Örgütsel Adalet Anket Formu – İlköğretim Okulları Yönetici ve Öğretmenleri İçin

Öz

Örgütsel Adalet Anket Formu, 2004 yılında Ali Faruk Yaylacı tarafından Doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu anket formu, özellikle ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin algıladıkları örgütsel adalet düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, eğitim kurumları bağlamında kaynak dağıtımı, prosedürlerin uygulanması ve kişilerarası muamele gibi konularda adaletin nasıl algılandığını araştırmayı hedeflemektedir. Araç, yazarın temel çalışması olan örgütsel yurttaşlık davranışları üzerine odaklanan tezin bir parçası olarak kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Adalet, Eğitim Yönetimi, İlköğretim, Yönetici, Öğretmen, Ölçek Geliştirme, Ankara Üniversitesi, Örgütsel Yurttaşlık Davranışları

Yazarlar

Ali Faruk Yaylacı

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki eğitim sistemi içerisinde, özellikle de ilköğretim okullarında çalışan personel (yönetici ve öğretmenler) arasındaki Örgütsel Adalet algısını güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu tespit, örgütsel adalet algısının, personel motivasyonu, iş tatmini ve örgütsel yurttaşlık davranışları üzerindeki etkilerini inceleyen daha geniş kapsamlı bir doktora araştırmasına veri sağlamak üzere gerçekleştirilmiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçülen temel yapı, Örgütsel Adalet kavramıdır. Bu psikolojik yapı, çalışanların örgüt içindeki kararların ve sonuçların adil olup olmadığına dair inançlarını ifade eder. Geleneksel olarak örgütsel adalet, genellikle üç ana boyut altında incelenir, ancak ölçeğin spesifik boyutları tezde detaylandırılmıştır:

• Dağıtımsal Adalet (Distributive Justice): Kaynakların ve sonuçların (maaş, terfi, görev dağılımı) adil dağıtıldığına dair algı.
• Prosedürel Adalet (Procedural Justice): Karar verme süreçlerinin, kuralların ve politikaların adil ve tutarlı bir şekilde uygulandığına dair algı.
• Etkileşimsel Adalet (Interactional Justice): Yönetici ve diğer örgüt üyeleriyle olan kişilerarası muamelenin nezaket, saygı ve bilgi sağlama açısından adil olduğuna dair algı.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin bir parçası olarak Ali Faruk Yaylacı’nın doktora tezinde detaylıca sunulmuştur. Ancak, bu veri tabanındaki özet bilgide geçerliğe dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, yapı geçerliği veya kriter geçerliği katsayıları) mevcut değildir. Ölçek geliştirme çalışması olduğu için, yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla uzman görüşleri ve muhtemelen faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, aracın tutarlılığını ve kararlılığını göstermek üzere doktora tezinde rapor edilmiştir. Bu özet girişte güvenirlik katsayılarına (örneğin, Cronbach Alfa değeri) ilişkin spesifik bir bilgi sunulmamıştır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında iç tutarlılık güvenilirliği yöntemleri uygulanmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin boyutlarını belirlemek ve yapısal geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yönteminin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ancak, kaç faktörlü bir yapıya sahip olduğu, faktör yükleri veya açıklanan varyans yüzdesi gibi ayrıntılı istatistiksel sonuçlar bu özet kayıtta sunulmamıştır. Ayrıntılı bilgiye, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan doktora tezinden erişilmesi gerekmektedir.

Ölçme Aracı

Test Tipi: Geliştirme (Development)

Biçim (Format): Derecelendirme formatına ilişkin bilgi mevcut değildir. Genellikle bu tür sosyal bilimler anketlerinde Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Okulları Personeli

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim Kurumlarında çalışan yönetici ve öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenler örneklem grubunu oluşturmaktadır.

Test Metodolojisi: Anket formu yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Ölçek, Örgütsel Yurttaşlık Davranışları ile ilişkisini incelemek üzere bir korelasyonel araştırma tasarımı içinde uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Adalet Algısı, Eğitim Personeli, Yapısal Geçerlik, Güvenilirlik Çalışması, Yönetim Psikolojisi, Tez Çalışması

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2004).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirildiğinden, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazar Ali Faruk Yaylacı ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçek geliştirme yılı 2004‘tür. Ölçeğin ticari bir ücreti olup olmadığına dair bilgi mevcut değildir.

Ölçek formunun orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
orgutsel-adalet-anket-formu-ilkogretim-okullari-yonetici-ve-ogretmenleri-icin-toad.pdf

Kaynaklar

Yaylacı, A. F. (2004). İlköğretim okulları yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel yurttaşlık davranışları. (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bu doktora tezine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Örgütsel Adalet Anket Formu – İlköğretim Okulları Yönetici ve Öğretmenleri İçin Ölçek Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına, yazar Ali Faruk Yaylacı’nın 2004 tarihli doktora tezinin ekler bölümünden veya yukarıda belirtilen PDF dosyasından ulaşılabilir.