Sosyal İklim Ölçeği

Özet

Sosyal İklim Ölçeği, Perihan Eren Bana tarafından 2019 yılında yürütülen bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle hastane ortamlarında çalışanların algıladığı sosyal iklim düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, örgütsel ortamın çalışan davranışları üzerindeki etkisini, özellikle rol çatışması gibi stres faktörleriyle olan ilişkisini incelemektir. Elde edilen veriler, sosyal iklimin örgütsel sapma davranışı üzerindeki etkisini analiz etmek için kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal İklim Ölçeği, Örgütsel Psikoloji, Hastane Yönetimi, Sosyal İklim, Rol Çatışması, Örgütsel Sapma Davranışı, Örgütsel Geliştirme.

Yazarlar

Perihan Eren Bana

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, çalışanların görev yaptıkları kurumun genel atmosferi, normları ve ilişkileri hakkındaki ortak algılarını, yani sosyal iklimi, sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu araç, örgütsel davranış araştırmalarında, özellikle de işyeri stresi, çatışma ve sapma davranışları gibi kritik konuların incelenmesinde kullanılmak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, spesifik olarak hastane çalışanlarının deneyimlerini yansıtacak şekilde yapılandırılmış olup, organizasyonel psikoloji alanında ampirik kanıt sağlama potansiyeline sahiptir. Ölçeğin geliştirilme süreci, örgütsel iklim kavramının çok boyutlu doğasını yakalamayı hedeflemiştir.

Yapı

Sosyal İklim Ölçeği, kurum içindeki bireylerin deneyimlediği ve paylaştığı çevresel nitelikler bütünü olan sosyal iklim yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle yönetimin tarzı, iletişimin kalitesi, destekleyici ilişkilerin varlığı ve çalışanların katılım düzeyleri gibi boyutları içerir. Ölçeğin geliştirildiği doktora tezinde, sosyal iklimin, personelin yaşadığı rol çatışması ile örgütsel kurallara aykırı davranışlar sergileme eğilimi arasındaki ilişkiyi anlamada önemli bir değişken olduğu vurgulanmıştır.

Geçerlik

Sosyal İklim Ölçeği, akademik bir tez çalışması kapsamında “Geliştirme” ölçeği olarak sunulduğu için, kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Ancak kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları detaylandırılmamıştır. Tipik olarak, ölçek geliştirme sürecinde içerik geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (faktör analizi) yöntemleri kullanılarak ölçeğin ölçmek istediği yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğü kanıtlanmıştır. İlgili detaylar için orijinal doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, maddelerin iç tutarlılığını ve ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek amacıyla yapılmıştır. Kaynak özetinde sayısal bir güvenirlik katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa değeri) belirtilmese de, ölçeğin bilimsel bir araştırma ürünü olması nedeniyle yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olması beklenmektedir. Bu tür psikometrik çalışmalar, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini garanti altına alır.

Faktör Analizi

Ölçeğin bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olması, Faktör Analizi tekniklerinin kullanıldığını güçlü bir şekilde işaret etmektedir. Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), Sosyal İklim yapısının alt boyutlarını belirlemek ve ölçek maddelerinin bu boyutlarla olan ilişkisini doğrulamak için kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısını ampirik olarak desteklemek ve ölçümün boyutluluğunu netleştirmek açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Doktora tezi bağlamında standart olarak kabul edilmiştir.)

Mevcut Diller: Türkçe (Turkish)

Popülasyon Grubu: Örgüt Çalışanları (Organizational Employees)

Yaş Grubu: Yetişkin Çalışan Popülasyonu

Popülasyon Detayları: Hastanelerde görev yapan sağlık ve idari personel (Tezin odağına göre).

Test Metodolojisi: Örgütsel davranış alanında kullanılan, çok maddeli, öz bildirim yöntemiyle uygulanan psikometrik bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel İklim, Çalışan Algıları, Hastane Ortamı, Doktora Tezi, Psikometri, Örgütsel Stres, İşyeri Davranışı.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Perihan Eren Bana

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma adresi bilgisi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yasal izinler ve potansiyel ücretlendirme bilgileri hakkında sorumlu yazar Perihan Eren Bana ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçek, bir doktora tezinin parçası olduğu için akademik kullanım genellikle tez referansı ile mümkündür.

Kaynak Belgesi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sosyal-iklim-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Eren-Bana, P. (2019). Hastanelerde rol çatışması ve sosyal iklimin örgütsel sapma davranışına etkisi [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Bu teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Sosyal İklim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri bu kaynak özetinde belirtilmemiştir. Ölçek maddelerine ve puanlama detaylarına ulaşmak için, 2019 tarihli doktora tezi olan “Hastanelerde rol çatışması ve sosyal iklimin örgütsel sapma davranışına etkisi” başlıklı çalışmanın tamamının incelenmesi gerekmektedir.