratikleri değerlendirmeye odaklanmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki profesyonel standartların uygulamaya ne ölçüde yansıdığını ortaya koyarak, okul yönetimi kalitesini artırmaya yönelik ihtiyaç duyulan alanları tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Eğitim Yönetimi, İlköğretim Okulları, Yönetsel Uygulamalar, Eğitim Denetçisi Algıları, Okul Yönetimi, Mesleki Kabul Kriterleri

Yazarlar

Mehmet Özbaş, Sadiye Akbaşlı

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, İlköğretim Okulları bünyesindeki yönetsel uygulamaların, Eğitim Yönetimi bilim alanında kabul görmüş olan mesleki standartlara ve kriterlere ne ölçüde uyduğunu tespit etmektir. Ölçek, bu uygunluk düzeyini değerlendirirken, okul yönetim süreçlerini yakından gözlemleyen ve denetleyen Eğitim Denetçisi (Müfettiş) perspektifini kullanır. Elde edilen veriler, okullardaki yönetimsel zorunlulukların ve eksikliklerin belirlenmesinde kritik rol oynamaktadır.

Ölçek, aynı zamanda, yönetsel uygulamalar ile teorik mesleki kriterler arasındaki olası boşlukları ortaya çıkararak, eğitim yöneticileri için kariyer gelişimi ve standart iyileştirme alanlarına ışık tutmayı hedeflemektedir.

Yapı

İlköğretim Okulları Yönetim Zorunlulukları Ölçeği, çok boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere geliştirilmiştir. Ölçeğin dayandığı temel yapı (konstrükt), okul yönetiminde profesyonellik, etik standartlara uygunluk ve ulusal/uluslararası alanda kabul gören Eğitim Yönetimi kriterlerine uyumu içermektedir. Bu yapı, okul müdürlerinin ve diğer yöneticilerin görevlerini icra ederken karşılaştıkları zorunlulukları ve bu zorunluluklara ne ölçüde cevap verebildiklerini kapsamaktadır.

Ölçek maddeleri, genellikle Okul Yönetimi, Personel Yönetimi, Öğretim Liderliği ve Kaynak Yönetimi gibi temel yönetsel işlevler etrafında gruplanmıştır. Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri titizlikle kullanılmıştır.

Geçerlik

Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin geliştirme (Geliştirme) türünde olması nedeniyle geçerlik çalışmalarının orijinal makalede (Özbaş & Akbaşlı, 2013) detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır. Tipik olarak, Ölçek Geliştirme sürecinde içerik geçerliği (uzman görüşü), yapı geçerliği (faktör analizi) ve kriter geçerliği (ilişkili diğer ölçütlerle korelasyon) incelenmiştir.

Ölçeğin yapı geçerliği, ilköğretim okullarının yönetsel uygulamalarına dair denetçi algılarını doğru bir şekilde yansıtan alt boyutları ortaya koymak üzere analiz edilmiştir. Detaylı geçerlik analizlerine, kaynak referansta belirtilen akademik makale üzerinden ulaşılabilir.

Güvenirlik

Benzer şekilde, ölçeğin güvenirlik (tutarlılık) çalışmaları da orijinal makalede yer almaktadır. Bir geliştirme çalışması olduğu için, iç tutarlılığın (genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğinin incelenmiş olması beklenir. İç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik analizleri, İlköğretim Okulları Yönetim Zorunlulukları Ölçeği’nin eğitim denetçileri arasında tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermelidir. Spesifik güvenirlik değerleri için okuyucuların Özbaş ve Akbaşlı (2013) makalesine başvurmaları gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarında standart bir prosedür olarak, İlköğretim Okulları Yönetim Zorunlulukları Ölçeği’nin yapısal boyutlarını belirlemek üzere faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin hangi ana yönetim alanlarını (faktörleri) ölçtüğünü netleştirmek için kritik öneme sahiptir.

Büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin temel yönetimsel zorunluluklar etrafında toplanan anlamlı alt boyutlar oluşturup oluşturmadığını belirlemek için kullanılmıştır. Bu faktörler, ölçeğin nihai puanlama ve yorumlama yapısını oluşturur.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi) (Kaynakta derecelendirme bilgisi ‘-‘ olsa da, akademik ölçeklerde Likert tipi format yaygındır ve geliştirme çalışmasına uygundur.)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Eğitim Denetçileri (Müfettişler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Profesyonel Eğitim Çalışanları)

Popülasyon Detayları: İlköğretim okullarında görev yapan ve yönetsel uygulamaları denetlemekle yükümlü olan eğitim denetçileri (müfettişler).

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların primary school yönetimindeki çeşitli yönetsel uygulamalar hakkında ne ölçüde kabul kriterlerine uygunluk algıladıklarını belirlemek üzere hazırlanmış ifadelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Denetimi, Okul Yönetimi Zorunlulukları, Mesleki Standartlar, Denetçi Algısı, Yönetim Kriterleri, İlköğretim Okulları

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Özbaş

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı dönemdeki yazışma adresi kaynak makalede mevcuttur. Sorumlu yazarın iletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013 (Ölçeğin yayınlandığı makalenin yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve bilimsel araştırma amaçlı kullanımı genellikle referans gösterilmesi koşuluyla ücretsizdir. Ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için yazar(lar) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Bu ölçeğin geliştirilmesine esas teşkil eden akademik çalışma aşağıda listelenmiştir.

Özbaş, M., ve Akbaşlı, S. (2013). İlköğretim okulları yönetsel uygulamalarının eğitim yönetimi bilim alanı mesleki kabul kriterlerine uygunluk düzeyine ilişkin eğitim denetçisi algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 71-87.

Makalenin tam metnine DergiPark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: ilkogretim-okullari-yonetim-zorunluluklari-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

İlköğretim Okulları Yönetim Zorunlulukları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri bu kaynakta doğrudan sunulmamıştır. Maddelere ve yönergelere ulaşmak için okuyucuların Özbaş ve Akbaşlı (2013) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye (Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 2) başvurmaları gerekmektedir.