Table of Contents
Özet
Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği, bireylerin sosyal girişimcilik faaliyetlerine yönelmesini sağlayan psikolojik ve davranışsal öncülleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin Türkçe adaptasyon çalışması, Hüseyin Akar tarafından 2020 yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürü bağlamında geçerliliğini ve güvenirliğini test etmeyi amaçlamıştır. Uyarlama çalışması neticesinde, ölçeğin Türk popülasyonunda ilgili yapıyı ölçmek için sağlam psikometrik özelliklere sahip olduğu doğrulanmıştır.
Ölçek, sosyal sorunlara duyarlılık, yenilikçilik eğilimi ve sosyal misyon odaklılık gibi sosyal girişimciliği tetikleyen temel bileşenleri değerlendirmektedir. Bu adaptasyon, Türkçe konuşan araştırmacılara ve uygulayıcılara sosyal girişimcilik alanındaki teorik modelleri test etme ve bireysel motivasyonları anlama fırsatı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Girişimcilik, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Öncüller, Faktör Analizi, Hüseyin Akar
Yazarlar
Hüseyin Akar
Amaç
Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği’nin temel amacı, sosyal girişimcilik niyetini veya davranışını öngören veya destekleyen çeşitli psikososyal ve tutumsal faktörleri nicel olarak değerlendirmektir. Bu, bireylerin neden sosyal fayda yaratmaya yönelik girişimlerde bulunduğunu anlamlandırmayı hedefler.
Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, uluslararası alanda kullanılan bu ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanıma sunmaktır. Bu sayede, Türkiye’deki sosyal girişimcilik ekosisteminin ve bu alandaki bireysel potansiyelin bilimsel yöntemlerle incelenmesi mümkün hale gelmiştir.
Yapı
Ölçek, sosyal girişimciliğin öncülleri olarak kabul edilen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Orijinal ölçek genellikle sosyal etki odaklılık, empati, kaynak yaratma kapasitesi, risk alma eğilimi ve yenilikçilik gibi bileşenleri içerir. Bu öncüller, bireyin sosyal sorunları tanıma, bu sorunlara çözüm üretme arzusu ve bu çözümleri hayata geçirme kapasitesi arasındaki ilişkiyi kurar.
Uyarlama çalışmasında, ölçeğin teorik yapısının korunduğu ve sosyal girişimcilik eğilimini yansıtan alt boyutlardan oluştuğu belirtilmiştir. Bu alt boyutlar, bireyin sosyal değer yaratma motivasyonunu ve bu motivasyonu eyleme dönüştürme becerisini ayrı ayrı değerlendirme imkanı sunar.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları kapsamında, yapı geçerliği incelenmiştir. Akar (2020) tarafından yürütülen çalışmada, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmiştir. DFA sonuçları, modelin iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere yüksek düzeyde yüklendiğini ortaya koymuştur.
Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve dilsel eşdeğerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu süreçler, çeviri ve geri çeviri yöntemleriyle ölçek maddelerinin anlamsal bütünlüğünün ve kültürel uygunluğunun sağlandığını teyit etmiştir.
Güvenirlik
Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmada, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmış ve elde edilen değerlerin yüksek güvenirlik düzeyine işaret ettiği belirtilmiştir.
Genellikle psikometrik çalışmalarda kabul edilen 0.70 eşiğinin üzerinde çıkan Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türkçe formunun tekrarlanan ölçümlerde stabil ve güvenilir sonuçlar ürettiğini desteklemektedir.
Faktör Analizi
Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin yapısal geçerliliğini test etmek amacıyla öncelikle açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmış, ardından doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA, ölçeğin orijinal yapısının (varsayılan faktör sayısının ve madde dağılımının) Türk verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemede kullanılmıştır.
DFA bulguları, modelin uyum indekslerinin (GFI, CFI, RMSEA vb.) kabul edilebilir aralıkta olduğunu göstermiştir. Bu durum, Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği’nin temel bileşenlerinin Türk kültüründe de geçerli ve ayrışık yapılar olarak var olduğunu kanıtlamıştır.
Ölçme Aracı
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılır (Örn: “Kesinlikle Katılmıyorum”dan “Kesinlikle Katılıyorum”a).
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Yetişkinler, özellikle üniversite öğrencileri ve girişimcilik alanında çalışan profesyoneller.
Age Group: 18 yaş ve üzeri.
Population Details: Uyarlama çalışması genellikle farklı üniversitelerde öğrenim gören öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Bireylerin sosyal girişimcilikle ilgili tutumları, inançları ve eğilimleri hakkında kendi değerlendirmelerini sunmalarını gerektirir.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Etki, Girişimcilik, Psikometri, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Ölçek
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Not specified in the source content)
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Uyarlama Yılı: 2020
İzinler ve Kullanım: Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Hüseyin Akar ile iletişime geçilmesi önerilir. İletişim e-postası: [email protected].
Ücret: Ticari olmayan akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir, ancak yazarın politikaları değişebilir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: sosyal-girisimcilik-onculleri-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Akar, H. (2020). Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies – Education, 15(2), 579-593.
Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.40562
Alternatif Kaynak Bağlantısı: turkishstudies.net
Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için ilgili makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-girisimcilik-onculleri-olcegi/
memjavad. "Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 17 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-girisimcilik-onculleri-olcegi/.
memjavad. "Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-girisimcilik-onculleri-olcegi/.
memjavad (2025) 'Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-girisimcilik-onculleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sosyal Girişimcilik Öncülleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.