Spence Çocuklar için Kaygı Ölçeği-Çocuk Formu

Özet

Spence Çocuklar için Kaygı Ölçeği-Çocuk Formu (SCAS-ÇF), çocuk ve ergenlerdeki kaygı semptomlarının şiddetini ve tipini değerlendirmek amacıyla tasarlanmış, orijinali Susan H. Spence tarafından geliştirilmiş bir öz bildirim aracıdır. Bu form, Türk popülasyonuna uyarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, DSM-IV kriterlerine uygun olarak altı farklı kaygı bozukluğu boyutunu ölçmektir. Türkiye’deki psikometrik özellikleri, Cemaliye Direktör ve N. B. Serin tarafından 2017 yılında yayımlanan bir çalışma ile incelenmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan çocuklarda kaygı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebildiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Spence Çocuklar için Kaygı Ölçeği, SCAS, Çocuk Kaygısı, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Öz Bildirim Ölçeği

Yazarlar

Susan H. Spence (Orijinal Geliştirici), Cemaliye Direktör, N. B. Serin (Uyarlayıcılar)

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, 8 ila 15 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerde klinik düzeydeki kaygı semptomlarının yoğunluğunu ve sıklığını standardize edilmiş bir yöntemle belirlemektir. Ölçek, özellikle altı spesifik kaygı bozukluğu alanında tarama yapmak, klinik değerlendirmeye yardımcı olmak ve tedavi sonuçlarını izlemek için değerli bir araç olarak hizmet vermektedir. Türk uyarlaması, bu klinik değerlendirme aracının Türkiye’de kültürel olarak geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılmasını sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Spence Çocuklar için Kaygı Ölçeği-Çocuk Formu, kaygıyı çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Orijinal ölçek, kaygı bozukluklarının altı temel boyutunu yansıtan alt faktörlerden oluşur. Bu alt faktörler, çocukların yaşadığı kaygı türleri hakkında detaylı bilgi sunarak klinisyenlere spesifik müdahale alanlarını belirlemede yardımcı olur.

Ölçeğin ölçtüğü temel alt boyutlar şunlardır:

• Ayrılık Kaygısı Bozukluğu: Ebeveynlerden veya bağlanılan kişilerden ayrılma korkusu.
• Sosyal Fobi (Sosyal Kaygı Bozukluğu): Sosyal durumlarda yargılanma veya utanma korkusu.
• Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB): Tekrarlayan düşünceler ve zorlayıcı davranışlar.
• Panik Bozukluk/Agorafobi: Beklenmedik panik ataklar ve yardım alınamayacak yerlerden kaçınma.
• Yaygın Kaygı Bozukluğu (YKB): Çeşitli olaylar hakkında aşırı ve kontrol edilemeyen endişe.
• Özgül Fobi: Belirli nesneler veya durumlar karşısında yoğun korku.

Geçerlik

Direktör ve Serin (2017) tarafından gerçekleştirilen Türk uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği ve ayırt edici geçerliği incelenmiştir. Yapı geçerliğini değerlendirmek için doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, orijinal ölçek yapısının (altı faktörlü model) Türk örnekleminde de kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, SCAS-ÇF’nin amaçladığı kaygı yapılarını doğru bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Ayrıca, ölçeğin kaygı bozukluğu tanısı almış çocuklar ile sağlıklı kontrol gruplarını ayırt etme yeteneği (ayırt edici geçerlik) de başarılı bulunmuştur, bu da ölçeğin klinik ortamlarda kullanılabilirliğini artırmaktadır.

Güvenirlik

Türkçe formun güvenirliği, psikometrik açıdan İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, SCAS-ÇF’nin genel ölçek puanı ve tüm alt ölçekleri için yüksek düzeyde iç tutarlılık gözlenmiştir. Genel ölçek için elde edilen İç Tutarlılık Katsayısı değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde kaygıyı ölçtüğünü göstermiştir.

Test-tekrar test güvenirliği analizleri de ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini doğrulamıştır. Bu, ölçeğin kısa süreli aralıklarla uygulandığında kararlı puanlar ürettiği anlamına gelmektedir, bu da ölçeğin tarama ve izleme amaçları için uygun olduğunu kanıtlar.

Faktör Analizi

Spence Çocuklar için Kaygı Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması sürecinde, ölçeğin orijinal yapısını koruyup korumadığını belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Orijinal ölçek, altı faktörlü bir yapıya sahiptir. Yapılan DFA, altı faktörlü modelin (Ayrılık Kaygısı, Sosyal Fobi, OKB, Panik/Agorafobi, Yaygın Kaygı ve Özgül Fobi) Türk çocuk örnekleminde de iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliğinin Türkiye bağlamında da desteklendiğini ve ölçek puanlarının altı ayrı kaygı boyutunu anlamlı bir şekilde temsil ettiğini teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Çocuk Formu)

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Population Group: Klinik ve Normal Popülasyon

Age Group: Genellikle 8-15 yaş aralığındaki çocuklar ve ergenler.

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki çeşitli ilkokul ve ortaokul öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde yürütülmüştür.

Test Methodology: Ölçek, genellikle 45 maddeden oluşur ve maddeler 4’lü Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanır:

• 0 = Hiçbir zaman
• 1 = Bazen
• 2 = Sık sık
• 3 = Her zaman

Anahtar Kelimeler

Kaygı Değerlendirmesi, Çocuk Psikolojisi, Spence, Ayrılık Kaygısı, Sosyal Kaygı, Panik Bozukluk, Obsesif-Kompulsif

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Cemaliye Direktör (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricisi Susan H. Spence olup, ölçeğin kullanımı için bazı durumlarda izin ve ücret talep edilebilir. Türk uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. İletişim bilgileri ve izin süreçleri için sorumlu yazar Cemaliye Direktör ile irtibata geçilmesi önerilir.

Uyarlama çalışmasına ait orijinal makaleye buradan ulaşılabilir: ejmste.com.

Kaynaklar

Direktör, C., & Serin, N. B. (2017). Psychometric Properties of Spence Children’s Anxiety Scale (SCAS). Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(10), 6625-6636.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: spence-cocuklar-icin-kaygi-olcegi-cocuk-formu-toad.pdf

Spence Çocuklar için Kaygı Ölçeği-Çocuk Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, telif hakları nedeniyle bu akademik girişte doğrudan listelenmemiştir. Maddelere erişim için, yukarıda belirtilen kaynak makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.

Derecelendirme:

• 0 = Hiçbir zaman
• 1 = Bazen
• 2 = Sık sık
• 3 = Her zaman

Çocuklardan, her bir maddenin kendileri için ne kadar geçerli olduğunu belirtmeleri istenmektedir.