Çocuk Kaygı Ölçeği

Özet

Çocuk Kaygı Ölçeği, 5-6 yaş okul öncesi dönem çocuklarının algıladıkları kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlama çalışması yapılmış bir psikolojik değerlendirme aracıdır. Bu ölçeğin geliştirilmesi veya uyarlanması, özellikle ebeveyn mükemmeliyetçilik düzeyi ile çocuk kaygısı arasındaki ilişkiyi inceleyen akademik çalışmalar bağlamında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, çocukların günlük yaşamlarında karşılaştıkları çeşitli durumlar karşısında gösterdikleri duygusal tepkileri ve endişe seviyelerini belirlemeye odaklanmaktadır.

Ölçeğin Türk kültürü ve diline özgü geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, Hande Güngör ve Merve Buluş tarafından 2016 yılında yayımlanan kapsamlı bir makale ile sunulmuştur. Bu çalışma, ölçeğin okul öncesi eğitim alanındaki araştırmacılar ve uygulayıcılar için güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Kaygı Ölçeği, Çocuk Kaygısı, Okul Öncesi Dönem, Ebeveyn Mükemmeliyetçiliği, Psikolojik Değerlendirme, Adaptasyon, Güngör ve Buluş.

Yazarlar

Hande Güngör, Merve Buluş

Amaç

Çocuk Kaygı Ölçeği’nin temel amacı, 5-6 yaş aralığındaki okul öncesi dönem çocuklarında algılanan kaygı düzeyini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle gelişim psikolojisi ve eğitim bilimleri alanlarında, çocukların duygusal gelişimlerini etkileyen çevresel faktörlerin (örneğin, ebeveyn tutumları) incelenmesine olanak tanır.

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması, uluslararası alanda kullanılan bir kaygı aracının Türkiye bağlamında kullanılabilirliğini sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türk örnekleminde ebeveyn mükemmeliyetçiliği gibi spesifik değişkenlerin, çocukların yaşadığı endişe ve kaygı seviyelerini ne ölçüde öngördüğünün bilimsel olarak tespit edilmesi amaçlanmıştır.

Ölçülen Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapılardan biri olan Çocuk Kaygısı (Child Anxiety) yapısını ölçmektedir. Kaygı, bireyin tehdit edici veya stresli olarak algıladığı durumlara karşı gösterdiği duygusal, bilişsel ve fizyolojik tepkilerin bütünüdür. Okul öncesi dönem çocuklarında kaygı, genellikle ayrılık anksiyetesi, sosyal ortamlara dair endişeler, bilinmeyen korkusu veya performans beklentileri gibi alanlarda ortaya çıkabilir.

Bu araç, çocukların kendi iç dünyalarında deneyimledikleri stres ve endişe belirtilerini, genellikle ebeveyn veya öğretmen aracılığıyla dolaylı yoldan rapor ederek ölçer. Yapı, çocuğun duygusal düzenleme becerileri ve çevresine verdiği tepkiler üzerinden tanımlanır.

Geçerlik

Çocuk Kaygı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, Güngör ve Buluş (2016) tarafından yürütülen uyarlama çalışması kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinde ölçeğin ölçtüğü yapıyı (çocuk kaygısı) gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır.

Bu analizler tipik olarak yapı geçerliği (Construct Validity) ve ölçüt bağımlı geçerlik (Criterion-Related Validity) çalışmalarını içerir. Yapı geçerliği, faktör analizi teknikleri kullanılarak ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamayı amaçlamıştır. Daha detaylı geçerlik bilgileri ve katsayıları, Güngör ve Buluş’un (2016) makalesinde bulunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri, uyarlama çalışmasında elde edilen psikometrik özelliklerinin kritik bir parçasını oluşturmaktadır. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder.

Güngör ve Buluş (2016) çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan Cronbach Alfa değerinin hesaplandığı varsayılmaktadır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle tutarlı olduğunu gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği çalışmalarının da yapılmış olması muhtemeldir. Kesin güvenirlik katsayıları için araştırmacıların orijinal referans kaynağa başvurmaları gerekmektedir.

Faktör Analizi

Çocuk Kaygı Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü incelemek amacıyla uyarlama sürecinde faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik çerçeveye uygunluğunu test etmeyi sağlar.

Uyarlama çalışmalarında genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tercih edilir. DFA, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültürüne aktarılırken korunup korunmadığını istatistiksel olarak sınar. Bu analizlerin sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı mı, yoksa tek boyutlu bir yapıyı mı ölçtüğüne dair kesin kanıtlar sunar ve ölçeğin geçerliğine önemli katkılar sağlar.

Araç Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçeğe bağlı olarak, genellikle 3’lü veya 4’lü derecelendirme kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Adaptasyon dili)

Popülasyon Grubu: Çocuklar (Okul Öncesi Dönem)

Yaş Grubu: 5-6 yaş

Popülasyon Detayları: Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu çocuklar üzerinde uygulanmıştır. Veriler genellikle çocuğun ebeveynleri veya öğretmenleri tarafından rapor edilmektedir.

Test Metodolojisi: Psikometrik bir değerlendirme aracı olup, genellikle kağıt-kalem veya dijital formda uygulanır. Uygulama, ebeveynlerin veya öğretmenlerin, çocuğun gözlemlenen davranışlarını ve tepkilerini belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden işaretlemesi şeklinde gerçekleştirilir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Gelişimi, Duygusal Değerlendirme, Okul Öncesi Kaygı, Kaygı Düzeyi, Psikometri, Uyarlama, Hande Güngör.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Hande Güngör)

Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi (Makale referansına göre)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Çocuk Kaygı Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.

Ölçeğin orijinal halinin kullanım hakları, telif hakkı sahibine aittir. Ölçeği akademik çalışmalarda kullanmak isteyen araştırmacıların, sorumlu yazar Hande Güngör ile iletişime geçmeleri ([email protected]) veya orijinal makalenin yayımlandığı dergiye (PAU Eğitim Fakültesi Dergisi) başvurması önerilir.

Testin kullanımına dair bir ücret bilgisi mevcut değildir, ancak akademik amaçlı kullanımlarda genellikle izin alınması gerekmektedir.

Kaynaklar

Güngör, H. ve Buluş, M. (2016). Ebeveyn mükemmeliyetçiliğinin 5-6 yaş okul öncesi dönem çocuklarının algılanan kaygı düzeyini öngörmedeki rolü. PAU Eğitim Fakültesi Dergisi, (39), 147-159.

Makalenin elektronik versiyonuna şu adresten ulaşılabilir: pauegitimdergi.pau.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı burada indirilebilir: cocuk-kaygi-olcegi-toad.pdf

Çocuk Kaygı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Çocuk Kaygı Ölçeği’nin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim, sorumlu yazar (Hande Güngör) veya ilgili yayın (PAU Eğitim Fakültesi Dergisi) aracılığıyla sağlanabilir.

Ölçek maddeleri, 5-6 yaş grubunun gelişimsel düzeyine uygun olarak, çocuğun günlük yaşamda karşılaştığı sosyal, akademik veya bireysel stresörlere yönelik tepkilerini yansıtan ifadelerden oluşmaktadır.