Table of Contents
Özet
Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi, bireylerin sosyal ve duygusal alanlardaki yeterliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikolojik bir ölçme aracıdır. Bu anketin Türk kültürüne uyarlama çalışması, Ekşi, Tuncer ve Avcu (2018) tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyarlama süreci, orijinal ölçeğin maddelerinin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlamayı ve Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir sonuçlar üretip üretmediğini araştırmayı amaçlamıştır.
Çalışma, ölçeğin Türkiye bağlamında kullanıma uygunluğunu test eden kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışması olarak sunulmuştur. Bu uyarlama, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında çalışan araştırmacılara, Türk popülasyonunda Sosyal Duygusal Yeterlik düzeylerini objektif olarak değerlendirebilmeleri için standardize edilmiş bir araç sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Duygusal Yeterlik, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler, Duygusal Zeka, Sosyal Beceri.
Yazarlar
Ekşi, H., Tuncer, E., Avcu, A.
Amaç
Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi’nin temel amacı, bireylerin duygusal ve sosyal yetkinliklerini ölçmektir. Bu yetkinlikler genellikle kişinin duygularını tanıma, yönetme, empati kurma, ilişkileri sürdürme ve sorumlu kararlar alma gibi temel sosyal ve duygusal öğrenme becerilerini içerir.
Türk kültürüne uyarlama çalışmasının özel amacı ise, uluslararası alanda kabul görmüş bu ölçeğin kültürel hassasiyetleri koruyarak Türkiye’deki akademik ve uygulamalı çalışmalarda kullanılabilirliğini sağlamaktır. Bu sayede, Türk popülasyonunda yapılan araştırmaların uluslararası literatürle karşılaştırılabilirliği artırılmaktadır.
Yapı
Ölçek, bireyin sosyal ve duygusal yetkinlik boyutlarını ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Kuramsal olarak, bu tür anketler kendini fark etme, sosyal farkındalık, öz yönetim ve ilişki yönetimi gibi temel Sosyal Duygusal Yeterlik bileşenlerini değerlendirir.
Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kuramsal yapısının Türk örnekleminde de tutarlı olup olmadığını incelemeyi gerektirmiştir. Ölçeğin alt boyutlarının, sosyal ve duygusal işlevselliğin farklı yönlerini temsil eden ayrı ancak ilişkili yapılar olarak ortaya çıkması, ölçeğin yapı geçerliğinin önemli bir göstergesidir.
Geçerlik
Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları veya analiz sonuçları detaylandırılmamış olsa da, Ekşi ve arkadaşları (2018) tarafından sunulan bildiri, geçerlik analizlerinin yapıldığını belirtmektedir. Bu analizler genellikle yapı geçerliğini (faktör analizi yoluyla) ve ölçüt bağımlı geçerliği (ilgili yapılarla korelasyonlar) içerir.
Geçerlik çalışmalarının ilk aşaması, çeviri ve dilsel eşdeğerlik süreçlerini içerir. Uzman görüşleri alınarak maddelerin içeriğinin Türk kültürü için uygunluğu sağlanmıştır. Detaylı faktör yükleri, model uyum indeksleri ve korelasyon katsayıları gibi psikometrik veriler, bildirinin tam metninde yer almaktadır.
Güvenirlik
Kaynak metinde spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin Cronbach Alfa) belirtilmemiştir. Ancak, uyarlama çalışması, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. İç tutarlılık analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren temel bir güvenirlik kanıtıdır.
Uyarlama çalışmalarında, iç tutarlılığın yanı sıra, test-tekrar test güvenilirliği de sıklıkla rapor edilir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini kontrol eder ve Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi’nin Türk popülasyonunda kararlı ve güvenilir ölçüm yaptığını destekler.
Faktör Analizi
Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi’nin Türk kültürüne uyarlanması sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin kuramsal alt boyutlar altında gruplanıp gruplanmadığını inceler.
Ekşi, Tuncer ve Avcu (2018) tarafından sunulan bildiride, açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinden biri veya her ikisi kullanılarak ölçeğin yapı geçerliği incelenmiştir. Başarılı bir faktör yapısı, ölçeğin Sosyal Duygusal Yeterlik kavramını Türk kültürü bağlamında doğru bir şekilde temsil ettiğini gösterir.
Araç
Test Türü: Uyarlama Çalışması (Adaptation Study)
Format: Öz Bildirim Anketi (Self-Report Questionnaire)
Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan dil), Orijinal Dil (Bilinmiyor)
Popülasyon Grubu: Genellikle akademik araştırmalar bağlamında üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonu.
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler ve Yetişkinler.
Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki bireyler üzerinde yapılmıştır. Detaylı demografik ve örneklem bilgisi için orijinal bildirinin incelenmesi gerekmektedir.
Test Metodolojisi: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Puanlama sistemi kaynakta belirtilmemiş olsa da, uyarlama ölçekleri genellikle Likert formatını kullanır).
Anahtar Kelimeler
Psikometrik Ölçek, Öz Bildirim, Sosyal Duygusal Yeterlik, Eğitim Psikolojisi, Likert Ölçeği, Kültürel Geçerlik.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi’nin Türk kültürüne uyarlanması, Ekşi, Tuncer ve Avcu tarafından 2018 yılında 1. Uluslararası Eğitimde Yeni Arayışlar Kongresi’nde sunulan bir bildiri ile duyurulmuştur. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinlerin hem orijinal ölçek sahibinden hem de uyarlama çalışmasını gerçekleştiren yazarlardan alınması gerekmektedir.
Ölçeğin ticari kullanımına ilişkin ücret bilgisi belirtilmemiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin orijinal PDF ve DOCX formatları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:
-
PDF dosyası: sosyal-duygusal-yeterlik-anketi-toad.pdf
-
DOCX dosyası: sosyal-duygusal-yeterlik-anketi-toad.docx
Referanslar
Ekşi, H., Tuncer, E. ve Avcu, A. (2018, Mayıs). Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi’nin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. 1. Uluslararası Eğitimde Yeni Arayışlar Kongresi’nde sunulan bildiri, İstanbul.
Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde detaylı olarak sunulmamıştır. Araştırmacılar, maddelerin tam listesi için Ekşi, Tuncer ve Avcu (2018) tarafından sunulan bildirinin tam metnine veya yukarıda belirtilen PDF/DOCX dosyalarına başvurmalıdır.
Cite this article
memjavad (2025). Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-duygusal-yeterlik-anketi/
memjavad. "Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi." Turkish Psychological Scales, 17 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-duygusal-yeterlik-anketi/.
memjavad. "Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-duygusal-yeterlik-anketi/.
memjavad (2025) 'Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-duygusal-yeterlik-anketi/.
[1] memjavad, "Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sosyal Duygusal Yeterlik Anketi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.